Triển vọng kinh doanh vẫn ảm đạm

Theo kết quả của cuộc khảo sát lần thứ sáu về Chỉ số kinh doanh của các doanh nghiệp châu Âu hàng quý do EuroCham thực hiện vào tháng 1 năm 2012 và công bố ngày 1/2/2012 cho thấy: Mức độ tin cậy và triển vọng kinh doanh trong cộng đồng doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam đã ổn định và cho thấy một sự gia tăng khiêm tốn sau khi đã giảm 11 điểm trong quý 4 của năm 2011. Mối lo ngại về tình hình kinh doanh hiện tại và triển vọng kinh doanh dường như phần nào đã trở nên nhẹ nhàng hơn với các công ty thành viên của EuroCham tham gia vào cuộc khảo sát lần này. Tuy nhiên, triển vọng kinh doanh và đánh giá của họ về tình hình hiện tại vẫn còn ảm đạm.

Chỉ số môi trường kinh doanh tăng điểm nhẹ

Theo báo cáo, chỉ số môi trường kinh doanh của các doanh nghiệp châu Âu đã tăng 4 điểm lên 56. Ông Alain Cany, Chủ tịch EuroCham nhận xét về cuộc khảo sát “Sự tăng nhẹ của chỉ số môi trường kinh doanh của EuroCham cho thấy sự tạm dừng của xu hướng đi xuống về lòng tin của doanh nghiệp trong năm 2011. Tuy nhiên, mức độ lòng tin của doanh nghiệp vẫn còn xa so với mức của năm ngoái. Điều đó cho thấy sự không chắc chắn giữa các nhà đầu tư vẫn còn. Các vấn đề cơ cấu chính vẫn chưa được giải quyết như việc tư nhân hóa các doanh nghiệp nhà nước và ổn định môi trường kinh tế vĩ mô là hai ví dụ chính.”

40% doanh nghiệp tham gia vào cuộc khảo sát thuộc ngành công nghiệp dịch vụ, một phần tư thuộc ngành sản xuất và thương mại, còn lại thuộc các ngành khác.

So với kết quả khảo sát gần đây nhất, các phản hồi của doanh nghiệp châu Âu cho thấy sự thay đổi nhỏ trong cách đánh giá tình hình kinh doanh hiện tại của họ. 38% doanh nghiệp đánh giá tình hình kinh doanh của họ là trung bình, giảm nhẹ so với tỉ lệ 45% trong lần khảo sát lần trước. Số đánh giá “tốt” hoặc “xuất sắc” về tình hình kinh doanh hiện tại chiếm 36%, tăng nhẹ so với tỉ lệ 32% của quý trước, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với tỉ lệ 64% doanh nghiệp hài lòng với tình hình kinh doanh hiện tại vào cùng thời gian này năm ngoái. Số doanh nghiệp có quan điểm tiêu cực về tình hình kinh doanh hiện tại vẫn hầu như không đổi so với quý trước là 26%, nhưng cao hơn 14% so với năm trước.

Một số dấu hiệu lạc quan trong triển vọng kinh doanh của các công ty cũng được đưa ra trong báo cáo. Đó là 39% đánh giá “tốt” hoặc “xuất sắc”, tăng 12% so với quý trước, nhưng vẫn thấp hơn nhiều nếu so năm ngoái là 72%. Một phần tư lượng phản hồi có cái nhìn bi quan về kinh doanh trong 6 tháng trước. Những kết quả trên vẫn chưa thực sự tích cực, nhưng có thể nhìn thấy rằng chiều hướng đi xuống liên tục về quan điểm kinh doanh đã tạm thời dừng lại. Liệu triển vọng kinh doanh của các doanh nghiệp sẽ ngừng lại ở mức này hay dần dần cải thiện, điều này vẫn cần được xem xét.

Khi được hỏi về kế hoạch đầu tư cho năm 2012, thành viên Eurocham tham gia có thể hiện sự thoải mái hơn một chút nhưng vẫn thận trọng như các cuộc khảo sát trước đây. 38% có kế hoạch tăng đầu tư “ít” hoặc “nhiều” (khoảng 10%), trong khi 31% muốn duy trì mức đầu tư của họ và 24% có kế hoạch giảm đầu tư tại Việt Nam trong trung hạn. Điều này cho thấy sự giãn ra của thái đội “đợi” và “xem” trong quý trước.

Lạm phát cao vẫn là một mối quan tâm lớn cho các doanh nghiệp

Theo dự đoán của các DN Châu Âu tại VN, tỷ lệ trung bình phần trăm mất giá của tiền đồng (VND) ở mức 8.33%. Ngoài ra, 53% doanh nghiệp cho rằng lạm phát có tác động căn bản đến công việc kinh doanh của họ và 36% cho rằng họ bị một số tác động. 8% đánh giá lạm phát thực sự đe dọa công việc kinh doanh của họ tại Việt Nam.

Một tỷ lệ đáng kể là có tới 65% doanh nghiệp cho rằng tình hình kinh tế vĩ mô khó khăn tại Việt Nam sẽ tiếp tục đi xuống. Trong khi 35% cho rằng tình hình sẽ ổn định và dần dần được cải thiện. Điều này cho thấy một sự không chắc chắn cơ bản từ phía các nhà đầu tư về số phận của nền kinh tế Việt Nam. Khi được hỏi liệu khủng hoảng kinh tế hiện tại của châu Âu có ảnh hưởng đến các quyết định của công ty trong việc đầu tư vào Việt Nam không? 55% khẳng định rằng khủng hoảng có ảnh hưởng đến họ, mặc dù hầu hết doanh nghiệp khẳng định là ảnh hưởng “nhẹ”. Ngược lại, 44% phản hồi rằng khủng hoảng tại châu Âu không ảnh hưởng đến quyết định của họ trong việc đầu tư tại Việt Nam.

Đáng chú ý, tham nhũng vẫn là vấn nạn ảnh hưởng đến nhiều nhà đầu tư. Theo khảo sát, khi được hỏi liệu tham nhũng cơ bản có làm giảm hoặc trì hoãn việc đầu tư của họ tại Việt Nam không thì các ý kiến phản hồi tạm thời chia thành ba luồng ý kiến. Khoảng 39% cho rằng có ít ảnh hưởng, 25% nói rằng tham nhũng không ảnh hưởng gì và 34% doanh nghiệp nói rằng tham nhũng làm giảm hoặc trì hoãn ‘đáng kể’ đầu tư của họ tại Việt Nam. Đây là một sự gia tăng từ tỷ lệ 28% trong qúy trước và cũng cho thấy tham nhũng vẫn là một vấn đề nghiêm trọng và thể hiện nổi bật trong sự cân nhắc của các nhà đầu tư về Việt Nam.

Theo Tiến sĩ Matthias Duehn, Giám đốc điều hành Eurocham: “Khủng hoảng nợ của châu Âu càng tạo ra sự không chắc chắn của các nhà đầu tư và tác động đến đầu tư châu Âu tại Việt Nam. Các nhà đầu tư châu Âu đang ngày càng tìm kiếm các điểm đến đầu tư khác trong ASEAN. Do đó, Việt Nam cần tăng cường các nỗ lực để duy trì sức cạnh tranh trong khu vực”.

Quỳnh Chi