Khắc phục hạn chế để thu hút đầu tư vào khu công nghiệp

17:08:33 | 10/5/2013

Sự hình thành và phát triển các khu công nghiệp (KCN) đã góp phần tích cực vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế và giải quyết việc làm, tạo sản phẩm hàng hóa phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.

Những bất cập

Trong những năm qua, trên cả nước đã tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng các KCN đẩy mạnh thu hút đầu tư, tăng giá trị sản xuất công nghiệp, kim ngạch xuất khẩu và giải quyết việc làm cho nhiều lao động, chủ yếu là lao động trẻ, tuổi từ 25-28 tuổi. Cũng từ tác động này, các khu dân cư đô thị mới dọc theo các KCN nhanh chóng hình thành, đẩy nhanh tiến độ thực hiện quy hoạch đô thị, cơ hội xây dựng các công trình công ích mới hoặc chỉnh trang đô thị; đồng thời nâng cao chất lượng đời sống của nhân dân địa phương, góp phần vào tăng trưởng chung và ổn định trật tự an ninh xã hội.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, trong quá trình phát triển, các KCN cũng bộc lộ những hạn chế, bất cập. Cụ thể, trong từng KCN còn thiếu sự phân công và liên kết phát triển, dẫn đến hiệu quả đầu tư của các dự án ở đây chưa cao. Phần lớn các dự án trong các KCN này đều là vừa và nhỏ, công nghệ ở dạng trung bình, chưa có những dự án mang tính đột phá… Bên cạnh đó, hàm lượng công nghệ trong các KCN còn chưa cao nếu không muốn nói là thấp với số vốn trung bình khoảng 3,5 triệu USD/ha trong khi ở các KCN có hàm lượng công nghệ cao mức vốn này đạt con số từ 40-100 triệu USD/ha.

Nguyên nhân thì có nhiều nhưng chủ yếu là do tính phù hợp về ngành nghề trong cơ cấu đầu tư chưa cao, các địa phương vẫn dành nhiều ưu tiên cho việc lấp đầy các KCN mà chưa thực sự chú trọng tới cơ cấu ngành nghề, công nghệ. Chương trình xúc tiến đầu tư quốc gia vào các KCN cũng chưa được xây dựng một cách đồng bộ, thống nhất với định hướng thu hút các ngành nghề, lĩnh vực đầu tư ưu tiên gắn với lợi thế và tiềm năng phát triển.

Ngoài ra, vấn đề ô nhiễm môi trường trong tổng số 232 khu công nghiệp đã đi vào hoạt động, hiện chỉ có 143 khu công nghiệp xây dựng được hệ thống xử lý nước thải và hơn 30 khu công nghiệp đang tiến hành xây dựng hệ thống này. Điều đáng nói là ngay cả số đã xây dựng thì hiệu quả xử lý cũng không cao, đặc biệt là đối với những KCN có thời gian hoạt động lâu năm nằm cạnh các lưu vực sông Đồng Nai, sông Cầu, sông Nhuệ– Đáy… do hệ thống xử lý nước thải của các khu này đã ít nhiều xuống cấp. Nhiều khu công nghiệp khác tuy xây dựng được hệ thống xử lý nước thải tập trung nhưng thực chất lại không hoạt động hoặc hoạt động chỉ mang tính đối phó khi bị cơ quan chức năng kiểm tra. Tất cả những vấn đề đó đã và đang gây ảnh hưởng không nhỏ tới hiệu quả thu hút vốn FDI tại các KCN hiện nay.

Nỗ lực thu hút đầu tư

Hiện nay có nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước tìm kiếm cơ hội đầu tư. Thời gian tới, dự kiến khả năng làn sóng đầu tư vào các KCN sẽ ngày càng mạnh mẽ hơn. Chính vì thế, các KCN phải có bước chuẩn bị tốt để đón nhận cơ hội thu hút đầu tư này.

Để khắc phục những khó khăn còn tồn tại của các KCN trong việc thu hút nguồn vốn FDI đồng thời định hướng cho các KCN phát triển trong tương lai hướng tới mục tiêu đến năm 2020 Việt Nam cơ bản trở thành nước công nghiệp, Bộ Kế hoạch vàĐầu tư sẽ tập trung cải thiện chất lượng thu hút đầu tư vào KCN. Theo đó, tập trung ưu tiên thu hút các ngành nghề, lĩnh vực có hàm lượng công nghệ tiên tiến, thâm dụng vốn, thân thiện với môi trường, các ngành nghề xác định là mũi nhọn phát triển và có lợi thế của Việt Nam. Tăng cường tính liên kết ngành trong phát triển KCN để hình thành nên các KCN liên kết ngành nhằm tăng lợi thế cạnh tranh của KCN và nâng cao hiệu quả hoạt động của các KCN dần hình thành các ngành công nghiệp phụ trợ, đóng góp vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương theo hướng nâng cao tỷ trọng giá trị gia tăng ngành công nghiệp trong tổng giá trị gia tăng của địa phương.

Bên cạnh đó, sẽ xây dựng kế hoạch, chương trình xúc tiến đầu tư thống nhất trên phạm vi cả nước, tập trung xúc tiến đầu tư theo vùng để tăng cường hiệu quả, tránh chồng chéo. Thực hiện đầu tư có trọng điểm, tập trung ưu tiên một số đối tác lớn, quan trọng và những ngành nghề, lĩnh vực có lợi thế của Việt Nam.

Ngoài ra, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ phối hợp chặt chẽ với các địa phương, doanh nghiệp nâng cao hơn nữa chất lượng quy hoạch, xây dựng đồng bộ kết cấu hạ tầng KCN kiểm soát chặt chẽ vấn đề môi trường; chăm lo đời sống vật chất cho người lao động và đặc biệt là hoàn thiện cơ chế chính sách phát triển KCN.

Nguồn: baocongthuong.com.vn