Cần Thơ quyết tạo đột phá từ nông nghiệp công nghệ cao

Trong bối cảnh đất nông nghiệp ngày càng giảm, nhường chỗ cho công nghiệp, thương mại-dịch vụ phát triển thì phát triển nông nghiệp công nghệ cao (NNCNC) được xem là hướng đi chiên lược của Tp.Cần Thơ trong thời gian tới.

Theo Sở NN&PTNT TP.Cần Thơ, tháng 6/2008, UBND Thành phố đã có Quyết định số 1294/QĐ-UBND về việc phê duyệt Chương trình xây dựng và phát triển NNCNC TP.Cần Thơ đến năm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020 (gọi tắt là Chương trình NNCNC). Trên cơ sở đó, Sở NN&PTNT đã xây dựng được nội dung Chương trình NNCNC; chủ yếu là xây dựng mạng lưới 3 khu NNCNC, 3 trạm NNCNC (vệ tinh của các khu NNCNC) và 12 dự án ưu tiên thực hiện với tổng vốn đầu tư dự kiến là 3.138,280 tỷ đồng.

Các khu NNCNC gồm Khu trung tâm (khu 1) đặt tại Trung tâm Giống nông nghiệp tại huyện Thới Lai (diện tích dự kiến 20 ha) sẽ phối hợp với các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp tiếp thu, ứng dụng công nghệ mới để cải tạo, sản xuất, nhân giống cây trồng, vật nuôi... Hai khu phụ trợ (khu 2 và khu 3) đặt tại Nông trường Sông Hậu và Nông trường Cờ Đỏ, có nhiệm vụ ứng dụng công nghệ cao vào lĩnh vực sản xuất giống đại trà, vào quy trình canh tác, nuôi trồng, tồn trữ và chế biến nông sản. Đồng thời, phối hợp với khu NNCNC trung tâm để thực hiện các chức năng ứng dụng sản xuất thử, triển lãm, dịch vụ và thương mại. Ngoài ra, các khu còn hình thành trung tâm giống vật nuôi để nhân giống gia súc gia cầm, thủy sản nước ngọt; cung cấp các dịch vụ ứng dụng và chuyển giao công nghệ đến người dân; ứng dụng công nghệ mới trong sản xuất cây con, nuôi thủy sản nước ngọt; hoàn chỉnh quy trình chế biến gạo cao cấp theo tiêu chuẩn an toàn, vệ sinh thực phẩm thế giới (EU, Hoa Kỳ); xây dựng hệ thống phân phối gạo cao cấp tại thị trường nội địa, nước ngoài.

Còn 3 trạm NNCNC dự kiến được đặt tại quận Thốt Nốt và các huyện Vĩnh Thạnh, Phong Điền. Các trạm NNCNC này là các vệ tinh của các khu NNCNC; thực hiện các chức năng thông tin và trình diễn các sản phẩm, dịch vụ của khu NNCNC, chuyển giao và nhân rộng các mô hình ứng dụng công nghệ cao thông qua công tác khuyến nông-khuyến ngư. Từ nay đến năm 2013, ba khu NNCNC sẽ thực hiện 12 dự án nông nghiệp chia thành 3 nhóm chính: Nhóm dự án về phát triển nông nghiệp đô thị và nông nghiệp sinh thái; Nhóm dự án về quản lý chất lượng và tiêu chuẩn nông, thủy sản; Nhóm dự án về hỗ trợ sản xuất, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa sản phẩm NNCNC.

Hiện nay, Sở NN&PTNT TP.Cần Thơ đang phối hợp với Phân Viện Quy hoạch – Thiết kế nông nghiệp, Việp Lúa Đồng bằng sông Cửu Long, Trung tâm dịch vụ khoa học nông nghiệp – Trường ĐHCT tiến hành lập quy hoạch cho 2 khu NNCNC (khu 2, khu 3), lập dự án đầu tư cho khu NNCNC 1 và 4 dự án ưu tiên. Dự kiến, trong năm 2012 này sẽ hoàn thành lập quy hoạch, dự án trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Trong quá trình thực hiện Chương trình NNCNC, Thành phố vấp phải một số khó khăn như: Luật công nghệ cao có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2009 nhưng còn thiếu các Nghị định, Thông tư hướng dẫn thực hiện các nội dung của Luật; nhu cầu vốn đầu tư cho sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao lớn, nhưng khả năng đầu tư của ngân sách Nhà nước, các doanh nghiệp, nông hộ, trang trại còn nhiều khó khăn; nguồn nhân lực phục vụ phát triển NNCNC chưa đáp ứng được nhu cầu…. Để vượt qua những trở ngại này, Sở NN&PTNT TP.Cần Thơ đã có văn bản đề nghị Bộ NN&PTNT hỗ trợ kinh phí xây dựng cơ sở dữ liệu, hạ tầng thông tin về công nghệ cao; tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân tiếp cận, sử dụng, trao đổi thông tin về công nghệ cao. Đồng thời xem xét bố trí vốn đầu tư cơ sở hạ tầng cho 3 Khu NNCNC và các dự án thuộc Chương trình NNCNC TP.Cần Thơ sau khi được cấp thẩm quyền phê duyệt.

Giám đốc Sở NN&PTNT TP.Cần Thơ Phạm Văn Quỳnh cho biết NNCNC không những là công cụ hỗ trợ cho phát triển sản xuất giống vật nuôi, cây trồng mà còn là một đầu mối về tư vấn, hỗ trợ kỹ thuật, chuyển giao công nghệ, quy trình sản xuất cho nông dân và doanh nghiệp. Từ đó, hướng đến mục tiêu xa hơn là giúp nâng cao giá trị kinh tế khai thác được trên mỗi đơn vị diện tích trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản lên gấp nhiều lần. Để tiến tới nền NNCNC cần 4 chiến lược mục tiêu, bao gồm đào tạo nhân lực, chuyển giao ứng dụng tiến bộ kỹ thuật cho những sản phẩm mục tiêu, huy động nguồn nhân lực đầu tư xã hội trong và ngoài nước, mở rộng thị trường tiêu thụ; trong đó quan trọng hơn cả chính là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng mở rộng thị trường tiêu thụ. Nhận thức được vấn đề nay, thời gian qua Thành phố luôn tạo điều kiện hỗ trợ và hợp tác với các Viện - Trường - nhà khoa học - nhà sáng chế... để ươm tạo công nghệ cao trong lãnh vực nông – lâm - ngư nghiệp; triển khai các điều kiện ưu đãi để thu hút các nhà đầu tư (trong và ngoài nước) vào mạng lưới khu-trạm NNCNC.

Hiện nay, ngành nông nghiệp Cần Thơ đã triển khai được các nhóm liên kết sản xuất để xây dựng cánh đồng một giống, mỗi nhóm sản xuất 30-50 ha gắn liền với liên kết “4 nhà”. Hoạt động này đã tạo được vùng nguyên liệu rộng lớn, được doanh nghiệp ký kết tiêu thụ tại huyện Vĩnh Thạnh, Thới Lai, Cờ Đỏ. Ngoài ra, còn đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ kỹ thuật theo hướng GAP, xây dựng các nhóm thực hiện (mỗi nhóm 25-30 nông dân) ở các huyện trọng điểm lúa của Thành phố. Ông Quỳnh cho biết diện tích của Nông trường Sông Hậu và Công ty Nông nghiệp Cờ Đỏ là vùng nguyên liệu sản xuất lúa rộng lớn, nông dân giàu kinh nghiệm, thật sự là khu vực lý tưởng để phát triển NNCNC cho Thành phố trong tương lai. Nếu làm được điều này, TP.Cần Thơ sẽ trở thành trung tâm cung ứng dịch vụ nông nghiệp, giống cây trồng vật nuôi cho toàn vùng.

Anh Thư