TTCK VN cuối năm 2010: Có lấy lại được “những gì đã mất”?

Theo Phòng phân tích CTCK Phố Wall, tính từ đầu năm 2010 đến hết tháng 9, hai chỉ số của TTCK VN là VN-Index và HNX-Index đã để mất lần lượt hơn 13% và 20%. Như vậy, chỉ còn hơn 2 tháng nữa sẽ khép lại năm 2010, liệu chứng khoán VN có lấy lại được những gì đã mất, yếu tố nào sẽ nâng đỡ và là động lực cho thị trường?

Lực đỡ yếu

Theo số liệu mới được công bố, tăng trưởng GDP của VN 9 tháng đầu năm đạt 6.52% so với cùng kỳ năm 2009. Đây là mức tăng trưởng GDP cao nhất tính từ đầu năm 2010. Bên cạnh đó, theo báo cáo cập nhật về triển vọng phát triển Châu Á 2010 của ADB, tổ chức này cũng có đánh giá lạc quan hơn về kinh tế VN khi nâng mức dự báo tăng trưởng GDP của VN từ 6,5% lên 6,7%, đồng thời hạ dự báo lạm phát xuống 8,5%. Nhìn chung, đây là những thông tin kinh tế vĩ mô tích cực. Tuy nhiên yếu tố này chỉ được đánh giá có tác động “đỡ” thị trường.

Trong 9 tháng đầu năm, đã có hơn 140 DN thực hiện niêm yết. Cùng với cổ phiếu của các thành viên mới, lượng cổ phiếu phát hành thêm, cổ phiếu thưởng khiến số cổ phiếu niêm yết tăng từ hơn 16 tỷ cuối năm 2009 lên hơn 21 tỷ đơn vị - tương đương 1,3 lần. Trong khi đó, nguồn tiền trên thị trường chưa thể hấp thụ ngay lập tức lượng cung này.

Trong 3 tháng cuối năm, trong khi nguồn cung dự kiến tiếp tục gia tăng, thì dòng tiền lại đứng trước nguy cơ giảm bởi mục tiêu an toàn vốn ngân hàng – hệ số an toàn vốn của ngân hàng phải nâng từ 8 - 9%, hệ số rủi ro của các khoản cho vay với Cty chứng khoán tăng từ 100% lên 250%, cho vay đầu tư chứng khoán giữ ở mức 250%. Chưa kể đến một phần tiền đầu tư chứng khoán có thể chảy sang kênh vàng hay USD. Như vậy, dòng tiền trong 3 tháng cuối năm không hỗ trợ thị trường. Ngay cả khi Thông tư 13 đã được sửa đổi, bổ sung bằng Thông tư 19, ( chính thức có hiệu lực từ 1/10/2010) có “dễ thở” hơn với ngân hàng, đồng thời kênh vốn cho chứng khoán cũng mở hơn so với thông tư ban đầu, phản ứng của thị trường cũng không mấy tích cực.

Bên cạnh đó, nỗi lo lạm phát sẽ lại “nóng” cũng là một căn cứ không thế bỏ qua. Theo phân tích của Công ty chứng khoán Artex, dù Quốc hội đã đề ra chỉ tiêu lạm phát năm nay không quá 8% và Chính phủ đặt mục tiêu cố gắng kiềm chế lạm phát cả năm tối đa 7% nhưng với mức CPI tháng 9 tăng 1,31% và tăng 6,46% từ đầu năm đến nay thì có thể thấy rằng mục tiêu này khó có thể đạt được.

Các chuyên gia của công ty chứng khoán này phân tích, nguyên nhân sâu xa của lạm phát là từ việc hạ giá đồng nội tệ và việc giá hàng hóa thế giới tăng cao. Tỷ giá hối đoái từ đầu năm đã ở mức 5% nếu cộng với mức điều chỉnh trong năm 2009, con số này lên tới 10%.

Việc hạ giá đồng nội tệ một mặt làm giá cả hàng nhập khẩu tăng lên, hàng trong nước thay vì được nâng sức cạnh tranh lại tìm cách tăng giá để mở rộng biên lợi nhuận. Mặt khác, tỷ giá gia tăng làm tăng chi phí nguyên vật liệu đầu vào, từ đó gây sức ép lên giá bán, làm cho CPI đối diện nguy cơ tăng mạnh hơn.

Ngoài ra, hiệu ứng tâm lý từ việc tăng giá của nhiều mặt hàng cơ bản, đặc biệt là điện, nước, xăng dầu sẽ ảnh hưởng mạnh đến giá cả. Vừa qua, Chính phủ đã thực hiện nhiều biện pháp kiểm soát bình ổn giá cả nên hiệu ứng tâm lý được dự báo cũng sẽ không còn quá mạnh. Tuy vậy, những biện pháp này chỉ có tác dụng giúp “hoãn” tăng CPI nên nguy cơ lạm phát cao trong năm tới sẽ vẫn là vấn đề nóng hổi.

Trong khi đó, lãi suất vàng, USD tăng mạnh trong bối cảnh giá những mặt hàng này biến động không ngừng lại tạo nên sức hấp dẫn mới đối với nhà đầu tư. Do vậy, theo đánh giá của các chuyên gia, dòng tiền dành cho thị trường chứng khoán trong thời gian tới sẽ vẫn ở mức khiêm tốn.

Trái ngược với mức suy giảm của dòng tiền, nguồn cung cổ phiếu vẫn liên tục gia tăng chính là vấn đề đáng ngại nhất đối với thị trường.

Vẫn “bức tranh” ảm đạm?

Trước những yếu tố trên, nhiều nhà đầu tư nghi ngại, phải chăng thị trường chứng khoán những tháng cuối năm sẽ tiếp tục bức tranh ảm đạm ? Mọi vấn đề đều có tính hai mặt và có nhiều cách tiếp cận.

Theo nhận định của một số chuyên gia CK, nếu không có những bất ngờ xảy ra thì nhiều khả năng thị trường sẽ tiếp tục suy yếu trong cả quý 4. Thậm chí nó còn kéo dài sang năm 2011-2012 cho đến khi lượng cung cổ phiếu được hấp thụ hoàn toàn, khi đó TTCK VN mới có thể đón nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ.

Còn theo phân tích của một số công ty chứng khoán khác, với kinh tế vĩ mô và hoạt động của các DN, dù chưa thực sự hỗ trợ thị trường bật tăng, song những thông tin tích cực từ yếu tố cơ bản này sẽ tạo nền tảng cho thị trường bứt phá khi có cơ hội, đồng thời cũng tăng thêm niềm tin cho giới đầu tư về nền kinh tế. Với yếu tố nguồn cung cổ phiếu, không thể phủ nhận, giờ đây giới đầu tư đang có thêm rất nhiều hàng hóa để lựa chọn.

Cùng với đó, tăng vốn thông qua phát hành, thưởng bằng cổ phiếu sẽ tạo áp lực cho các DN năng động hơn, nỗ lực hơn trong hoạt động kinh doanh nhằm đảm bảo mức sinh lợi trên vốn đầu tư. Cuối cùng, Thông tư 19 sẽ hướng tới mục tiêu an toàn vốn ngân hàng – đồng nghĩa với hệ thống tài chính quan trọng của nền kinh tế bền vững hơn. Đây sẽ là yếu tố hỗ trợ nền kinh tế cũng như TTCK trong dài hạn.

Trên TTCK, tâm lý nhà đầu tư có ảnh hưởng rất lớn trong ngắn hạn. Tuy nhiên, việc quyết định xu thế thị trường trong trung hạn ( những tháng cuối năm) lại phụ thuộc rất lớn vào yếu tố nội tại của nền kinh tế và thực tế hoạt động sản xuất kinh doanh của DN. Dựa trên một nền kinh tế ổn định và các DN đang nỗ lực tận dụng các cơ hội phục hồi của kinh tế thế giới, đây là nền tảng cho sự phục hồi của TTCK những tháng cuối năm 2010.

Những cổ phiếu “hot”

Theo đánh giá của Bộ phận Tư vấn và Phân tích, CTCK SSI, ngành thuỷ sản, hàng tiêu dùng cũng như than, vận tải hàng rời, vận hành cảng, nhựa... sẽ tiếp tục có những chuyển biến tốt.

Theo SSI, đối với ngành than, từ nay đến cuối năm, giá than có xu hướng tăng. Do đó, lợi nhuận định mức của các công ty thành viên Tập đoàn Than - Khoáng sản có thể tăng. Tuy nhiên, giá than áp dụng cho các hộ tiêu tiêu thụ than lớn vẫn sẽ được giữ đến hết năm 2010.

Nhóm ngành vật liệu xây dựng được hưởng lợi từ việc tăng tốc các dự án từ nay đến cuối năm. Trong nhóm ngành này, ngành xi măng, tình trạng dư cung dẫn đến cạnh tranh khốc liệt của các DN. Mặt khác, giá bán bị kiểm soát để kiềm chế lạm phát nên lợi nhuận của các DN sản xuất xi măng cũng khó đạt mức cao. Trong khi đó, ngành ống nhựa xây dựng đang có tiềm năng tăng trưởng cao, nguồn cung chưa đáp ứng được nhu cầu.

Đối với ngành hàng tiêu dùng, mùa lễ tết cuối năm luôn là vụ thu hoạch chính của ngành này. Yếu tố thời vụ giúp doanh thu và lợi nhuận tăng trưởng tốt trong nửa cuối năm.

SSI cũng cho rằng, giá cước vận tải tiếp tục phục hồi và việc đưa vào hoạt động các tàu mới sẽ cải thiện doanh thu và lợi nhuận của ngành vận tải hàng rời. Hoạt động thanh lý tàu cũ tiếp tục mang lại các khoản lợi nhuận cho các DN ngành này. Tuy nhiên, các NĐT cũng cần lưu ý đến giá cước vận tải còn có thể diễn biến phức tạp. Mặt khác, việc giảm giá VND vừa qua có thể gây tác động tiêu cực đến các khoản nợ bằng USD của các DN ngành vận tải biển.

Những tháng cuối năm là mùa vụ chính của ngành thủy sản. Việc thay đổi tỷ giá cũng sẽ khiến nhiều DN xuất khẩu thủy sản hưởng lợi. Tuy nhiên, phán quyết sơ bộ của Bộ Thương mại Mỹ (DOC) về việc áp thuế chống bán phá giá nếu được thực hiện sẽ gây bất lợi lớn cho nhiều DN xuất khẩu cá tra, cá ba sa. Bởi thị trường Mỹ là một trong những thị trường trọng yếu của các đơn vị này. Mặt khác, vấn đề cạnh tranh nội bộ ngành và thiếu nguyên liệu chế biến cũng đang diễn ra khá nghiêm trọng.

Ngành dầu khí được đánh giá khá ổn định từ nay đến cuối năm do giá dầu thô ít có khả năng biến động lớn. Trong đó, ngành dịch vụ khoan tiếp tục có cơ hội phát triển mạnh. Đầu tư vào nhóm cổ phiếu ngành dầu khí do đó có hệ số rủi ro khá thấp…

Hải Anh