Đổi mới công tác quản lý tài sản công : Xóa tình trạng “cha chung không ai khóc”

Với mục tiêu xóa bỏ tình trạng “cha chung không ai khóc” trong sử dụng tài sản công (TSC), nhằm giúp cho công tác quản lý được chặt chẽ, hiệu quả, Cục Quản lý công sản, Bộ Tài chính đã xây dựng Chiến lược đổi mới quản lý công sản giai đoạn 2010- 2020.

Ông Phạm Đình Cường, Cục trưởng Cục Quản lý công sản, Bộ Tài chính cho biết, tài sản công (TSC) giữ vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế- xã hội của đất nước. Tuy nhiên, công tác quản lý TSC trong nhiều năm qua còn bộc lộ những yếu kém nhất định làm hạn chế nguồn lực của đất nước.

Sử dụng tài sản công: Vẫn còn tùy tiện, lãng phí

Theo ông Cường, những yếu kém trong công tác quản lý TSC xuất phát từ những quy định pháp luật chưa đủ, thiếu đồng bộ. Việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ quản lý còn thiếu tính chuyên nghiệp, bị động. Quy trình nghiệp vụ quản lý chưa khoa học, còn lạc hậu... đã tạo ra một bức tranh còn nhiều “mảng tối”. Biểu hiện như: một bộ phận đất đai, trụ sở làm việc của các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, nhất là tại các đô thị còn bị sử dụng sai mục đích (như: bỏ trống, cho thuê, sử dụng để kinh doanh, dịch vụ...). Một số trường hợp thực hiện mua sắm, điều chuyển, thanh lý tài sản sai thẩm quyền, sai tiêu chuẩn, chế độ dẫn đến thất thoát. Trong đầu tư xây dựng mới, mua sắm tài sản còn vượt tiêu chuẩn định mức, vượt mức giá cho phép vẫn tồn tại mặc dù đã hạn chế đáng kể. Tình trạng sử dụng TSC lãng phí, sai mục đích còn lớn.

Nguyên nhân của những tồn tại này là do chính quyền các cấp từ trung ương đến địa phương, người đại diện chủ sở hữu TSC chưa nắm được về số lượng và giá trị tài sản do cấp mình quản lý. Nhiều cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp sử dụng TSC tự do, tùy tiện trong việc bố trí, chưa tự giác chấp hành chế độ báo cáo sự biến động của tài sản. Thậm chí, các cơ quan này còn chưa tổ chức theo dõi về số lượng, giá trị của tài sản được giao. Một bộ phận cán bộ lãnh đạo quản lý ở các cấp, các ngành chưa gương mẫu, thiếu trách nhiệm hoặc lợi dụng chức quyền để tham nhũng đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng và thiệt hại lớn.

Một lộ trình phù hợp

Trong chiến lược đổi mới quản lý công sản giai đoạn 2010- 2020, các tiêu chí đặt ra là: Phân định rõ quyền và trách nhiệm của nhà nước, quyền và nghĩa vụ của các đối tượng được giao trực tiếp sử dụng TSC; Đáp ứng yêu cầu đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, xử lý hài hòa các lợi ích giữa nhà nước, tổ chức kinh tế và dân cư; Công khai minh bạch trong quản lý, sử dụng TSC.

Theo ông Cường, chiến lược đổi mới với những nội dung định hướng chủ yếu nhằm vừa khai thác, sử dụng tài sản vừa quan tâm đầu tư và đầu tư đúng mức phát triển tài sản, đặc biệt phát triển công trình kết cấu hạ tầng xã hội phục vụ lợi ích công cộng, lợi ích quốc gia. Để thực hiện tốt chiến lược này, một lộ trình cho từng giai đoạn đổi mới đã được đưa ra.

Cụ thể, từ năm 2011 đến năm 2017, Cục Quản lý công sản sẽ tập trung hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành luật đối với việc quản lý, sử dụng TSC tại các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp. Song song với đó là việc xây dựng và ban hành các văn bản của các bộ, ngành liên quan để triển khai Nghị định của Chính phủ về quản lý tài sản kết cấu hạ tầng. Trong thời gian này, Cục Quản lý công sản cũng sẽ rà soát, tổng kết, đánh giá lại các chính sách tài chính đất đai hiên hành cũng như nghiên cứu để tổ chức lại bộ máy và cách thức thực hiện xác định giá trị tài sản nhà nước (TSNN) khi thực hiện các giao dịch cần xác định giá theo quy định.

Từ năm 2015 đến năm 2020, trên cơ sở tổng kết, đánh giá tình hình triển khai Luật quản lý, sử dụng TSNN giai đoạn 2011-2015, Cục Quản lý công sản sẽ nghiên cứu xây dựng luật bổ sung, sửa đổi theo hướng: mở rộng phạm vi, đối tượng của luật bao gồm tất cả các loại TSNN theo quy định của Bộ Luật dân sự; chuyển đổi mạnh hơn nữa việc cung cấp các dịch vụ công cho các thánh phần kinh tế khác thực hiện theo hướng chuyển các đơn vị sự nghiệp tự chủ thành doanh nghiệp; thực hiện cơ chế khoán chi thay cho việc trang cấp bằng hiện vật đối với một số loại TSNN.

Hương Giang