Xử lý “cục máu đông”

Cụm từ “Cục máu đông” đã trở thành cụm từ được sử dụng thường xuyên trong năm 2012 để chỉ những khó khăn của nhiều lĩnh vực kinh tế như bất động sản (BĐS), nợ xấu, hàng tồn kho…tác động không nhỏ tới “mạch máu” kinh tế Việt Nam. Theo các chuyên gia kinh tế, năm 2013, Việt Nam cần tập trung giải quyết những khó khăn trên nhằm khai thông nền kinh tế.

Kích cầu, giảm tồn kho

Nói về hàng tồn kho hiện nay, Tiến sĩ. Trần Du Lịch, thành viên Hội đồng Tư vấn, chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia cho rằng: Hàng tồn kho giống như nợ xấu, được coi là một “cục máu đông”, rất nguy hại cho lưu thông kinh tế. Ôm một khối lượng lớn hàng tồn kho, doanh nghiệp không thu hồi được vốn, không thể trả nợ ngân hàng, từ đó nợ xấu gia tăng. Năm 2012, tồn kho lớn kéo dài đang là yếu tố chính làm suy yếu hệ thống doanh nghiệp, đẩy nhiều doanh nghiệp vào tình trạng phá sản hoặc đóng cửa. Chỉ số sản xuất công nghiệp giảm rõ rệt là một ví dụ, trong khi đây là lĩnh vực đóng góp chủ yếu vào mức tăng trưởng chung, là động lực và đầu tàu tăng trưởng của toàn bộ nền kinh tế. Khi sức khỏe của nền kinh tế- cả khu vực doanh nghiệp lẫn khu vực nhà nước bị suy giảm thì nỗ lực kích cầu nhằm giải tỏa đống hàng tồn kho, từ đó vực dậy nền kinh tế thật sự là một bài toán khó, một thách thức lớn đặt ra cho Chính phủ.

Chính phủ đã xác định một trong những mục tiêu quan trọng trong năm 2013 là xử lý hàng tồn kho, xử lý nợ xấu và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp nhằm thúc đẩy sản xuất. Chính phủ xác định tăng nhanh tổng cầu của nền kinh tế sẽ là giải pháp để giải quyết hàng tồn kho đồng thời mở rộng tín dụng cho sản xuất và tiêu dùng, tăng dư nợ tín dụng của nền kinh tế, đồng thời giải ngân mạnh các công trình đầu tư từ ngân sách. Chính phủ cũng đã khẳng định sẽ điều lương tối thiểu từ 1,05 lên 1,15 triệu đồng, điều chỉnh lương hưu, trợ cấp tương ứng từ 1/7/2013. Đồng thời sẽ có giải pháp giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường, giải chi phí sản xuất thông qua hạ lãi suất, thực hiện các giải pháp thuế- phí nhằm nuôi dưỡng nguồn thu, đơn giản hóa thủ tục hành chính, chống buôn lậu…Để đảm bảo nguồn chi, Chính phủ sẽ quy định chặt chẽ hơn việc thực hiện tiết kiệm trong năm 2013.

Xử lý nợ xấu

Theo ông Vũ Viết Ngoạn, Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, về cơ bản cần tập trung tiến hành cơ cấu lại ngân hàng và doanh nghiệp để làm sạch bảng thống kê tài sản. Biện pháp lâu dài để xử lý nợ xấu là tập trung tái cơ cấu tổng thể nền kinh tế. Kinh nghiệm của các nước trong trường hợp này là chính phủ phải đứng ra can thiệp. Thông qua các công ty mua bán nợ và chính phủ có thể can thiệp để mua lại nợ, giúp doanh nghiệp xử lý được khó khăn và khôi phục lại mối quan hệ tài chính tín dụng giữa ngân hàng và doanh nghiệp.

Để giải quyết vấn đề nợ xấu, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho biết sẽ yêu cầu cơ quan chức năng rà soát đánh giá lại chính xác tổng mức, phân loại các khoản nợ xấu. Các tổ chức tín dụng sẽ phải chủ động cơ cấu lại nợ từ nguồn dự phòng rủi ro, đồng thời cùng doanh nghiệp khẩn trương xử lý tài sản bảo đảm để thanh lý nợ xấu.

Hỗ trợ tích cực người có nhu cầu mua nhà ở

Theo con số thông kê, cả nước hiện có 202.000 tỉ đồng nợ xấu trong đó nhiều nhất là BĐS với khoảng 70.000 căn hộ chưa bán được tương đương với khoảng 140.000 tỉ đồng. Theo Phó Giáo sư. Tiến sĩ Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam thì Việt Nam phải mất khoảng 7 năm mới có thể tiêu thụ hết số lượng hàng tồn kho này.

Khó khăn của thị trường BĐS là rất sâu và rộng. Tháo gỡ khó khăn của thị trường BĐS sẽ là cơ sở để thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế. Chính phủ đã xác định đây là loại hàng tồn kho đặc biệt, chiếm tỉ lệ lớn trong tổng số nợ xấu. Vì thế, Chính phủ sẽ mở rộng tín dụng cho vay mua nhà, khuyến khích các ngân hàng liên kết với chủ dự án để cung cấp tín dụng dài hạn cho người có nhu cầu thực về nhà ở. Đồng thời UBND các tỉnh, thành phố cũng sẽ phối hợp tìm nguồn vốn phù hợp để mua lại các khu chung cư làm nhà tái định cư, nhà ở xã hội nhằm tăng cầu cho thị trường BĐS.

Cơ quan quản lý cũng sẽ tiến hành rà soát các dự án đã giao, nếu điều kiện cho phép sẽ tiến hành phân nhỏ các căn hộ nhằm hạ giá bán, phù hợp với nhu cầu thực tế của đa số người dân. Bên cạnh đó, cơ quan chức năng sẽ đẩy mạnh thu hút đầu tư nước ngoài vào phân khúc văn phòng, căn hộ cho thuê, nghiên cứu, điều chỉnh chính sách giá bán cho người nước ngoài có dự án đầu tư, kinh doanh lâu dài tại Việt Nam, đồng thời tăng cường quản lý nhà nước về thị trường BĐS.

Tái cơ cấu nền kinh tế

Đây được xem là giải pháp quan trọng nhất và cũng thu hút sự quan tâm, tham gia của nhiều chuyên gia kinh tế bởi tái cơ cấu kinh tế đồng nghĩa với việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh, sẽ được thực hiện đồng bộ trong tất cả các ngành, các lĩnh vực trên phạm vi cả nước.

Tái cơ cấu đầu tư là lĩnh vực trọng tâm, từng bước điều chỉnh cơ cấu đầu tư công theo hướng giảm dần tỷ trọng và nâng cao hiệu quả, kiên quyết khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải. Hoàn thiện cơ chế nhằm tăng cường trách nhiệm của chủ đầu tư, nhà thầu và tư vấn giám sát trong việc đảm bảo chất lượng và tiến độ công trình, xử lý nghiêm các vi phạm. Nâng cao hiệu quả trong việc sử dụng nguồn vốn ODA làm cơ sở cho việc vận động tài trợ, chỉ đạo sửa đổi cơ chế đầu tư theo các hình thức BOT, PPP, BT và các chính sách phí, thuế, giải phóng mặt bằng…

Về tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước, cùng với việc chấm dứt thí điểm thành lập tập đoàn kinh tế, Chính phủ đang chỉ đạo rà soát, đánh giá lại các tập đoàn, yêu cầu các tập đoàn thực hiện thoái vốn trong các nghề không phải là ngành nghề kinh doanh chính, cùng với việc tái cơ cấu các ngân hàng để ngăn ngừa tình trạng nợ xấu phát sinh.

Với những giải pháp đồng bộ và mang tính tích cực vào thời điểm cuối năm 2012, các ban ngành và người dân đều hy vọng năm 2013 nền kinh tế Việt Nam sẽ sớm giải quyết được“cục máu đông”, đưa nền kinh tế Việt Nam lên đà phát triển mới.

Sĩ Sơn