Thị trường chứng khoán: Nhà đầu tư mất phương hướng

Bức tranh thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2010 mang một màu sắc ảm đạm. Theo thống kê, tính đến thời điểm này, có tới 90% số nhà đầu tư bị thua lỗ, chỉ có 10% số nhà đầu tư là có lãi từ thị trường này. Thị trường chứng khoán Việt Nam được đánh giá là tăng trưởng kém nhất thế giới trong năm 2010. Cổ phiếu rơi tự do, các nhà đầu tư thi nhau bắt “dao rơi” nhưng số người bắt được thì ít, số người bị “chảy máu” thì nhiều.

Khi cổ phiếu bị làm giá

Do chưa có một chế tài hoàn chỉnh cho sự phát triển lành mạnh của thị trường nên việc làm giá cổ phiếu vẫn diễn ra thường xuyên khiến cho một vài cổ phiếu luôn đi ngược thị trường, tăng giá đến chóng mặt rồi đột ngột chuyển sang rớt sàn không phanh. Khi giá cổ phiếu giảm đến một ngưỡng hợp lý dựa trên các thông số phân tích kỹ thuật và dựa trên tâm lý thị trường, không ít nhà đầu tư bắt đầu chiến thuật bắt “dao rơi”, đây là tiếng lóng mà giới đầu tư gọi những cổ phiếu sau một quá trình tăng mạnh bắt đầu chuyển sang trạng thái rớt sàn liên tục, thanh khoản thấp, cung áp đảo cầu…

Theo kinh nghiệm của “dân” chơi chứng khoán, khi cổ phiếu tăng trần liên tục thì nguy cơ biến thành “dao rơi” càng lớn, đây là trạng thái chung của tất cả các mã cổ phiếu bất kể doanh nghiệp làm ăn tốt hay cổ phiếu được làm giá. Khi giá cổ phiếu được kéo lên cao so với giá trị thực, vượt quá ngưỡng chấp nhận của phân tích cơ bản thì hiện tượng xả hàng bắt đầu xảy ra.

Khi một cổ phiếu được làm giá, các “đội lái” luôn tìm cách nâng cao tính thanh khoản của cổ phiếu nhằm tạo lực hấp dẫn đối với nhà đầu tư, khi cổ phiếu liên tục tăng trần và nhà đầu tư nhảy vào cuộc đua trần thì “đội lái” bắt đầu thực hiện quá trình “xả” cổ phiếu. Quá trình này có thể được thực hiện từ một tuần cho đến vài tháng. Khi cổ phiếu hết lực đẩy từ các “đội lái” vì họ đã thoát hết hàng thì tình trạng “dao rơi” bắt đầu xuất hiện. Các nhà đầu tư thi nhau bán trong khi người mua thì đừng ngoài khiến giá cổ phiếu rớt thê thảm.

Cổ phiếu AGC là một ví dụ, khi chỉ trong vòng 2 tháng, cổ phiếu này đã tăng tới 136,7%. Đây là một cổ phiếu có sự hỗ trợ tốt về mặt phân tích cơ bản. Kết quả kinh doanh quý 1/2010 của AGC không thật sự tốt khi mức lãi sau thuế chỉ đạt 0,5 tỷ đồng và cổ phiếu chỉ giao động quanh mức 14.000 đồng/cổ phiếu. Tuy nhiên, khi nhìn vào tiềm lực của công ty, AGC đang giữ một lượng hàng tồn kho khổng lồ trị giá tới 318,4 tỷ đồng sau khi đã trừ đi các chi phí dự phòng, số tiền này lớn hơn rất nhiều so với mức vốn góp 83 tỷ đồng của công ty. Số tiền này có thể còn tiếp tục tăng do giá cà phê thế giới liên tục tăng trong quý 2 và 3 của năm 2010. Nếu điều đó xảy ra, công ty sẽ lãi khoảng 19,4 tỷ đồng nhờ thanh lý phần lớn số hàng tồn kho.

Thông tin nội bộ về công ty đã được các đội lái nắm được và quá trình đẩy giá bắt đầu diễn ra. Khi giá AGC lên tới 24.000 đồng thì thông tin được tung ra thị trường nhằm thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư nhỏ lẻ. Theo đó hiện tượng ra hàng cũng bắt đầu khi AGC đạt mức tăng 100%, ở khoảng giá 25.000đồng- 26.000 đồng/cổ phiếu sau nhiều phiên đẩy lên trần liên tục và bị chặn mua, khi giá AGC lên tới 30.000/cổ phiếu thì quay đầu giảm mạnh xuống 17.900 đồng/cổ phiếu và chưa biết đáy ở mức nào.

Mất phương hướng khi xác định đáy

Tuy nhiên, có khá nhiều cổ phiếu không tuân theo quy luật tự nhiên, khi đó, điểm đảo chiều kỹ thuật lại là cái bẫy khiến những nhà đầu tư say sưa với chiến thắng bị kẹp hàng.

Cổ phiếu AAA là một ví dụ: Sau khi tăng lên tới 90.000 đồng/cổ phiểu thì đã quay đầu giảm mạnh về mức 52.000 đồng- 54.000 đồng, đây là mức giá ban đầu trước khi tăng. Khi về mức giá này nhiều nhà đầu tư đã nhảy vào bắt đáy nhưng do khối lượng cổ phiếu bị kẹp tại đỉnh 90.000 đồng còn quá lớn nên lực bắt đáy đã không thể cản nổi đà rơi. Vì thế, nhiều nhà đầu tư khi nhảy vào bắt đáy ở khoảng 52.000 đồng- 54.000 đồng đã bị chảy máu khi bắt “dao rơi”, và hiện giá đã giảm xuống dưới 35.000 đồng/cổ phiếu.

LTC cũng là cổ phiếu khiến những nhà đầu tư chuyên bắt “dao rơi” phải lao đao khi cổ phiếu này tăng 88% trong 17 phiên liên tục đầu tháng 9. Sau đó bắt đầu sàn 8 phiên, mất 37% tính từ đỉnh về ngang điểm xuất phát 60.000 đồng/cổ phiếu. Lúc này lực bắt đáy lại xuất hiện nhưng hành trình lao dốc của LTC vẫn chưa dừng lại với 7 phiên sàn nữa, lúc này giá chỉ còn dưới 35.000 đồng.

Chiến thuật bắt “dao rơi” nếu không bị “chảy máu” sẽ mang lại lợi nhuận tối đa cho nhà đầu tư, điểm bắt dao rơi thường là các ngưỡng hỗ trợ trên phương diện kỹ thuật. Tuy nhiên, rất nhiều trường hợp ngưỡng hỗ trợ này bị phá khi tâm lý của thị trường không tốt, các thông tin vĩ mô không hỗ trợ cho thị trường phát triển khiến cho lực cung áp đảo lực cầu.

Thời gian qua, mặc dù nền kinh tế vẫn tiếp tục đà phát triển ổn định, nhưng với các chính sách nhằm thắt chặt tín dụng đã ảnh hưởng không nhỏ tới thị trường chứng khoán. Trong một thời gian dài, các cổ phiếu liên tục giảm mạnh, đa số các cổ phiếu đều bị thủng khỏi các ngưỡng hỗ trợ kỹ thuật. Những phân tích, nhận định của các công ty chứng khoán thường không khớp với diễn biến thị trường khiến tâm lý thị trường hoảng loạn. Đa số các nhà đầu tư đều mất phương hướng khi xác định đáy trong thời điểm này.

Lương Tuấn