Đẩy mạnh thu hồi các dự án BĐS chậm giải phóng mặt bằng

Mức tồn kho BĐS đang ở mức cao, khiến cho việc kiểm soát, hâm nóng thị trường gặp nhiều khó khăn. Để khắc phục tình trạng này, Bộ Xây dựng đã đưa ra đề xuất tạm dừng, không cho triển khai tiếp các dự án phát triển nhà ở, dự án khu đô thị chưa giải phóng mặt bằng, hoặc giải phóng mới chỉ đạt 30% diện tích tại các địa phương trên cả nước.

Nguồn cung vượt quá cầu đang là trở ngại cho sự trở lại của thị trường BĐS Việt Nam, đa số các doanh nghiệp BĐS đều có chung nhận định, khả năng khơi thông thị trường, nâng cao tính thanh khoản trong thời điểm này là rất khó khăn. Tuy vậy số lượng các dự án BĐS buộc phải dừng triển khai vẫn còn quá ít so với số lượng thực tế.

Theo số liệu thống kê của Bộ Xây dựng, trong số hơn 3.700 dự án (với hơn 90.000 ha diện tích) thì hiện có tới 2.900 dự án đang được tiếp tục triển khai, 413 dự án phải tiến hành điều chỉnh quy hoạch và chỉ có 411 dự án buộc phải tạm dừng. Như vậy, theo Bộ Xây dựng, với con số 411 dự án phải tạm dừng là quá ít so với thực tế, điều này thể hiện sự thiếu kiên quyết của nhiều địa phương trong việc rà soát lại các dự án, tiến hành phân loại theo chỉ đạo của Chính phủ về tăng cường quản lý thị trường BĐS. Vì vậy, Bộ Xây dựng tiếp tục yêu cầu dừng không triển khai tiếp dự án nhà ở giải phóng mặt bằng hoặc dở dang dưới 30% diện tích dự án ở tất cả các địa phương trên cả nước.

Đối với những dự án giải phóng mặt bằng dưới 70% diện tích thì các địa phương phải chủ động đưa ra các phương án giải quyết. Những dự án đã giải phóng mặt bằng trên 70% diện tích, đang thi công dở dang và gặp khó trong thanh khoản thì được phép cơ cấu lại theo hướng tăng căn hộ có diện tích nhỏ dưới 70m2 và có giá bán dưới 15 triệu đồng/m2. Những dự án nhà ở thương mại cũng được phép chuyển công năng sử dụng sang nhà dịch vụ, văn phòng, trung tâm thương mại nếu cần thiết; tiến hành phân loại, lựa chọn một số dự án phù hợp chuyển sang làm nhà ở xã hội phục vụ cho người thu nhập thấp và công nhân ở các khu công nghiệp.

Đối với những dự án không phù hợp với nhu cầu, kế hoạch phát triển của địa phương thì tiến hành điều chỉnh mục đích sử dụng đất có thời hạn và cho phép kinh doanh tạm kể cả đã giải phóng mặt bằng xong. Bộ Xây dựng cũng đề nghị các địa phương rút ngắn thời gian thẩm định, xem xét và chuyển đổi cơ cấu, công năng căn hộ, bố trí ngân sách mua lại các dư án nhà thương mại phục vụ tái định cư, nhà ở xã hội cho thuê và thuê mua.

Theo ông Phạm Sĩ Liêm, Phó Chủ tịch Tổng hội xây dựng Việt Nam, trên cơ sở thị trường BĐS đang gặp nhiều khó khăn như hiện nay thì việc đánh giá phải xem xét, xử lý trong thời kỳ suy thoái, trong đó phổ biến là các doanh nghiệp BĐS phải dừng dự án. Đối với những dự án đang tạm dừng thì cần tìm hiểu rõ nguyên nhân tại sao lại dừng: “Theo tôi, điều quan trọng nhất hiện nay là diện tích đất dự án đã bị dừng rồi sẽ làm gì? Bởi vì, những diện tích đất bị thu hồi trong bối cảnh thị trường BĐS đang suy thoái, nếu nhà nước thu hồi lại sẽ phải làm gì trên diện tích đó? Liệu doanh nghiệp nào có thể vào đầu tư thay thế?”.

Việc thu hồi dự án cũng nên cân nhắc một cách kỹ lưỡng, ông Liêm cho rằng, nếu thu hồi mà có đơn vị khác thay thế để làm ngay thì cũng nên thu hồi. Còn nếu thu hồi mà để không thì thu hồi làm gì trong khi vẫn phải mất tiền chi phí cho bảo vệ trông coi dự án? Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường còn gặp nhiều khó khăn về đầu ra như hiện nay, việc tìm được đơn vị thay thế khi thu hồi dự án cũng không phải chuyện đơn giản.

Đối với những dự án nằm ở khu vực ngoại thành, có nhiều đề xuất cho rằng, ở những khu vực này, khi tiến hành thu hồi thì nên chuyển sang làm kinh tế trang trại. Bởi những diện tích này ngày trước vốn là đất sản xuất nông nghiệp vì vậy nên đấu giá làm trang trại. Hiện nay, chúng ta đang muốn phát triển trang trại nhưng do thiếu quỹ đất nên không thể sản xuất lớn được, trong khi đó lại đang có sẵn mặt bằng đất ở nhiều dự án.

Lương Tuấn