Thúc đẩy phong trào đầu tư giá trị

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua hơn 10 năm hoạt động, và đạt được nhiều thành tựu đối với các bên tham gia thị trường, tuy nhiên chứng khoán Việt Nam vẫn còn là thị trường sơ khai, chưa phát triển theo chiều sâu.

Để thúc đẩy phong trào đầu tư giá trị, không chỉ đơn thuần là kêu gọi các nhà đầu tư cá nhân trau dồi kiến thức, mà điều quan trọng là tất cả các bên tham gia thị trường từ cơ quan quản lý thị trường, cơ quan quản lý nhà nước, các định chế tài chính trung gian, các công ty niêm yết, các nhà đầu tư có tổ chức… đều phải chung tay xây dựng 1 môi trường đầu tư giá trị.

Thực tế cho thấy, trong thời gian qua, hoạt động đầu tư chứng khoán của các nhà đầu tư cá nhân đã có nhiều tiến bộ, một bộ phận nhà đầu tư cá nhân đã am hiểu và biết đầu tư giá trị, tuy nhiên đa phần các nhà đầu tư cá nhân chưa biết cách đầu tư giá trị, thể hiện là chỉ đầu tư theo tin tức, đầu tư lướt sóng, đầu tư theo phong trào làm giá… Điều này đã dẫn tới hậu quả là nhiều nhà đầu tư mới, nhà đầu tư chưa có kinh nghiệm liên tục bị thua lỗ, đồng thời những hoạt động không có bài bản như trên nhiều lúc gây bất ổn cho thị trường và làm cho TTCK khó phát triển bền vững.

Trên cơ sở tổng kết những kinh nghiệm trong công tác quan hệ với nhà đầu tư của 1 bộ phận các công ty niêm yết, kết hợp với nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI) đã đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy phong trào đầu tư có giá trị.

Theo đó, đối với các công ty niêm yết, cần tự nguyện thực hiện một số vấn đề về công tác công bố thông tin chuyên sâu đến các nhà đầu tư với mục đích tạo điều kiện cho các nhà đầu tư hiểu rõ tình hình hoạt động của doanh nghiệp, cũng như hiểu chi tiết về cấu thành tài sản của doanh nghiệp .

Hàng tháng, các doanh nghiệp niêm yết nên cố gắng công bố thông tin vắn tắt về tình hình sản xuất kinh doanh; phân tích những mặt thuận lợi và khó khăn trong tháng, thông tin về việc triển khai thực hiện các dự án lớn. Ngoài ra, nên xúc tiến việc thực hiện báo cáo tài chính theo Quí. Công tác này nhằm trau dồi cập nhập kiến thức cho bộ phận kế toán, đồng thời tạo lập niềm tin cho các nhà đầu tư, tránh khoảng cách chênh lệch về số liệu tài chính giữa báo cáo kiểm toán và báo cáo tài chính do doanh nghiệp lập, đồng thời rút ngắn thời gian lập báo cáo kiểm toán cuối năm. Định kỳ từ 3 – 5 năm, các doanh nghiệp niêm yết nên có 1 Báo cáo Định giá doanh nghiệp.

VAFI lý giải, trong hoàn cảnh của đất nước vẫn còn phải đương đầu với lạm phát, sự biến động tỷ giá, công nợ, những rủi ro về vỹ mô… thì công tác kiểm kê đánh giá tài sản một cách chuyên nghiệp là rất cần thiết. Điều này không những giúp cho việc quản trị tài chính doanh nghiệp tốt hơn mà còn giúp cho tất cả các nhà đầu tư hiểu sâu sắc về từng loại tài sản cấu thành nên giá trị doanh nghiệp. Trên cơ sở đó nhà đầu tư có cách đánh giá về tài sản theo giá sổ sách, theo giá trị thực tế thị trường…

Đối với các công ty chứng khoán, VAFI cho rằng, lãnh đạo các công ty chứng khoán nên rà xoát lại hoạt động của bộ phận môi giới và bộ phận tư vấn phân tích chứng khoán theo hướng hoạt động tư vấn phân tích chứng khoán phải thận trọng, chuyên nghiệp. Nếu hoạt động này không được chú trọng thì công ty chứng khoán chẳng những bị mất uy tín mà còn tốn tiền để “nuôi” bộ phận tư vấn.

Đặc biệt, theo VAFI, các công ty chứng khoán nên thận trọng trong việc xuất bản các báo cáo phân tích đánh giá giá trị doanh nghiệp. Khuyến nghị này được tổng kết trên cơ sở có rất nhiều báo cáo phân tích sơ sài, thiếu cơ sở và chủ quan, chưa nói đến vấn đề xung đột lợi ích của người viết báo cáo.

Ngoài ra, cần tích cực có nhiều hơn những báo cáo phân tích đánh giá những doanh nghiệp đang bị làm giá nhằm mục đích bảo vệ quyền lợi cho những khách hàng của mình. Ông Nguyễn Hoàng Hải, Tổng Thư ký VAFI cho biết, hiện nay có 1 số doanh nghiệp kinh doanh thua lỗ, thậm chí có nguy cơ bị giải thể phá sản thì cổ phiếu của những doanh nghiệp này bị làm giá mạnh, hậu quả là đã tạo nên những cổ phiếu ảo và gây thua lỗ cho những nhà đầu tư mới, nhà đầu tư chưa có kinh nghiệm.

“Cần nâng tiêu chuẩn niêm yết của sàn HOSE, sàn HNX nhằm thanh lọc bớt những loại hàng hóa kém chất lượng, nhất là cần phải giảm thiểu nhiều rủi ro trong kinh doanh chứng khoán cho các nhà đầu tư mới: phát hành chứng khoán ra công chúng phải thực hiện việc bảo lãnh bắt buộc (có thể ở tỷ lệ 30%) nhằm tăng cường trách nhiệm của tổ chức tư vấn, tránh tình trạng nhà đầu tư phải mua chứng khoán phát hành với giá quá cao hay cổ phiếu phát hành bị làm giá”, ông Hải cho biết thêm.

Đối với các cơ quan quản lý nhà nước, VAFI cho rằng, Bộ Tài chính nên giao cho UBCKNN xúc tiến xây dựng Đề án thành lập công ty định mức tín nhiệm, thông qua việc xây dựng khuôn khổ pháp lý và thu hút các tập đoàn có tên tuổi trên thế giới đầu tư vào Việt Nam; xây dựng qui định về nghiệp vụ ứng trước chứng khoán đã mua…

Hải Anh