Vàng đầy bất ổn

Người dân Việt Nam phải mua vàng quá đắt. Doanh nghiệp khó nhập khẩu vàng vì còn chờ quota, thường chỉ được ngân hàng Nhà nước (NHNN) đưa ra để dập tắt các cơn sốt giá. Đó chính là yếu tố chính làm cho giá vàng trong nước hiện cao hơn rất nhiều so với giá vàng thế giới.

Điểm đáng chú ý là giá vàng trong nước vẫn có mức chênh lệch cao hơn giá vàng thế giới lần lượt là 3,93 triệu đồng/lượng (27.9), và 2,5 triệu (28/9). Bong bóng giá vàng sẽ được các cơ quan chức năng điều chỉnh ra sao vẫn là câu hỏi được người dân và các doanh nghiệp chờ câu trả lời.

Hết quota nhập khẩu vàng

Ngoài ra, theo bà Nguyễn Thị Cúc, phó tổng giám đốc Công ty PNJ, sở dĩ trong thời gian ngắn vừa qua có mức chênh lệch giá vàng là do, lực mua của đa số người dân trong nước quá mạnh, trong khi đó, lượng vàng nhập khẩu về trước đây đây theo hạn ngạch đã bán hết. Bởi vậy để có nguồn cung các công ty đã bằng nhiều hình thức gom vàng ở ngoài thị trường dẫn đến việc giá vàng lên cao. Thông tin từ công ty PNJ cũng cho hay đến thời điểm này doanh nghiệp đã cạn nguồn cung ứng cho thị trường. Bởi chỉ tính trong từ ngày 23-25 tháng 9 công ty đã bán 450kg vàng, tương đương 12.000 lượng, trong khi chỉ mua vàng được 1.600 lượng. Do đó số vàng bán ra đã vượt cả số được cấp phép nhập khẩu tới 300kg.

Một doanh nghiệp kinh doanh vàng khác trần tình, theo chỉ đạo của Ngân hàng nhà nước, vì chưa có lệnh nhập khẩu nên không thể đem vàng trong kho ra bán vì luôn phải tuân theo nguyên tắc số mua phải bằng với số bán. Vì nếu mang vàng trong kho ra bán mà giá thế giới tăng, doanh nghiệp không có nguồn kinh phí mua lại theo giá cũ thì ngân hàng sẽ lỗ. Một thực trạng nữa là hiện sức mua trên thị trường hiện phát triển nằm ngoài những định liệu của các doanh nghiệp kinh doanh vàng, trong khi nguồn nhập khẩu thì bấp bênh, nhiều lúc lại bị chặn như thời điểm hiện nay. Nên giá vàng lúc này sẽ bị lên xuống thất thường, phụ thuộc phần lớn vào nguồn cung từ thị trường tự do. Và ai là người nắm giữ khối lượng nguồn hàng này sẽ là người quyết định giá.

Thậm chí ngay trong hệ thống các ngân hàng, hiện vẫn có một lượng lớn vàng trong tích trữ trong kho xong cũng không thể bán. Bởi ngân hàng cũng phải tuân thủ nguyên tắc, nếu bán nhiều hơn mua, mà giá thế giới bất ngờ tăng, nếu không kịp nhập khẩu để cân bằng trạng thái vốn vàng thì coi như đứt vốn. Trong khi lúc này, nhiều ngân hàng đã hết hạn ngạch nhập khẩu vàng. Nên nhiều ngân hàng tuy còn nhiều vàng trong kho những cũng không thể bán khiến cho nguồn cung ra thị trường gián đoạn, khiến giá vàng càng được đà tăng nhanh.

Giải pháp

Cách đây không lâu, tân Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình, đã từng nhận định, nếu giá vàng trong nước và giá vàng thế giới có mức chênh lệch là 400.000đồng/lượng là có thể chấp nhận được, còn nếu cao hơn mức này thì có nghĩa là thị trường vàng đang có những dấu hiệu bất ổn. Vậy lúc này, mức chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới có thời điểm lên tới 4 triệu đồng thì rất cần các biện pháp mạnh tay của các cơ quan nhà nước tránh để giá vàng có tác động xấu lên nên kinh tế vĩ mô, đặc biệt là tác động trực tiếp lên tỉ giá giao dịch giữa VND và USD.

Theo ông Lê Xuân Nghĩa, Phó chủ tịch Ủy ban giám sát tài chính quốc gia, hiện tại muốn để cho giá vàng trong nước và thế giới kéo về mức cân bằng thì ngân hàng nhà nước cần sớm có các biện phát siết chặt thị trường này bằng các biện pháp như cấp phép nhập khẩu; can thiệp bằng bán vàng dự trữ; hay tăng cường các biện pháp kiểm tra, kiểm soát xử lý các doanh nghiệp kinh doanh vàng có dấu hiệu lũng đoạn, làm giá. Tuy nhiên, lãnh đạo ngân hàng nhà nước cũng cần tính đến các giải pháp linh họat bởi về lâu dài, giải pháp nhập khẩu vàng cũng sẽ gặp phải những rủi ro nhất định. Đặc biệt trong bối cảnh, nguồn lực ngoại tệ trong nước không quá dồi dào. Và giải pháp bán vàng ra thị trường cũng không chắc chắn, bởi lượng dữ trữ để tạo “quỹ bình ổn” giá vàng của chúng ta không nhiều.

Chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh thì cho rằng, muốn giải quyết triệt để tình trạng bong bóng giá vàng, Việt Nam phải giải quyết được cơ chế quản lý thị trường vàng trong nước liên thông với thị trường vàng thế giới. Theo đó, vấn đề quản lý thị trường vàng cần tập trung thống nhất vào ngân hàng nhà nước. Ngân hàng nhà nước phải là cơ quan đầu mối trực tiếp nhập khẩu vàng nguyên liệu thay vì cấp quota cho một vài đầu mối như trước đây, để phần nào hạn chế cơ chế xin - cho. Mặt khác, cũng cần phối hợp với các cơ quan liên quan kiểm soát chặt chẽ lượng vàng nhập lậu qua biên giới, đường tiểu ngạch, tránh để khối lượng vàng ngoài luồng tác động xấu đến thị trường vàng trong nước.

Anh Phương