Nhiều công trình giao thông trọng điểm chậm tiến độ: Ảnh hưởng bởi công tác giải phóng mặt bằng

Hiện trên cả nước có 26 dự án giao thông trọng điểm với tổng kinh phí đầu tư khoảng 576.484 tỷ đồng. Đến nay đã có 7 dự án được bàn giao và đi vào sử dụng, còn lại 19 dự án vẫn đang trong quá trình thực hiện, chuẩn bị hoàn thành, khởi công và đầu tư.Tuy nhiên, hiện nay vẫn có nhiều công trình trọng điểm trong số trên chận tiến độ, giãn và hoãn tiến độ, thậm chí, nhiều công trình mặc dù mới đưa vào sử dụng nhưng đã xuống cấp nghiêm trọng.

Còn nhiều bất cập

Theo ông Nguyễn Hồng Trường, Thứ trưởng Bộ GTVT, trong quá trình thực hiện các dự án, công tác giải phóng mặt bằng là một trong những điểm nghẽn lớn nhất. Ở nước ngoài có các mặt bằng sạch để giao cho nhà đầu tư tiến hành thi công từ đầu đến cuối. Nhưng đặc điểm của Việt Nam là chúng ta vừa giải phóng mặt bằng vừa thi công. Để giải quyết vấn đề này, Bộ Giao thông Vận tải đã trực tiếp làm việc với các bộ, ngành liên quan, đặc biệt là Bộ Tài nguyên và Môi trường để đưa ra chính sách đền bù, giải phóng một cách thấu đáo.

Chính phủ cũng đã đưa ra nhiều biện pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng để dự án được triển khai đúng tiến độ. Hiện công tác giải phóng mặt bằng đã được giao về các địa phương, nhưng trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc phối hợp với các địa phương là rất quan trọng. Điều này đã mang lại những hiệu quả hết sức tích cực trong việc giải phóng mặt bằng. Mặc dù vậy, chính sách giải phóng mặt bằng hiện vẫn có nhiều vướng mắc, do đặc điểm của từng vùng, miền khác nhau vì thế việc áp dụng một cách máy móc cũng khiến cho việc đáp ứng nhu cầu của người dân chưa thỏa đáng. “Chúng tôi cũng tìm các giải pháp cùng chính quyền địa phương, đặc biệt xung quanh vấn đề đền bù, hỗ trợ, tái định cư, hỗ trợ việc làm trên tinh thần bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ”, ông Trường cho biết.

Nói về nguyên nhân dẫn tới tình trạng tắc nghẽn trong công tác giải phóng mặt bằng, ông Trương Quang Thiều, Trưởng Ban chỉ đạo GPMB Tp Hà Nội cho rằng, có 3 điểm cần giải quyết và phải làm tốt hơn. Thứ nhất là vấn đề tái định cư, đây là một vấn đề hết sức quan trọng, cần phải đảm bảo lợi ích và quyền lợi cho người dân. Thứ hai là tổ chức thực hiện các kết cấu hạ tầng, di chuyển, hoàn trả các hạ tầng kỹ thuật trong mặt bằng. Thứ ba là phải thực hiện thật tốt những vấn đề về chỉ giới, về cắm mốc, bàn giao lại cho địa phương để tổ chức thực hiện lại công tác GPMB. Thứ tư là xử lý linh hoạt các nguồn vốn.

Công trình làm xong đã hỏng

Mặc dù là những công trình trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa rất quan trọng trong việc kết nối các khu vực kinh tế đồng thời thúc đẩy sự phát triển kinh tế vùng, miền nhưng nhiều công trình, sau khi đưa vào sử dụng một thời gian ngắn đã xuống cấp nghiêm trọng như công trình giao thông Láng- Hòa Lạc, cao tốc Cầu Giẽ- Ninh Bình, cao tốc TP HCM- Trung Lương hoặc mặt cầu Thăng Long, vừa mới sửa chữa, sau khi đưa vào khai thác đã xuất hiện hiện tượng lún, bị xuống cấp, phá vỡ kết cấu mặt đường.

Ông Phạm Tuấn Anh, Phó cục trưởng Cục Quản lý xây dựng và chất lượng công trình (Bộ GTVT) cũng thừa nhận, qua kiểm tra chúng tôi nhận thấy có chất lượng công trình vẫn còn gặp nhiều vấn đề, sau khi công trình được đưa vào sử dụng thì vẫn cần phải khắc phục.

Ông Phạm Tuấn Anh giải thích, hiện tượng một số vị trí trên tuyến đường Láng- Hòa Lạc bị úng ngập là do các công trình xây dựng xung quanh tuyến đường làm ngăn cản, mất hệ thống thoát nước của tuyến đường.

Tuyến Cầu Giẽ- Ninh Bình cũng có hiện tượng lún. Nguyên nhân là do tuyến đường đi qua khu vực có địa chất yếu cần thời gian lún. Bên cạnh đó, do vướng mắc ở khâu GPMB nên việc xử lý nền yếu đôi khi chưa thực hiện được theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.

Ông Nguyễn Hồng Trường cũng cho biết thêm, vấn đề hằn lún vệt bánh xe hiện nay là vấn đề rất nóng. Trong những năm qua, xe vượt tải rất nhiều, có xe vượt gấp 2 lần so với tải trọng thiết kế, đây là nguyên nhân cơ bản trực tiếp nhất dẫn đến phá hoại mặt đường và hiện tượng lún vệt bánh xe. Nguyên nhân thứ 2 là chúng ta chưa sản xuất được nhựa đường, hiện vẫn phải nhập khẩu 100% từ nhiều nguồn khác nhau nên chưa kiểm soát được việc này một cách toàn diện.

Để khắc phục tình trạng này, ông Trường cho rằng: “Chúng tôi đang yêu cầu đối với bất kỳ cây số nào trên tất cả các tuyến đường, trước khi trải thảm đều phải thí nghiệm để đảm bảo chất lượng khi cho thảm. Đây là những yếu tố nếu thực hiện được sẽ triệt tiêu vấn đề lún vệt bánh xe hiện nay”.

Đình Thanh