Diễn đàn Xúc tiến đầu tư và an sinh xã hội khu vực Tây Bắc - Tuyên Quang 2013: Hướng đến hiệu quả - bền vững

Vào ngày 3-4-2013, tại tỉnh Tuyên Quang, Diễn đàn Xúc tiến đầu tư và an sinh xã hội khu vực Tây Bắc - Tuyên Quang 2013 sẽ diễn ra với nhiều nội dung như: Đêm giao lưu Góp sức cùng Tây Bắc; trưng bày tài liệu, ấn phẩm, sản phẩm đặc sắc của địa phương trong vùng; hội nghị nguồn tín dụng và cơ chế, chính sách cho vay;… Với sự tham gia của 500 đại biểu, Hội nghị lần này hứa hẹn mở ra cơ hội phát triển mới, bền vững hơn cho Tây Bắc.

Lợi thế và thách thức

Tây Bắc thường được hiểu là vùng miền núi phía tây Bắc Bộ, gồm 6 tỉnh Hòa Bình, Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai và Yên Bái. Song trong phạm vi quản lý của Ban Chỉ đạo Tây Bắc, ngoài 6 tỉnh trên, còn các tỉnh: Hà Giang, Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Phú Thọ và các huyện phía tây tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An với diện tích 110km2 và 11,5 triệu dân.

Tây Bắc có nhiều tiềm năng khoáng sản, nông-lâm sản, thủy điện, du lịch và đất đai dồi dào. Trong những năm qua, Chính phủ đã thực hiện nhiều cơ chế, chính sách, giải pháp hỗ trợ, đồng thời chính quyền các địa phương cũng luôn quan tâm mở rộng hợp tác thu hút các nguồn lực bên ngoài. Nhân dân trong vùng cũng đã nỗ lực triển khai công cuộc đổi mới nên kinh tế - xã hội ngày càng tiến bộ; đã hình thành nhiều vùng chuyên canh lớn, có vùng đạt 50 triệu đồng/ha/năm; nhiều hộ chăn nuôi đạt thu nhập trên 100 triệu đồng/năm. Năm 2012, tăng trưởng GDP toàn vùng đạt 9,64%; thu ngân sách nhà nước tăng 4,4%; sản xuất nông nghiệp đạt kết quả khá, an ninh lương thực đảm bảo; giáo dục, y tế, văn hoá, xã hội tiếp tục phát triển,…

Song nhìn chung, Tây Bắc vẫn là vùng nghèo nhất cả nước; tỷ lệ hộ nghèo cao (25,6%); kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội còn bất cập;... Việc thu hút đầu tư gặp nhiều khó khăn do cách trở về địa lý, địa hình chia cắt mạnh, giao thông yếu kém, năng lực quản lý chính quyền hạn chế. Đến tháng 2-2013, tại 11 tỉnh Tây Bắc mới thu hút được trên 240 dự án dự án FDI với tổng vốn khoảng trên 2 tỷ USD đầu tư (tương đương với tỉnh Hưng Yên về số dự án và số vốn).

Đánh thức tiềm năng

Để làm bật dậy tiềm năng, lợi thế của vùng, những năm gần đây, Chính phủ, các Bộ ngành và địa phương trong vùng đã tổ chức nhiều hoạt động quảng bá, giới thiệu và xúc tiến đầu tư ở nhiều cấp độ, quy mô khác nhau.

Năm 2008, Hội nghị xúc tiến đầu tư vào các tỉnh Tây Bắc được tổ chức tại tỉnh Lào Cai đã thu hút 500 đại biểu, trong đó có nhiều đại diện đến từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore, Pháp, Anh, Mỹ, Amcham, Eurocham, ADB, WB;... Với chủ đề “Đánh thức một vùng tiềm năng”, đây là lần đầu tiên một sự kiện xúc tiến đầu tư lớn được tổ chức riêng và cũng lần đầu tiên Tây Bắc đón nhận hơn 40 ngàn tỷ đồng vốn đầu tư. Một số dự án đáng chú ý: Dự án đầu tư hạ tầng khu đô thị sinh thái và du lịch nghỉ dưỡng - thể thao Tam Nông (Phú Thọ) vốn 1,427 tỷ USD; Dự án USD xây dựng nhà máy sản xuất phân DAP công suất 330 ngàn tấn/năm, vốn 435 triệu (Lào Cai),…

Tiếp nối thành công, tháng 12-2010, tại tỉnh Yên Bái, Diễn đàn xúc tiến đầu tư vùng Tây Bắc năm 2010 cũng đã thu hút trên 600 đại biểu tham dự. Tại Diễn đàn lần này, các tỉnh trong vùng đã trao giấy chứng nhận đầu tư cho 21 dự án với tổng số vốn đăng ký trên 12.224 tỷ đồng (626 triệu USD), trong đó, tỉnh Yên Bái cấp giấy chứng nhận cho 5 dự án với số vốn 3.672 tỷ đồng. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp tham gia Diễn đàn cũng đã ủng hộ quỹ an sinh xã hội các tỉnh Tây Bắc trên 1,1 tỷ đồng. Sự thành công của Diễn đàn lần thứ 2 tiếp tục là tiền đề để Ban Chỉ đạo Tây Bắc, các Bộ, ngành và địa phương trong vùng tổ chức Diễn đàn Xúc tiến đầu tư và an sinh xã hội khu vực Tây Bắc - Tuyên Quang 2013.

Thiết thực hơn, hiệu quả hơn

Những kết quả mang lại từ 2 lần tổ chức Diễn đàn đã rõ ràng song cũng còn bộc lộ những hạn chế, bất cập và sẽ được rút kinh nghiệm trong lần này tại Tuyên Quang. Đây cũng là một nội dung Phó trưởng Ban Thường trực Tây bắc, Phó ban Tổ chức Hội nghị đã nhấn mạnh trong buổi làm việc với Ban tổ chức Hội nghị ngày 11/3/2013, tại hội sở Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Nếu như trong 2 lần trước, việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp được đặt lên hàng đầu thì trong lần này, vấn đề an sinh xã hội đã rất được coi trọng, ngay trên tên Diễn đàn đã thể hiện rõ. Điều này hoàn toàn phù hợp với thực tế; bởi Tây Bắc không chỉ là địa bàn nghèo nhất mà cũng là địa bàn có nhiều khó khăn nhất cả nước. Chăm lo phát triển cho Tây Bắc cũng là chăm lo cho cả vùng Đồng bằng sông Hồng rộng lớn với nhiều cơ sở kinh tế - xã hội quan trọng. Do vậy trong quá trình chuẩn bị, Ban Tổ chức đã họp bàn thống nhất kế hoạch tổ chức hội nghị như xây dựng hoàn thiện nội dung, chương trình tổng thể; cơ chế phối hợp giữa các đơn vị. Ban chỉ đạo cũng phân công cho các Bộ, Ngành, địa phương liên quan vận động doanh nghiệp, tổ chức tham dự, vận động tham gia chương trình an sinh xã hội, ủng hộ đồng bào nghèo vùng Tây Bắc,…

Bên cạnh đó việc quan tâm đến hiệu quả thu hút đầu tư hay tính khả thi của các dự án cũng là vấn đề đáng bàn. Nói như ông Lê Khả Đấu - Phó trưởng ban Ban chỉ đạo Tây Bắc: Các con số mới là trao giấy chứng nhận đầu tư, còn việc thực hiện vốn đầu tư là một quá trình gian truân. Thực tế trên cả nước và ở Tây Bắc cũng diễn ra không ít trường hợp chủ đầu tư không triển khai dự án hoặc triển khai các dự án rất chậm. Quá trình chuẩn bị Hội nghị lần này đã cho thấy Ban Tổ chức và chính quyền các địa phương đều có đã lựa chọn, xem xét các dự án một cách kỹ càng hơn. Hơn thế, sau cuộc khủng hoàng tài chính sự suy giảm phát triển mấynăm gần đây, chỉ có những doanh nghiệp, nhà đầu tư thực lực mới dám mạnh dạn đăng ký và triển khai dự án vào thời điểm này. Do vậy, Diễn đàn Xúc tiến đầu tư và an sinh xã hội khu vực Tây Bắc - Tuyên Quang 2013 có thể không hoành tránh, rầm rộ như hai lần trước nhưng chắc chắc sẽ có những kết quả thiết thực, bền vững hơn.

Ngô Khuyến