16:07:57 | 7/12/2012
Những thay đổi quan trọng
VBF 2012 đã đánh dấu bước phát triển mới, nhận được nhiều phản hồi tích cực từ cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước với sự hình thành của Nhóm công tác mới về công nghiệp ô tô, xe máy bên cạnh 7 Nhóm công tác trong lĩnh vực ngân hàng, thị trường vốn, đầu tư và thương mại, cơ sở hạ tầng, du lịch, giáo dục và khoáng sản với mục đích tham gia đóng góp ý kiến, kiến nghị cho các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, chính sách quan trọng của Chính phủ.

Kể từ khi chính thức chuyển giao vai trò thư ký điều phối VBF cho Liên minh gồm 14 Phòng Thương mại và Hiệp hội doanh nghiệp trong nước và nước ngoài từ Tổ chức tài chính quốc tế- IFC vào tháng 2/2012, Liên minh đã chào đón sự tham gia của Hiệp hội doanh nghiệp Thụy sỹ tại Việt Nam vào tháng 7/2012, nâng tổng số Phòng Thương mại và Hiệp hội Doanh nghiệp tham gia Liên minh lên con số 15.
Liên minh VBF được điều hành bởi Hội đồng quản trị do hai Đồng chủ tịch đứng đầu (gồm đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp trong nước và nước ngoài). Trong nhiệm kỳ 2012, hai Đồng Chủ tịch của Liên minh là ông Alain Cany, Nguyên Chủ tịch Phòng Thương mại Châu Âu tại Việt Nam và ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI.
Với việc chuyển giao chính thức vai trò thư ký điều phối Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam cho Liên minh các Hiệp hội và Phòng Thương mại & Công nghiệp trong nước và quốc tế, VBF được kỳ vọng sẽ mang lại những đối thoại thường xuyên hơn, hiệu quả hơn và trực tiếp hơn giữa cộng đồng doanh nghiệp với Chính phủ Việt Nam.
Điều đặc biệt của VBF 2012 là ở chỗ trong những năm trước Chính phủ mời cộng đồng doanh nghiệp trong và nước ngoài đến đối thoại, thì lần này cộng đồng doanh nghiệp mời đại diện Chính phủ đến đối thoại. Diễn đàn Doanh nghiệp 2012 cũng là lần đầu tiên sau 15 năm tổ chức, vai trò điều phối chính bên phía Việt Nam sẽ được chuyển giao từ Bộ Kế hoạch & Đầu tư sang cho VCCI. Với thay đổi này, các nhà tổ chức kỳ vọng các doanh nghiệp Việt Nam sẽ có tiếng nói tích cực hơn tại diễn đàn quan trọng này. Sau khi bế mạc, Báo cáo của VBF sẽ được gửi tới Hội nghị Nhóm tư vấn các nhà tài trợ (CG), diễn ra vào ngày 10/12.
Một năm khó khăn đối với cộng đồng DN
Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh cho biết, năm 2012 với nhiều giải pháp quyết liệt và đồng bộ của Chính phủ, lạm phát đã được kiềm chế ở mức 1 con số, tăng trưởng kinh tế đạt khoảng 5,2%, bội chi ngân sách giảm, lãi suất cho vay giảm và thanh khoản của hệ thống ngân hàng được cải thiện, vấn đề vàng hóa và đô la hóa được hạn chế…
Tuy nhiên, theo Phó Thủ tướng, Việt Nam vẫn còn phải đối mặt với nhiều thách thức cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Chính vì vậy, hiện nay Chính phủ đã và đang chỉ đạo các bộ ngành đẩy mạnh tái cơ cấu các ngân hàng thương mại, nhất là những ngân hàng yếu kém, tái cơ cấu các tập đoàn kinh tế, các Tổng công ty nhà nước theo hướng tập trung vào những ngành nghề kinh doanh chính quy mô phù hợp với thị trường năng lực quản trị và khả năng tài chính.
Theo ông Vũ Tiến Lộc, đồng chủ tịch Liên minh VBF, Chủ tịch VCCI, năm 2012 được xem là một năm mà cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam gặp nhiều khó khăn, hoạt động kinh doanh đình đốn, nợ xấu tăng cao... Trong năm 2011 và 2012, số DN ngừng hoạt đồng là 100.000 doanh nghiệp, bằng gần 50% tổng số doanh nghiệp rời bỏ thị trường trong vòng 20 năm qua. Theo khảo sát của VCCI, ở hầu hết 63 tỉnh thành hoạt động của DN đều khó khăn, đình đốn. Mức độ lạc quan của DN xuống mức thấp nhất trong 8 năm kể từ khi VCCI bắt đầu thực hiện khảo sát này.
Trước thực trạng đó, Chính phủ đã có một số giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp như: giảm, giãn thuế cho doanh nghiệp, hỗ trợ bốn nhóm doanh nghiệp tiếp cận vốn...
“Bên cạnh các giải pháp cải cách thể chế, ổn định kinh tế vĩ mô, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi và nhóm các giải pháp cấp bách ngắn hạn nhằm giảm chi phí và tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn tín dụng thì các biện pháp để nâng cao năng lực quản trị cho doanh nghiệp cần đặc biệt chú trọng. Việc nâng cao năng lực quản trị trước hết là chính trách nhiệm của mỗi doanh nghiệp, của các hiệp hội doanh nghiệp và thiết chế hỗ trợ doanh nghiệp. Tuy nhiên, định hướng và sự hỗ trợ của Chính phủ là rất cần thiết. Tôi đề nghị cần bổ sung thêm nguồn lực và tăng cường sự phối hợp, nâng cao hiệu quả của các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, các chương trình xúc tiến thương mại và đầu tư hiện có”. – ông Lộc nói.
Ông Alain Cany, Nguyên Chủ tịch Eurocham, Đồng chủ tịch Liên minh VBF đánh giá, sau gần 30 năm đổi mới, trong khi sức sản xuất đã được cải thiện nhiều thì năng lực quản trị của nhiều DNVN vẫn chưa có nhiều tiến bộ, các DN ít chú ý đến đổi mới công nghệ, trình độ quản lý, trong khi lại chú trọng nhiều đến các “mối quan hệ”.
|
Nhiều nhà đầu tư đang xem xét lại quyết định đầu tư tại Việt Nam Ông Christopher Twomey, Chủ tịch Hiệp hội thương mại Mỹ tại Việt Nam Nhiều doanh nghiệp nhận thấy nhận thấy tình hình kinh doanh tai Việt Nam hiện nay khó khăn hơn so với những năm qua. Nỗ lực của Chính phủ để “quản lý” hoạt động kinh doanh là nguyên nhân làm cho nhiều nhà đầu tư xem xét lại việc kinh doanh và kế hoạch mở rộng hoạt động của họ tại Việt Nam. Quyết định về các mặt hàng được nhập khẩu, quy định về cách định giá sản phẩm, cá nhân nào có thể làm việc tại Việt Nam, chương trình nào có thể phát sóng trên đài truyền hình, người nào có thể cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe, và còn nhiều ý kiến hơn nữa đã phần nào khiến các nhà đầu tư cảm thấy không được đón tiếp tại Việt Nam và họ cần phải xem xét kinh doanh ở mọi nơi khác. Với tình hình hiện nay của nền kinh tế, Việt Nam cần thực hiện mọi nỗ lực để thu hút đầu tư nước ngoài và các nguồn lực. Thay vào đó, những bước đi như dừng dự án thí điểm miễn thị thực đã được triển khai thành công và tăng phí thị thực sẽ hạn chế chi tiêu của nhà đầu tư nước ngoài, từ đó làm mất đi cơ hội tạo ra thêm việc làm và thu nhập tại Việt Nam. Thiếu nhất quán trong luật định về xây dựng Ông Kim Jung In, Chủ tịch Phòng thương mại Hàn Quốc Luật pháp về xây dựng hiện hành được chia thành một số nhóm (Luật đất đai, Luật nhà ở, Luật kinh doanh bất động sản, Luật đầu tư...). Để thực hiện một dự án phải áp dụng đồng thời một số luật trên.Tuy nhiên, nhà đầu tư nước ngoài gặp rất nhiều khó khăn trong việc hiểu rõ những luật này (hệ thống luật nhiều cấp). Hơn nữa, nội dung luật được hiểu theo nhiều cách khác nhau tùy thuộc vào từng cơ quan quản lý, năng lực của luật sư, công chức chịu trách nhiệm. Việt Nam cần phải có công cụ đồng bộ để tránh tình trạng thiếu nhất quán trong diễn giải nội dung luật cũng như bảo đảm sự thống nhất của những luật có liên quan chặt chẽ với nhau. Ngoài ra, để tránh trường hợp có nhiều cách hiểu khác nhau về luật của cơ quan quản lý đối với các dự án đầu tư xây dựng, cũng như để có hướng dẫn nhất quán cho nhà đầu tư nước ngoài, Việt Nam cần đảm bảo sự đồng bộ giữa các luật. Chúng tôi đề nghị chính phủ hợp nhất tất cả những luật định có liên quan chặt chẽ với nhau thành một văn bản chung để nhà đầu tư dễ tiếp cận hơn. Vấn đề tồn kho “nợ xấu” ngân hàng thực sự đáng ngại Đại diện Hiệp hội DN trẻ Hà Nội Các ngân hàng ngoài thương mại cổ phần được thành lập và giám sát không theo những tiêu chí phổ biến của thế giới, hơn nữa lại được bảo vệ bởi quan ngại “đổ vỡ hệ thống” nên trong một thời gian dài đã lạm dụng gây mất lòng tin của người gửi tiền, dẫn đến đầu ra của ngân hàng chính là khối doanh nghiệp đang bị ảnh hưởng trầm trọng. Bong bóng bất động sản mà báo chí, người dân nhắc đến có lẽ chỉ là phần nổi của tảng băng, trong khi bong bóng tài sản do chính các ngân hàng thổi phồng từ việc chạy đua tăng vốn đang làm hệ thống này sơ cứng. Nhiều ngân hàng có quan hệ đan chéo về sở hữu với các doanh nghiệp sân sau trong nhiều lĩnh vực công nghiệp quan trọng khác nhau nên vấn đề quản lý rủi ro thường bị xem nhẹ. Trong khi đó phần lớn nền sản xuất của các doanh nghiệp vừa và nhỏ được hình thành từ vốn vay nên các chủ doanh nghiệp, khách hàng và người lao động của họ thực sự đang bị những ngân hàng yếu kém đã gây dựng mối quan hệ bấy lâu lôi kéo vào giai đoạn cực kỳ khó khăn. Cộng đồng Doanh nghiệp mong Ngân hàng Nhà nước phát huy tính độc lập, từng bước phân loại, khoanh vùng và khắc phục khó khăn cho các ngân hàng thương mại cổ phần một lần nữa để họ không gây ra đổ vỡ dây chuyền, đồng thời làm lành mạnh nguồn cung cấp tài chính cho doanh nghiệp phát triển trở lại, nghĩa là sẽ tạo thêm công ăn việc làm, đổi mới công nghệ, chiếm lĩnh lại thị trường trong nước và nước ngoài. Chi phí vận chuyển và hậu cần tăng Ông Sigmund Stromme, Hiệp hội Doanh nghiệp Bắc Âu tại thành phố Hồ Chí Minh Nhiều công ty thành viên của chúng tôi vẫn đang gặp khó khăn vì chi phí vận chuyển và hậu cần tăng như là hệ quả của sự quá tải và khả năng bốc dỡ chưa tốt ở các cảng quan trọng tại Việt Nam. Việt Nam cần nâng cao khả năng bốc dỡ hàng và cải thiện chi phí nếu muốn duy trì vị thế cạnh tranh với các quốc gia trong khu vực. Những cảng hiện tại cần được cải thiện và cần có thêm những cảng mới cho hàng trọng tải lớn và các cảng côngtenơ. Tuy nhiên giới hạn hiện giờ đối với sở hữu nước ngoài là 49% trong khi người dùng chính lại là các công ty vận chuyển nước ngoài. Để có thể thu hút đầu tư trong lĩnh vực quan trọng này, chính sách cần được thoáng hơn và cho phép nâng sở hữu nước ngoài lên 70% hoặc 100% trong các dự án giao thông và cảng biển. Chúng tôi rất mừng khi nhận thấy các cảng mới hoạt động hiệu quả tại Bà Rịa - Vũng Tàu. Tuy nhiên việc xây dựng đường tới cảng còn chậm so với kế hoạch và không thể đáp ứng được nhu cầu hiện tại. Điều này đang cản trở việc tận dụng khả năng thực sự của những cảng này. Chúng tôi kiến nghị cần ưu tiên hoàn thiện các công trình giao thông đến cảng, như vậy cả thời gian và chi phí đều có thể giảm tới mức cạnh tranh. Chúng tôi cũng kiến nghị đẩy nhanh tiến độ chuyển địa điểm của một số cảng chính tại trung tâm thành phố Hồ Chí Minh để chuyển việc lưu thông hành hoá sang các cảng nước sâu ở vùng Bà Rịa - Vũng Tàu có khả năng vận chuyển cao hơn và chi phí hợp lý hơn. |
Quỳnh Chi