Cân đối mục tiêu tăng trưởng và lạm phát

09:38:20 | 15/4/2010

Vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị quyết về 6 giải pháp bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, không để lạm phát cao và đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế khoảng 6,5% trong năm 2010, trong đó biện pháp về tài chính, tiền tệ được đặt lên hàng đầu. Động thái này cho thấy Chính phủ Việt Nam hoàn toàn có thể cân đối được hai mục tiêu tăng trưởng và lạm phát.

Nỗ lực của Chính phủ

Giảp phát quan trọng nhất trong 6 giải pháp mà Chính phủ ban hành vừa qua là tập trung kiềm chế lạm phát. Chính phủ giao Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, thận trọng; bảo đảm tốc độ tăng trưởng tín dụng khoảng 25% và tổng phương tiện thanh toán khoảng 20%. Điều hành linh hoạt các công cụ chính sách tiền tệ theo nguyên tắc thị trường, bảo đảm phù hợp với mục tiêu phát triển và điều kiện thực tế của thị trường tài chính, tiền tệ và nền kinh tế. Sử dụng linh hoạt các công cụ lãi suất theo hướng giảm dần để tạo điều kiện giảm mặt bằng lãi suất thị trường.

Ngay sau đó, một nguồn tiền lớn được bơm vào thị trường. Ngày 7/4, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Chỉ thị số 02/CT-NHNN về tổ chức thực hiện chính sách tiền tệ và đảm bảo hoạt động ngân hàng an toàn, hiệu quả năm 2010. Cụ thể, NHNN sẽ bơm vốn để giảm lãi suất cho vay, tăng thanh khoản cho NHTM và giúp doanh nghiệp tiếp cận được với nguồn vốn. NHNN đã xuất gần 11.000 tỷ đồng kỳ hạn 28 ngày và 7 ngày với lãi suất từ 7.5% - 8%/năm nhằm tăng thêm vốn cho các NHTM.

Chỉ thị 02 cũng quy định việc đảm bảo tốc độ tăng trưởng tổng phương tiện thanh toán khoảng 20% và tín dụng khoảng 25% (với tăng trưởng tín dụng trong Quý I là 3.57%,thì hạn mức tín dụng của các quý còn lại có thể đạt được mục tiêu).

Các chính sách tiền tệ này cũng góp phần là giảm nhập siêu,tăng dự trữ ngoại hối, tạo điều kiện về vốn cho sản xuất trong nước phát triển, mở rộng tín dụng, nâng cao chất lượng và hiệu quả tín dụng, đi đôi với chuyển dịch mạnh cơ cấu tín dụng.

Thời gian tới, các NH các cấp phải thực hiện các biện pháp phù hợp để các tổ chức tín dụng tập trung vốn phục vụ phát triển kinh tế địa phương, nhất là đáp ứng nhu cầu vốn chi phí sản xuất–kinh doanh của khu vực nông nghiệp và nông thôn, xuất khẩu, doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc cho vay ngoại tệ sẽ được siết chặt hơn theo hướng tập trung ngoại tệ cho vay đối với những mặt hàng thiết yếu cho sản xuất mà trong nước chưa sản xuất được.

Lời khuyên của các chuyên gia

“Việc thắt chặt tiền tệ có thể khiến gây ra nhiều chi phí cho nền kinh tế trong ngắn hạn”, đó là ý kiến của các chuyên gia kinh tế tham dự hội thảo công bố báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam năm 2010 với chủ đề “Ổn định vĩ mô để tăng trưởng bền vững”, diễn ra sáng 8-4.

Theo TS Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu chính sách và kinh tế (Đại học Kinh tế - ĐHQG HN) đưa ra lời khuyên là kiềm chế lạm phát phải gắn liền với ổn định tỷ giá. “Nếu lạm phát giữ ở mức cao thì chắc chắn người dân và các doanh nghiệp sẽ găm giữ ngoại tệ, làm khan hiếm USD trên thị trường”.

Chính phủ không nên thắt chặt tiền tệ một cách cứng nhắc, mà cần linh hoạt để duy trì sự thanh khoản cho nền kinh tế, điều chỉnh tùy theo diễn biến thị trường. Nếu thắt chặt chính sách tiền tệ có thể tiếp tục đẩy lãi suất lên cao hơn nữa, doanh nghiệp sẽ phải chịu chi phí rất cao, không bù đắp được những gì đã nhận được từ mức lãi suất hỗ trợ trong năm trước, ông Thành phân tích

Một trong những khó khăn trong việc điều hành các chính sách tiền tệ tại Việt Nam là giải quyết vấn đề thâm hụt ngân sách. Ông Vũ Viết Ngoạn - Phó Chủ nhiệm Ủy ban kinh tế Quốc hội đưa ra con số đáng lưu tâm là bội chi ngân sách của Việt Nam luôn giữ ở mức 5% GDP, riêng năm 2009, bội chi ngân sách bằng khoảng 7% GDP và dự báo tỷ lệ này còn cao hơn nữa trong năm nay.

Hai phương án khắc phục thâm hụt ngân sách là Nhà nước sẽ phải tăng thuế hoặc phải vay nợ thông qua phát hành trái phiếu. Biện pháp tăng thuế sẽ không khả thi vì làm tăng chi phí đầu vào cho doanh nghiệp, gây trở ngại cho việc cải thiện môi trường kinh doanh, gây áp lực đến tổng mức tiêu dùng và bán lẻ. Trong trường hợp nếu tăng thu thuế từ nguồn thuế thu nhập cá nhân thì nhóm đối tượng này cũng đóng góp không đáng kể, chỉ khoảng 8.000-10.000 tỷ đồng/năm. Với phương án phát hành trái phiếu Chính phủ hoặc vay nợ nội địa cũng không đạt hiệu quả cao vì sẽ làm mặt bằng lãi suất cao hơn.

Còn ADB dự báo tăng trưởng kinh tế năm nay của Việt Nam đạt 6,5%, phù hợp với mục tiêu của Chính phủ. Con số tăng trưởng dự kiến cho năm 2011 của tổ chức này là 6,8%. ADB cũng khuyên Chính phủ Việt Nam nên tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ vì họ cho rằng những động thái thắt chặt gần đây của Ngân hàng Nhà nước chưa đủ và sẽ đến lúc Việt Nam phải tăng lãi suất tiền đồng.

Hương Giang