Luật Thuế Bảo vệ môi trường: Góp phần điều chỉnh các khoản thu ngân sách

Luật thuế Bảo vệ môi trường sẽ có hiệu lực từ ngày 1-1-2012, Tạp chí Vietnam Business Forum đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thị Cúc- Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế về một số nội dung được dư luận đặc biệt quan tâm trong sắc thuế này. Thanh Yên thực hiện.

Bà có thể cho biết khái quát nội dung điều chỉnh Luật thuế Bảo vệ môi trường sẽ có hiệu lực sắp tới ?

Luật thuế Bảo vệ môi trường điều chỉnh một số nhóm hàng hóa: Xăng, dầu, mỡ nhờn; than đá, dung dịch HCFC; túi nilon; một số loại thuốc hạn chế sử dụng như thuốc diệt cỏ, trừ mối, bảo quản lâm sản... Tuy nhiên, một số nhóm vẫn tiếp tục thực hiện các khoản thu phí như: Phí bảo vệ môi trường đối với chất thải rắn, khoáng sản (đá, than đá, than bùn, quặng khoáng sản kim loại...). Riêng việc thu phí xăng, dầu theo quy định tại Pháp lệnh về phí và lệ phí cũng sẽ hết hiệu lực thi hành mà chuyển sang thu thuế Bảo vệ môi trường. Quá trình giám sát và thực thi thuế môi trường cần phải chặt chẽ để phát huy được tính hiệu quả của Luật, tạo cơ sở và điều kiện thuận lợi cho DN dễ dàng hướng đến phát triển bền vững.

Theo ý kiến của các chuyên gia, quá trình công nghiệp hóa và phát triển đô thị tăng nhanh đã tác động xấu đến môi trường sinh thái nên chúng ta cần có các giải pháp giảm dần tình trạng phát thải chất độc hại gây nguy cơ ô nhiễm. Quan điểm của bà về vấn đề này?

Đúng là quá trình công nghiệp hóa và phát triển đô thị tăng nhanh đã tác động xấu đến môi trường sinh thái. Tuy nhiên, bên cạnh đó chính sách thuế hiện hành có mục tiêu bảo vệ môi trường nhưng chỉ là lồng ghép không phải là mục tiêu chính, chưa điều chỉnh hết các hoạt động sản xuất, tiêu dùng các sản phẩm có tác động xấu đến môi trường sinh thái.

Vì vậy, theo tôi Luật thuế Bảo vệ môi trường là một trong những sắc thuế cần được xây dựng để điều chỉnh các khoản thu ngân sách liên quan đến việc bảo vệ môi trường, hoàn thiện hệ thống chính sách thuế của nước ta cho phù hợp với xu hướng chung của thế giới là phát triển kinh tế bền vững ít gây ô nhiễm.

Thưa bà, các DN kinh doanh khoáng sản đang phải chịu Thuế Tài nguyên rồi, nay phải chịu thêm Thuế Bảo vệ môi trường, liệu thuế có chồng lên thuế?

Tôi cho rằng, sẽ không có chuyện đánh thuế trùng vì mỗi sắc thuế có một đối tượng thu khác nhau. Thuế Tài nguyên là loại thuế thu vào các hoạt động khai thác tài nguyên thiên nhiên. Thuế Bảo vệ môi trường là loại thuế thu vào một số sản phẩm, hàng hoá gây tác động xấu đến môi trường.

Nếu như vậy thì mục đích thu thuế Bảo vệ môi trường là gì và khoản thuế này có được sử dụng tách bạch với các nguồn thu khác không?

Thuế Bảo vệ môi trường nhằm tạo thêm nguồn thu, góp một phần chi đầu tư giải quyết các vấn đề về môi trường, đồng thời góp phần thay đổi nhận thức và hành vi của tổ chức, cá nhân trong việc giữ gìn môi trường, nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường trong cộng đồng.

Nguồn thu từ Thuế môi trường được đưa vào ngân sách nhà nước như tất cả các khoản thuế khác. Từ nguồn ngân sách nhà nước mới phân bổ theo các cấp từ Trung ương đến địa phương để chi vào các công việc như: Đảm bảo an sinh xã hội, xây dựng cơ sở hạ tầng... và trong đó có bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, việc chi sẽ được tính toán, cân đối dựa trên số thu để đảm bảo đúng mục đích.

Trách nhiệm đóng thuế đã rõ, vậy người dân và DN sẽ được hưởng lợi ích gì từ việc đóng thêm Thuế bảo vệ môi trường?

Thuế là khoản thu bắt buộc nhưng không hoàn trả trực tiếp mà thông qua các khoản chi ngân sách nhà nước như xây dựng đường xá, bệnh viện, trường học... Nộp thêm Thuế Bảo vệ môi trường, người dân và DN sẽ góp thêm vào nguồn kinh phí để khắc phục ô nhiễm, tái tạo môi trường cũng là chung tay bảo vệ môi trường sống, môi trường làm việc của chính chúng ta.

Trong Luật thuế Bảo vệ môi trường không nói tới nhóm điều chỉnh là khí thải công nghiệp-một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng hiện nay, thưa bà ?

Trong tham luận của Hội Tư vấn Thuế VN gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội khi soạn thảo Luật này có đề xuất đưa khí thải công nghiệp vào đánh thuế Bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, đây là một loại hình ô nhiễm khó phân chia nên chưa thể đưa vào luật. Đây là lần đầu tiên Luật thuế Bảo vệ môi trường được áp dụng tại VN nên những nhà soạn thảo đã lựa chọn những nhóm dễ nhận biết nhất để có biện pháp quản lý rõ ràng, minh bạch. Đối với đối tượng điều chỉnh là nhóm khí thải này thì chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu để bổ sung trong tương lai.