Khơi thông dòng vốn cho doanh nghiệp

“Doanh nghiệp vừa và nhỏ đang cạnh tranh gay gắt trên thị trường thế giới và thị trường nội địa đang trong tình trạng bão hòa. Thực tế trên khiến việc khơi thông nguồn vốn đang là vấn đề rất quan trọng để tạo điều kiện giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn, tạo lợi nhuận, tiếp tục phát triển…”. Đây là khẳng định của Tiến sĩ Phạm Thị Thu Hằng – Tổng thư ký VCCI tại cuộc hội thảo “Khơi thông nguồn vốn dành cho DNVVN” do VCCI phối hợp với Cổng thông tin ngân hàng – lãi suất (www.laisuat.vn) tổ chức vừa qua tại Hà Nội.

Doanh nghiệp cần cải cách mạnh hơn

Theo Bà Phạm Thị Thu Hằng, Tổng thư ký VCCI, hội thảo nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp từng bước tháo gỡ khó khăn về vốn và nâng cao kỹ năng quản trị nguồn vốn tại doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay, đặc biệt là trước bối cảnh Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp đang nỗ lực triển khai thực hiện Nghị quyết số 02/NQ-CP ngày 7/1/2013 về một số giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường, giải quyết nợ xấu.

Theo số liệu thống kê, hiện cả nước có trên 90% doanh nghiệp là doanh nghiệp nhỏ và vừa, quy mô không quá 300 lao động và không quá 100 tỷ đồng vốn. Vì vậy, không phải ngẫu nhiên nhà nước có nhiều chính sách riêng biệt hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa như chính sách hỗ trợ đào tạo, chính sách hỗ trợ thuế, chính sách bảo lãnh tín dụng và gần đây nhất là quyết định 601/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 17/4/2013 hỗ trợ cho phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy nhiên, doanh nghiệp vừa và nhỏ đang cạnh tranh gay gắt trên thị trường thế giới và thị trường nội địa đang trong tình trạng bão hòa... nên vấn đề khơi thông nguồn vốn đang là vấn đề rất quan trọng để tạo điều kiện giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn, tạo lợi nhuận, tiếp tục phát triển.

Theo bà Nguyễn Thị Hồng, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước, Nhà nước đã có nhiều chính sách, giải pháp khơi thông nguồn vốn cho doanh nghiệp nhưng nếu khơi thông nguồn vốn chỉ dựa vào chính sách tiền tệ thì không đủ mà còn cần nhiều chính sách khác. Thực tế, thời gian qua chính sách tiền tệ đã tác động giảm mặt bằng lãi suất huy động, kéo theo lãi suất cho vay cũng giảm từ 2-4%, điều này đã góp phần thúc đẩy tín dụng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn sản xuất nhưng với mức lãi suất thấp các doanh nghiệp vẫn chưa tiếp cận được nguồn vốn. Điều này cho thấy doanh nghiệp cần cải cách mạnh mẽ hơn nữa để tăng khả năng thuyết trình, thuyết minh dự án khả thi của mình, chứng minh dòng tiền trong hoạt động sản xuất kinh doanh ... để thuyết phục được các tổ chức tín dụng khi vay vốn.

Thực tế tại Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng (VP Bank) cho thấy, chỉ có khoảng 30% số doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn ngân hàng đủ điều kiện vay vốn. Ngoài ra khoảng 70% tổng số doanh nghiệp nhỏ và vừa đang đối phó với tình trạng suy giảm trong sản xuất kinh doanh, tồn đọng sản phẩm nên không có nhiều nhu cầu vay vốn. Theo ông Nguyễn Đức Vinh, Tổng giám đốc VPBank, ngân hàng rất muốn hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp nhưng thực tế ngân hàng cũng là doanh nghiệp nên phải bảo toàn vốn. Do đó, ngân hàng và DN cần sự hợp tác, chia sẻ giữa các bên cũng như sự vươn lên của chính doanh nghiệp để khơi thông nguồn vốn. Đặc biệt, nếu nhà nước có cơ chế bảo lãnh tín dụng, bảo lãnh cho doanh nghiệp có dự án tốt, có chiến lược phát triển, đầu tư vào ngành nghề có triển vọng... vay vốn tín chấp để phát triển và trường hợp rủi ro thì nhà nước phải “gánh” rủi ro cùng ngân hàng thì đây cũng là giải pháp khơi thông nguồn vốn hiệu quả.

Quỹ hỗ trợ cho DNNVV

Theo TS. Nguyễn Trọng Hiệu, Phó cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, ngày 17/4/2013, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt đề án "Quỹ Phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ". Trong đó, 2000 tỷ đồng nguồn vốn của quỹ do ngân sách Nhà nước cấp để hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Quỹ tập trung vào những lĩnh vực chính như: môi trường kinh doanh; tăng cường năng lực cho doanh nghiệp vừa và nhỏ; quản trị doanh nghiệp: bồi dưỡng kiến thức…và quan trọng nhất là giúp tiếp cận tài chính cho doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Mức vốn cho vay đối với mỗi dự án, phương án sản xuất - kinh doanh được quy định tối đa bằng 70% tổng mức vốn đầu tư của từng dự án, phương án đó nhưng không quá 30 tỷ đồng. Thời hạn cho vay tối đa không quá 7 năm, với lãi suất không vượt quá 90% mức lãi suất cho vay của được xác định trên cơ sở mức lãi suất cho vay bình quân của 5 ngân hàng thương mại nhà nước trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Hình thức hỗ trợ của quỹ sẽ là ủy thác cho ngân hàng cho vay, tập trung vào các doanh nghiệp có dự án khả thi. Ngân hàng sẽ phải chịu trách nhiệm rủi ro cho vay, đồng thời xem xét điều kiện cho vay của dự án, nguồn vốn, khả năng thanh toán của doanh nghiệp...

Theo chuyên gia tài chính cao cấp- ThS. Trương Tuấn Nghĩa, Phó tổng giám đốc AsiaInvest, thực trạng quản trị hiện nay trong doanh nghiệp có nhiều hạn chế, DN thiếu chiến lược phát triển kinh doanh trung và dài hạn, thông tin về thị trường và đối thủ cạn tranh ít, phương án kinh doanh thiếu chi tiết, cơ cấu tổ chức công ty, quy đinh về quản lý tài chính cũng như giám sát và kiểm soát rủi ro hạn chế... Trong khi đó, về cơ cấu vốn: vốn đăng ký và vốn thực tế khác biệt, cấu trúc vốn không hợp lý, kế hoạch đầu tư sử dụng vốn không khả quan, không xác định được rủi ro đầu tư, ... Đây là những nguyên nhân làm cho doanh nghiệp rất khó vươn lên phát triển và có thể tạo ra nợ xấu không kiểm soát được.

Vì vậy, để quản trị hiệu quả dòng tiền, theo ông Nghĩa, cần phải xây dựng mộ kế hoạch dòng tiền chi tiết. Theo đó, chủ doanh nghiệp cần phân tích dòng tiền ( lập mô hình tài chính, phân tích đầu vào, đầu ra...), điều chỉnh các giá định đầu vào, phân tích độ nhạy và rủi ro và cuối cùng là tổng hợp và hoàn thiện kế hoạch. Muốn xây dựng kế hoạch dòng tiền hiệu quả, doanh nghiệp cần thường xuyên theo dõi tổng hợp kết quả phân tích, lắng nghe tổng hợp ý kiến phòng ban và hoàn thiện kế hoạch kinh doanh của chính doanh nghiệp mình…

Quỳnh Chi