Hiện đại hóa đội tàu: “Bàn đạp” để phát triển kinh tế biển

Trên cơ sở xác định rõ hiện đại hóa đội tàu đánh bắt xa bờ là rất cần thiết, vừa duy trì sản xuất ổn định, đảm bảo đời sống của người dân, vừa góp phần giữ vững chủ quyền biển đảo quốc gia, chính vì vậy Quảng Ngãi đang tập trung thực hiện đề án thí điểm hiện đại hóa đội tàu cá khai thác hải sản xa bờ.

Ông Lê Viết Chữ - Phó chủ tịch UBND Quảng Ngãi cho biết tỉnh hiện có gần 6.000 tàu cá, trong đó có 1.600 tàu công suất trên 90 CV hoạt động vùng biển xa bờ, nhất là ở vùng biển Hoàng Sa, Trường Sa. Trong năm 2012-2013, tỉnh Quảng Ngãi và Tập đoàn công nghiệp tàu thủy Việt Nam (Vinashin) sẽ đóng mới 22 tàu vỏ thép cho ngư dân các huyện Bình Sơn, Tư Nghĩa, Đức Phổ và Lý Sơn. Trong đó có 20 tàu vỏ thép công suất lớn (400 đến 800 CV) và 2 "tàu mẹ", mỗi tàu công suất 1.000 CV làm nhiệm vụ dịch vụ hậu cần thu mua thủy sản, cung ứng nhiên liệu cho các tổ, đội tàu xa bờ hoạt động trên biển. Giai đoạn 2014-2020, mỗi năm tỉnh dự kiến đóng mới từ 100-150 tàu cá và tàu dịch vụ hậu cần nghề cá để từng bước hiện đại hóa tàu cá đánh bắt xa bờ trên địa bàn tỉnh. Dự kiến, cuối năm nay hoặc đầu năm sau, những chiếc tàu bọc thép đầu tiên sẽ hoàn thành tại các nhà máy đóng tàu quy mô nhỏ của Vinashin như: Bến Thủy, Cam Ranh, Nhà máy 76. TS.

Để thực hiện lộ trình hiện đại hóa tàu cá đánh bắt xa bờ, Huyện đảo Lý Sơn được chọn làm mô hình thí điểm phát triển tàu khai thác và tàu dịch vụ hậu cần vỏ thép để đánh bắt hải sản tại các vùng biển xa, sau đó sẽ nhân rộng mô hình sang các địa phương khác. Chương trình thí điểm này là một bước tiến quan trọng trong lộ trình hiện đại hóa tàu cá, tăng cường khả năng bám biển cho ngư dân, góp phần giữ vững chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc. Huyện đảo Lý Sơn hiện có 60% dân số sống bằng nghề biển, trong đó gần 3.000 người trực tiếp lao động trên biển với giá trị sản xuất ngành thủy sản hằng năm hơn 200 tỷ đồng. Huyện dã thành lập Nghiệp đoàn nghề cá đầu tiên của nước ta với gần 700 đoàn viên (mới kết nạp thêm trong năm nay 267 đoàn viên. UBND huyện đảo Lý Sơn đang chọn kinh tế biển và du lịch làm mũi nhọn để phát triển. Theo đề án, năm 2013 huyện đảo Lý Sơn sẽ khởi động việc thành lập khu bảo tồn biển.

Khai thác thủy sản ở Lý Sơn, tuy sản lượng tăng theo từng năm nhưng lại phát triển thiếu bền vững và chưa toàn diện. Mặc dù toàn huyện có gần 416 tàu cá, tổng công suất hơn 39.743 CV, nhưng chỉ có 120 tàu đủ sức vươn khơi, bám biển dài ngày. Chính vì vậy, việc hiện đại hóa tàu cá trở thành yêu cầu bức thiết để làm “bàn đạp” đưa Lý Sơn thành hòn đảo tiền tiêu có nền kinh tế phát triển, vững mạnh về an ninh quốc phòng.

Huyện đang vận động các đội tàu của ngư dân hai xã An Hải và An Vĩnh tham gia đề án thí điểm hiện đại hoá đội tàu cá khai thác hải sản xa bờ nhằm nâng cao hiệu quả đánh bắt hải sản. Trước mắt, huyện vận động các đoàn viên trong Nghiệp đoàn nghề cá An Hải đi đầu trong phong trào áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào khai thác hải sản, trang bị đầy đủ các trang thiết bị hiện đại như máy tầm ngư, máy định vị, máy dò cá, máy ICOM - thông tin liên lạc...Hưởng ứng vận động của huyện, đã có hàng chục ngư dân Lý Sơn đã mạnh dạn bỏ vốn hàng tỷ đồng đầu tư để sửa chữa, cải hoán phương tiện tàu cá, mua sắm các trang thiết bị hiện đại phục vụ việc đánh bắt của mình; góp phần nâng cao giá trị và sản lượng trong khai thác hải sản.

Ông Trần Ngọc Nguyên, Chủ tịch UBND huyện đảo Lý Sơn cho biết, xác định kinh tế biển là ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương nên trong thời gian qua Lý Sơn đã tạo mọi điều kiện để hỗ trợ ngư dân trong việc tiếp cận và áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật tiên tiến vào lĩnh vực đánh bắt và khai thác hải sản. Đồng thời, huyện đề nghị với tỉnh và Trung ương có cơ chế chính sách để ngư dân có cơ hội tiếp cận với nguồn vốn vay ưu đãi đầu tư đóng mới, cải hoán, nâng công suất đội tàu cá có khả năng hoạt động dài ngày tại các ngư trường xa bờ. Bên cạnh đó huyện còn triển khai tuyên truyền đến ngư dân chương trình hỗ trợ đóng mới tàu cá bọc sắt theo chủ trương của Đảng và nhà nước để từng bước hiện đại đội tàu cá, trong đó chú trọng đến đội tàu cá đánh bắt xa bờ.

Được biết kết quả thực hiện thí điểm hiện đại hóa tàu cá đánh bắt xa bờ tại huyện đảo Lý Sơn - Quảng Ngãi sẽ được tổng kết, rút kinh nghiệm để hoàn chỉnh dự án hiện đại hóa đội tàu đánh bắt xa bờ, từ đó triển khai và nhân rộng ra 28 tỉnh, thành ven biển trong cả nước.

Kiên Cường