Vi phạm pháp luật về chứng khoán ngày càng phổ biến công khai

TTCKVN đã trải qua 10 hoạt động phát triển, cùng với sự phát triển của TTCK, thì tình trạng vi phạm pháp luật về chứng khoán cũng phát triển mạnh, có những loại “vi phạm pháp luật trở nên phổ biến công khai “ và đã nhiều lần gây bất ổn cho TTCK non trẻ của VN.

Theo ông Quách Đức Pháp, Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư tài chính VN- VAFI, đó là hiện tượng gian lận báo cáo tài chính, làm đẹp báo cáo tài chính từ một số Ban quản lý doanh nghiệp nhằm các mục tiêu như để dễ dàng thuận tiện trong huy động vốn, bán cổ phần theo gía ảo cho cổ đông nội bộ, tạo thành tích giả để lên chức cao hơn hoặc để tồn tại mặc dù doanh nghiệp đang kinh doanh thua lỗ ….

Thực tế cho thấy, có một số kiểu làm giá chứng khoán hiện nay như sự cấu kết của một số “ Đội lái “ với một số nhân viên công ty chứng khoán, thậm chí trong 1 số trường hợp còn cấu kết với cả ban quản trị doanh nghiệp.

Ngoài ra, việc vi phạm pháp luật còn xảy ra ở các công ty chứng khoán khi các công ty này triển khai hoặc trợ giúp triển khai những sản phẩm chứng khoán mà pháp luật hiện hành chưa quy định cụ thể và chưa có những chế tài cụ thể để cho việc triển khai được lành mạnh cho thị trường. Ví dụ như hịên nay, pháp luật hiện hành chưa có quy định cụ thể và chế tài để các công ty chứng khoán cho nhà đầu tư trực tiếp vay tiền mua chứng khoán, nhưng trên thực tế, bằng nhiều phương thức lách léo, công ty chứng khoán cho nhà đầu tư vay vô tội vạ với tỷ lệ tiền vay có thời điểm gấp 5 lần vốn tự có của nhà đầu tư. Ngoài ra, một số công ty chứng khoán còn triển khai việc bán khống dưới nhiều hình thức.

Rát nhiều các phương tiện thông tin đại chúng nói rất nhiều đến tác hại của việc chơi chứng khoán từ việc sử dụng đòn bẩy tài chính. Nó chẳng những làm cho người đi vay bị thua lỗ , phá sản mà còn làm cho TTCK trở nên bất ổn nhiều lần, làm cho hàng vạn nhà đầu tư bị thua lỗ mặc dù họ không đi vay mượn, làm hủy hoại phong trào đầu tư lâu dài và kích thích phong trào đầu tư ngắn hạn và chụp giật .

Theo ông Pháp, những vi phạm pháp luật nói trên đã trở thành phổ biến, tất cả thị trường đều biết và “dường như” việc này đã trở thành bình thường.

“Nguyên nhân chủ yếu làm phát triển các vi phạm pháp luật này là do việc định tội danh chưa cụ thể rõ ràng, nhiều tội danh chưa rõ mà chỉ nói chung chung. Cơ chế xử phạt còn nhiều hạn chế như chưa nghiêm, mức xử phạt thấp; chế tài pháp luật không mạnh. Người vi phạm không sợ sự trừng phạt của pháp luật vì cơ chế xử nhẹ hoặc nếu có xử thì người vi phạm không bị mất quyền lợi gì mà chỉ xử phạt công ty thôi.

Ngoài ra, việc ban hành các sản phẩm chứng khoán từ UBCKNN còn rất chậm chạp. 10 năm qua không có sản phẩm mới nên đã không phù hợp với đòi hỏi từ thị trường, từ đó những sản phẩm vốn có của TTCK tự phát hoạt động và phát triển. Tuy nhiên, bất kỳ TTCK nào trên thế giới đều có những chế tài rất cụ thể đối với từng lọai sản phẩm chứng khoán nhằm bảo đảm cho TTCK phát triển.

Câu hỏi đặt ra là làm cách nào để tình trạng vi phạm pháp luật về chứng khoán trở nên ít đi? Theo ông Pháp, UBCKNN phải nhanh chóng ban hành những giải pháp mới hữu hiệu, những sản phẩm chứng khoán mang tính thông lệ và thuộc về bản chất tồn tại của TTCK để ngăn chặn tình trạng sử dụng đòn bẩy tài chính, bán khống bừa bãi như hiện nay…

Đặc biệt, cần định tội danh cụ thể, tương ứng với từng tội danh là những hình phạt thích đáng. Phải đổi mới cơ chế phạt như sau: Người vi phạm pháp luật gây thiệt hại cho thị trường thì phải bị tịch thu các khỏan lời bất chính; Phải bồi thường cho những người bị hại và bị phạt hoặc bị xử lý hình sự. Ngoài ra, phải định danh những tội danh nguy hiểm đối với hoạt động của TTCK để từ đó có những chế tài mạnh nhằm ngăn chặn những vi phạm nguy hiểm xảy ra với TTCK.

Hải Anh