Môi giới bảo hiểm: Nhiều triển vọng trong tương lai

“Thường thì các doanh nghiệp Việt Nam chỉ mua bảo hiểm cho hành trình từ cảng đi đến cảng đến và hầu như không mua bảo hiểm nội địa cho đoạn đường vận chuyển hàng hóa từ nhà máy đến cảng đi vì cho rằng độ rủi ro của hành trình này rất thấp. Đây là một hạn chế trong nhận thức của doanh nghiệp vì rủi ro có thể xảy ra bất cứ lúc nào, bất cứ nơi đâu”…là nhận định của bà Phạm Thị Ngọc Bích – đại diện Công ty Bảo hiểm QBE tại Hội thảo “Tổng thể thị trường bảo hiểm hàng hải – Vai trò của nhà môi giới” vừa diễn ra tại Tp.Hồ Chí Minh.

Bà Đoàn Vương Kiều Khánh – đại diện Công ty Bảo hiểm Groupama cho biết trong biểu đồ doanh thu phí bảo hiểm theo quốc gia, Nhật chiếm tỷ lệ 11,4%, Trung Quốc 9%, Đức 7%, Mỹ 6%, trong khi đó Việt Nam chỉ khiêm tốn với 0,5%. Điều này cho thấy các doanh nghiệp Việt Nam chưa thật sự chú trọng đến vấn đề bảo hiểm, phòng chống rủi ro. Trong năm 2011, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam là trên 200 tỷ USD nhưng phí bảo hiểm hàng hóa thu được chỉ vào khoảng 50 triệu USD, chiếm tỷ lệ khiêm tốn 0,02% so với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu. Đây là sự thiệt thòi của nền kinh tế Việt Nam, thể hiện rõ qua việc các doanh nghiệp Việt Nam thường kinh doanh theo kiểu mua CIF (hàng hóa nhập khẩu đã bao gồm giá thành, phí bảo hiểm và phí vận chuyển từ nước ngoài) bán FOB (nhà nhập khẩu nước ngoại chịu trách nhiệm thuê và trả phí phương tiện vận tải).

Cũng theo bà Khánh, giai đoạn 2006 – 2012, tỷ lệ tổn thất hàng hóa của Việt Nam có xu hướng giảm do doanh nghiệp đã bắt đầu chú trọng phòng chống rủi ro cho hàng hóa tốt hơn. Có nhiều chặng hành trình vận tải hàng hóa để các doanh nghiệp xuất nhập khẩu mua bảo hiểm (từ kho đến kho, từ cảng đến cảng, từ kho đến cảng, từ cảng đến kho). Tuy nhiên tốt nhất doanh nghiệp nên mua bảo hiểm cho hành trình từ kho của nhà máy sản xuất đến kho hàng người mua vì chi phí chỉ cao hơn so với hành trình từ cảng đến cảng 10 – 20% nhưng hàng hóa được bảo hiểm suốt chặng đường. Cũng theo bà Khánh, hầu hết doanh nghiệp Việt Nam không mua bảo hiểm nội địa cho đoạn đường vận chuyển hàng hóa từ nhà máy đến cảng đi vì cho rằng độ rủi ro của hành trình này rất thấp, hơn nữa nếu sử dụng bảo hiểm nội địa thì chi phí sẽ tăng lên. Đây là một hạn chế trong nhận thức của doanh nghiệp vì rủi ro có thể xảy ra bất cứ lúc nào, bất cứ nơi đâu.

Tại Hội thảo, các chuyên gia cũng đề cao vai trò của môi giới bảo hiểm. Môi giới bảo hiểm là cầu nối giữa người mua bảo hiểm và công ty bảo hiểm, là người đại diện cho khách hàng trong việc thu xếp để có được một chương trình bảo hiểm phù hợp và hỗ trợ khách hàng trong quá trình chuẩn bị hồ sơ khiếu nại bồi thường cũng như đại diện khách hàng thương lượng trực tiếp với công ty bảo hiểm. Ở nhiều nước phát triển, các giao dịch bảo hiểm qua tổ chức môi giới và môi giới độc lập chiếm tới 90% giao dịch trên thị trường. Riêng tại Việt Nam, giao dịch bảo hiểm qua môi giới mới chỉ chiếm khoảng 17%. Trong đó, những giao dịch bảo hiểm qua môi giới độc lập vẫn là con số 0.

Bà Vũ Thị Phong Châu – đại diện Công ty TNHH Marsh Việt Nam cho biết hiện nay thị trường bảo hiểm phi nhân Việt Nam có sự tham gia của 29 doanh nghiệp bảo hiểm và 2 doanh nghiệp tái bảo hiểm, trong đó Bảo Việt chiếm thị phần cao nhất 23,64%, PVI 20,57%, Bảo Minh 10,32%, các doanh nghiệp còn lại chỉ chiếm dưới 10% như PTI, GIC, AAA… Có nhiều doanh nghiệp tham gia thị trường bảo hiểm phi nhân thọ nên sự khác biệt giữa các doanh nghiệp về giá cả, điều khoản, chất lượng bảo hiểm là điều không thể tránh khỏi. Vai trò của môi giới bảo hiểm là tư vấn cho khách hàng lựa chọn được loại hình bảo hiểm ưu việt nhất, tránh những rủi ro về sau. Về mặt lý thuyết, một thị trường bảo hiểm có sự góp mặt của các thành phần môi giới sẽ góp phần thúc đẩy giao dịch công bằng và cạnh tranh có trật tự; giảm bớt những tranh chấp về bảo hiểm, ngăn chặn những hoạt động kinh doanh vi phạm pháp luật; thúc đẩy sự phát triển của thị trường bảo hiểm…

Tại thị trường Việt Nam hiện nay, mặc dù chưa có môi giới độc lập nhưng đã có sự tham gia của các công ty môi giới bảo hiểm, trong đó có thể kể đến những thương hiệu hàng đầu như Aon Việt Nam, Marsh Việt Nam, JLT… Là một tập đoàn môi giới bảo hiểm và tư vấn rủi ro hàng đầu trên thế giới, Marsh có mặt tại Việt Nam từ năm 1994. Hiện nay Công ty TNHH Marsh Việt Nam chuyên cung cấp các dịch vụ bảo hiểm và quản lý rủi ro toàn diện trong tất cả các ngành nghề và xuyên khắp Việt Nam. Marsh có hơn 50 chuyên viên tư vấn tại Việt Nam chuyên phục vụ thiết kế và thực hiện những giải pháp sáng tạo và quản lý rủi ro và bảo hiểm nhằm giúp khách hàng chuyển hóa rủi ro thành cơ hội và thành công trong thị trường Việt Nam đầy năng động.

Bà Dương Thị Ngọc Phượng – Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH Marsh Việt Nam cho biết sở dĩ môi giới bảo hiểm chưa phát triển mạnh tại Việt Nam chủ yếu do các doanh nghiệp còn e ngại về giá cả giữa mua bảo hiểm trực tiếp và mua bảo hiểm thông qua môi giới. Giải tỏa băn khoăn này của các doanh nghiệp, bà Phượng cho biết sử dụng môi giới bảo hiểm, doanh nghiệp không phải chịu thêm bất cứ khoàn chi phí nào so với bảo hiểm trực tiếp vì chi phí của nhà môi giới được chi trả bởi các công ty bảo hiểm.

Về triển vọng phát triển của thị trường môi giới bảo hiểm Việt Nam, bà Phượng nhận định trong thời gian tới các công ty môi giới sẽ phát triển nhanh hơn, có thể còn có sự tham gia nhiều hơn của các công ty môi giới đa quốc gia. Đặc biệt cùng với sự phát triển của thị trường, nhận thức của doanh nghiệp về vai trò của môi giới bảo hiểm ngày càng được nâng cao. Đây là điều kiện thuận lợi để loại hình này phát triển mạnh.

Mỹ Châu