Tạo điều kiện tốt hơn để bảo vệ tài sản cho nhà đầu tư

Sự kiện Chủ tịch HĐQT công ty chứng khoán Hà Thành bỏ trốn và để lại món nợ gần 100 tỷ đồng là điều cảnh báo về khả năng có thể xảy ra mất an toàn tài sản ( tiền và chứng khoán ) cho các nhà đầu tư chứng khoán, cho dù tới thời điểm này, chưa thấy nhà đầu tư nào lên tiếng về việc tài sản của mình bị chiếm dụng một cách bất hợp pháp và mất mát tài sản.

Theo Hiệp hội các nhà đầu tư chứng khoán VN- VAFI, cách đây gần 2 năm, đơn vị này đã đề xuất với Bộ Tài chính và UBCKNN cần thiết phải lập ngay 1 Quỹ đền bù tài sản cho nhà đầu tư trong tình huống tài sản của nhà đầu tư có thể bị chiếm đoạt do hành vi lừa đảo chiếm đoạt của một số nhân viên công ty chứng khoán. Tuy nhiên, SSC đã không triển khai vấn đề này. Ngoài ra, SSC cũng triển khai khá chậm trễ việc cho phép 1 nhà đầu tư được mở nhiều tài khoản giao dịch chứng khoán ở nhiều công ty chứng khoán nhằm phân tán rủi ro cho nhà đầu tư ; không thực hiện triệt để cơ chế tách bạch tiền gửi của nhà đầu tư ra khỏi tài khoản của công ty chứng khoán.

Hiện nay, Thông tư 74 mới ra đời cho phép nhà đầu tư được mở nhiều tài khoản tại nhiều công ty chứng khoán. Về cơ chế này, theo VAFI, các nhà đầu tư nên lựa chọn các công ty chứng khoán có tiềm lực tài chính mạnh, quản trị kinh doanh tốt để mở tài khoản giao dịch.

Theo phân tích của VAFI, các công ty chứng khoán, nhất là công ty nhỏ nên tăng cường minh bạch tình hình tài chính của mình và có biện pháp làm tăng lòng tin của nhà đầu tư bằng việc hướng dẫn nhà đầu tư mở tài khoản giao dịch tại ngân hàng đối tác . Đây cũng là 1 biện pháp để tăng cường cải thiện quản trị rủi ro cho chính công ty chứng khoán.

Với các nhà đầu tư mới, nhà đầu tư chưa có kinh nghiệm, nhà đầu tư ít có thời gian nắm bắt hoạt động của công ty chứng khoán, theo VAFI, nên mở nhiều tài khoản giao dịch. Càng mở nhiều tài khoản giao dịch càng tốt vì càng phân tán độ rủi ro- nói cách khác là độ rủi ro( nếu có) sẽ ở mức thấp nhất.

“Các nhà đầu tư cũng cần hiểu rằng mở tài khoản tiền gửi và chứng khoán tại công ty chứng khoán là chưa được sự bảo đảm của nhà nước về tài sản, khác với lĩnh vực ngân hàng là có sự đảm bảo của nhà nước về tài khoản tiền gửi trong tình huống ngân hàng bị lâm vào tình trạng giải thể, phá sản và bị mất hết vốn tự có”, VAFI phân tích .

Việc cho phép 1 nhà đầu tư được mở nhiều tài khoản giao dịch đã đáp ứng được đòi hỏi của nhà đầu tư nước ngoài ( yêu cầu đặt ra cách đây hơn 5 năm ) ở chỗ: danh mục đầu tư của họ được đảm bảo tương đối bí mật ; kế hoạch mua bán chứng khoán khó bị phát hiện hơn ; giảm thiểu nhiều hành vi giao dịch nội gián.

Về phía UBCKNN, theo VAFI, cần khẩn trương nghiên cứu để trình Chính phủ ban hành cơ chế thành lập và hoạt động Quỹ đền bù tài sản cho nhà đầu tư . Nếu như không triển khai thực hiện thì bất kỳ hiện tượng mất mát tài sản nào của nhà đầu tư do 1 số nhân viên công ty chứng khoán gây ra thì Chủ tịch SSC phải chịu trách nhiệm đền bù .

Nhằm chuẩn bị cho việc triển khai mở tài khoản giao dịch, VAFI cho rằng, Trung tâm Lưu ký chứng khoán cần phối hợp chặt chẽ với các công ty chứng khoán thống nhất các tiêu chí thông tin cơ bản về nhà đầu tư, chỉnh sửa lại thông tin nếu có sự thay đổi từ nhà đầu tư để Trung tâm lưu ký có 1 Danh sách nhà đầu tư thống nhất ( về thông tin ) làm cơ sở cho công tác thống kê, quản lý, và tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư nhận được thông tin từ công ty niêm yết.

Quỳnh Chi