Dự cảm tốt hơn cho kinh doanh năm 2014

Tình hình sản xuất - kinh doanh năm 2014 sẽ khởi sắc hơn năm 2013. Đây là dự cảm của các DN trong cuộc khảo sát nhanh động thái DN Việt Nam trên quy mô toàn quốc của VCCI thực hiện cuối năm 2013 vừa qua. Đây thực sự là tín hiệu vui cho thấy lòng tin của cộng đồng doanh nghiệp trước các nỗ lực ổn định kinh tế vĩ mô, các chính sách kinh tế cùng các biện pháp hỗ trợ DN của Chính phủ.

Những điểm sáng

Các DN đánh giá, điểm sáng nổi bật trong các chuyển biến tốt chính là tiếp cận nguồn thông tin về thị trường, công nghệ tốt hơn, điều kiện hạ tầng giao thông : đường xá, sân bay ; điều kiện hạ tầng tiện ích : điện nước, xử lý nước thải tốt hơn ; nhu cầu thị trường quốc tế ; cung ứng lao động có tay nghề ; thái độ, ý thức trách nhiệm và năng lực của cán bộ công quyền trong việc thực hiện các quy định pháp lý ; chất lượng của các quy định pháp lý, chính sách, thủ tục hành chính tốt hơn ; hiệu lực thực thi và áp dụng các quy định pháp lý, chính sách và thủ tục hành chính trên thực tế…

Chỉ số động thái tổng hợp của tổng thế tình hình sản xuất kinh doanh thực thấy năm 2013 đạt – 8 điểm, cao hơn rất nhiều so với cuối năm 2012 (-21 điểm). Trong đó, doanh số bán hàng có sự đột biến mạnh ( từ số điểm âm (-4) lên số điểm dương (+10), cùng với đó là sự cải thiển về năng suất lao động đạt tới 14 điểm. Chỉ số về lượng đặt hàng cũng có sự tiến bộ, trùng khớp với những chuyển biến tốt dần lên của chỉ số mua sắm PMI do HSBC công bố. Đây thực sự là thành quả nỗ lực của các doanh nghiệp trong giai đoạn khó khăn hiện nay.

Có một điểm đáng quan tâm là nhu cầu vay vốn ngân hàng của DN bắt đầu tăng hơn, với 65,2% trong lần khảo sát này, so với mức 57,3% của lần khảo sát cuối năm 2012. Năm 2013 tỷ lệ DN vay vốn ở mức lãi suất trên 12% là 32,7%, trong khi năm trước là 74,9%. Như vậy, việc giảm lãi suất đã tạo điều kiện cho DN tiếp cận nguồn tín dụng tốt hơn. Hơn thế, việc tìm kiếm các kênh huy động khác, như vốn từ các quỹ đầu tư, bán cổ phần cho cổ đông chiến lược… đang là những cách thức được DN quan tâm nhiều hơn để huy động nguồn vốn dài hạn.

Doanh nghiệp vẫn chưa thoát đáy

Chỉ số động thái thực thấy cũng chỉ ra rằng tình hình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp vẫn chưa thoát khỏi vùng đáy. Theo bà Đoàn Thị Quyên - Viện Phát triển doanh nghiệp - VCCI, nhu cầu trong nước năm 2013 giảm so với năm 2012, thậm chí độ giảm thực tế lớn hơn nhiều so với mức dự đoán cuối năm ngoái. Lãi suất dù đã giảm từ 2-3% nhưng vẫn ở mức cao, doanh nghiệp vấp phải những rào cản về thủ tục và các điều kiện vay do nợ xấu lớn khiến ngân hàng xem xét khắt khe và kỹ lưỡng hơn rất nhiều với những khoản tín dụng cấp mới.

« Lãi suất đã giảm nhưng khi được hỏi có nhu cầu vay vốn hay không thì có tới 34,8% doanh nghiệp cho biết sẽ không vay do lãi suất rất cao, thị trường tiêu thụ giảm, năng lực sản xuất kinh doanh không đủ để trả tiền lãi ", bà Quyên cho biết.

Thị trường khó khăn khiến doanh nghiệp phải giảm giá bán, tăng chiết khấu, dẫn tới lợi nhuận bình quân trên một đơn vị sản phẩm có xu hướng giảm mạnh, chỉ ở mức âm 30 điểm trong năm 2013. Số lượng công nhân viên cũng giảm do sản xuất đình đồn khiến nhu cầu tuyển dụng ít.

Trong bối cảnh trên, Chính phủ đã đưa ra nhiều giải pháp để hỗ trợ doanh nghiệp, tuy nhiên, các chính sách này vẫn chưa đến tận tay những người cần. Chỉ số khảo sát cho thấy, có tới 42% doanh nghiệp được khảo sát đánh giá các giải pháp về giải quyết hàng tồn kho, hỗ trợ thị trường, tháo gỡ khó khăn thị trường bất động sản có hiệu quả "thấp và rất thấp", dường như chưa giúp ích cho nhiều doanh nghiệp.

Tuy nhiên, so với mức âm cuối năm 2012, chỉ số động thái doanh nghiệp năm 2013 cho thấy đã có sự cải thiện đáng kể, nhiều doanh nghiệp có niềm tin khá mạnh mẽ rằng tình hình sản xuất kinh doanh năm 2014 sẽ tốt hơn khi có khoảng 51% có kế hoạch giữ nguyên quy mô sản xuất kinh doanh, 42% dự kiến mở rộng sản xuất và chỉ có 7% có thể giảm quy mô kinh doanh.

Trong bối cảnh này, nhằm hỗ trợ cộng đồng DN, VCCI kiến nghị Chính phủ nên tập trung triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, trọng tâm là giải phóng hàng tồn kho, tiếp cận thị trường, giải quyết nợ xấu, đặc biệt là nợ xấu trong lĩnh vực bất động sản. Ngoài ra, Chính phủ cần tăng tiến độ phân bổ và giải ngân choc ác dự án đầu tư côngh trong kế hoạch, bảo đảm cung ứng vốn cho các công trình, tạo việc làm cho các DN xây dựng và giải quyết đầu tư cho ngành vật liệu xây dựng; rà soát và cơ cấu lại các khoản chi NSNN, xác định đúng mức nợ đầu tư xây dựng cơ bản. Đồng thời, Chính phủ cần quyết liệt tái cấu trúc doanh nghiệp Nhà nước, tái cơ cấu hệ thống ngân hàng, trong đó mở rộng nguồn vốn ưu đãi từ ngân hàng phát triển VN, Quỹ phát triển doanh nghiệp và các Ngân hàng thương mại, hỗ trợ khu vực DNNVV tiếp cận vốn vay với lãi suất hợp lý. Để triển khai việc này cần có các biện pháp tổng thể, không chỉ liên quan đến mức lãi suất mà cả thủ tục vay vốn, bảo lãnh tín dụng, tạo nguồn vốn và đảm bảo nguồn vốn đến đúng đối tượng được vay ...

Quỳnh Chi