Doanh nhân Nguyễn Văn Thiền: Nỗ lực vì một môi trường bền vững

10:37:58 | 2/10/2019

Trăn trở trước những tác hại của ô nhiễm môi trường, yêu cầu cấp bách về bảo vệ sức khỏe cộng đồng và sự phát triển bền vững, doanh nhân Nguyễn Văn Thiền, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Nước - Môi trường Bình Dương (BIWASE) đã dành nhiều tâm huyết, công sức để nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ ưu việt, thân thiện môi trường vào hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty trong các lĩnh vực cấp nước, xử lý nước thải và rác thải. Những nỗ lực của ông và Công ty đã góp phần quan trọng nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, thu hút đầu tư của tỉnh Bình Dương.

Tiên phong cung ứng nguồn nước sạch

Năm 1997, sau khi chia tách tỉnh, tỉnh Bình Dương được Chính phủ chọn triển khai thí điểm khu công nghiệp (KCN) đầu tiên liên doanh giữa 2 nước Việt Nam và Singapore. Vào thời điểm đó kinh tế - xã hội Bình Dương nói chung còn rất nhiều khó khăn, hạ tầng cấp nước còn nhiều hạn chế, yếu kém. Việc sản xuất nước sạch phục vụ sinh hoạt vốn đã rất khó lại thêm dự án KCN, kéo theo hàng ngàn hộ dân xung quanh là một thách thức rất lớn.

Trước hoàn cảnh đó, ông Nguyễn Văn Thiền đã mạnh dạn đề xuất với UBND tỉnh Bình Dương chuyển đổi mô hình Công ty Cấp nước Bình Dương theo mô hình doanh nghiệp Nhà nước hoạt động công ích với nhiệm vụ cung cấp nước sinh hoạt và nước sản xuất cho khu vực đô thị Thủ Dầu Một, KCN Việt Nam – Singapore; chuyển hẳn từ cơ chế “xin - cho” sang “mua - bán” theo chủ trương đổi mới của Đảng.

Mô hình này mở ra cơ hội cho doanh nghiệp nhưng cũng là thách thức bởi hoàn cảnh Công ty lúc đó rất khó khăn, vốn eo hẹp. Để mua bán được theo yêu cầu của khách hàng, Công ty phải đầu tư hệ thống đường ống dẫn nước mới từ nhà máy đến KCN dài 15 km. Công trình này đòi hỏi số vốn rất lớn ngoài khả năng đầu tư của tỉnh, Công ty phải vay Quỹ Đầu tư phát triển của Bộ Tài chính nhưng cũng không thấm vào đâu. Vì thế ông Nguyễn Văn Thiền phải ra Hà Nội để được học tập, tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi từ các nhà tài trợ quốc tế. Cuối cùng, nhờ sự quan tâm giúp đỡ, hỗ trợ của Chính phủ cùng các bộ, ban ngành Trung ương và sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo tỉnh Bình Dương trong việc tìm kiếm nguồn vốn vay ưu đãi để phát triển hạ tầng cho địa phương, Công ty đã tiếp cận được với nguồn vốn từ Quỹ OECF (viện trợ phát triển không hoàn lại) của Chính phủ Nhật Bản trên 300.000 USD để cải tạo 10 km đường ống đầu tiên và nguồn vốn DANIDA của Đan Mạch để đầu tư nhà máy nước khu vực Dĩ An, Thuận An công suất 15.000m3/ ngày đêm với vốn đầu tư 3,6 triệu USD.

Việc triển khai thực hiện công trình rất gian nan, vất vả, do nguồn vốn được cấp thì eo hẹp, yêu cầu nguồn vốn đầu tư thì quá lớn, công việc khẩn trương, Công ty đã chọn hình thức đầu tư “cuốn chiếu” để khắc phục dần các hạn chế, yếu kém. Từ mối quan hệ hợp tác quốc tế mà cán bộ, công nhân viên Công ty có điều kiện tiếp cận công nghệ mới, kinh nghiệm quản lý vận hành, phát triển sản xuất, kinh doanh. Đến năm 2001, Công ty cơ bản thay xong hệ thống đường ống cấp nước cũ, ứng dụng công nghệ hiện đại trong quản lý vận hành và tiếp tục tìm kiếm nguồn vốn để phát triển thêm dự án mới, đáp ứng nhu cầu thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp của tỉnh.

Thực hiện chủ trương trải chiếu hoa mời gọi đầu tư, phát triển kinh tế bền vững, bảo đảm sức khỏe cộng đồng, bảo vệ nguồn nước mặt hai con sông lớn là Sài Gòn và Đồng Nai, Bình Dương sớm trình Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư dự án thu gom xử lý nước thải sinh hoạt Nam Bình Dương do BIWASE làm chủ đầu tư đã mang lại hiệu quả cao. Theo đó, hệ thống thu gom và nhà máy xử lý nước thải sinh hoạt Thủ Dầu Một đã đi vào hoạt động với công suất 17.000m3/ngày đêm. Sau đó lần lượt các nhà máy xử lý nước thải sinh hoạt thuộc dự án trên cũng đang được triển khai tại các thị xã Thuận An, Dĩ An, Tân Uyên. Với hệ thống thu gom nước thải sinh hoạt tách biệt với hệ thống thu gom nước mưa, các hộ dân xả thải trực tiếp vào hệ thống thu gom mà không cần sử dụng bể phốt, rất văn minh, tiện lợi, chất lượng xử lý nước thải đạt loại A cùng với công nghệ xử lý, vận hành tiên tiến.

Đến nay, với vai trò là đơn vị chủ lực của tỉnh Bình Dương hoạt động trong lĩnh vực cấp nước và môi trường, BIWASE đã phát huy nội lực, sự ủng hộ của tỉnh để đầu tư hệ thống cấp nước sạch phủ rộng khắp, từ các vùng công nghiệp và đô thị phát triển như thành phố Thủ Dầu Một, thị xã Thuận An, thị xã Dĩ An, thị xã Tân Uyên, thị xã Bến Cát cho đến các huyện xa hơn như: Bàu Bàng, Phú Giáo,  Dầu Tiếng và KCN như: VSIP, Việt Hương, Sóng Thần, Đồng An, Mỹ Phước, Bàu Bàng, Tân Uyên, Đất Cuốc, An Tây... với khoảng 180 ngàn khách hàng, trong đó có gần 7.000 khách hàng là doanh nghiệp, với tổng công suất cấp nước hơn 200.000 m3/ngày đêm. Ông Thiền chia sẻ có thời điểm ông khá lo đó là làm sao vừa bảo đảm cung cấp nước sạch cho người dân vừa đảm bảo môi trường bền vững cho tỉnh. “Có những xã, ấp nằm xa trung tâm ở huyện Bàu Bàng, huyện Bắc Tân Uyên… khi cấp nước đến đó Công ty không có lợi nhuận, nhưng vì cuộc sống của bà con nơi đây, tôi và anh em cộng sự ngồi bàn với nhau tìm giải pháp cấp nước sạch cho người dân sinh hoạt, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh”, ông Thiền nói.

Biến rác thải thành sản phẩm hữu ích

Cùng với nhiệm vụ cung cấp nước sạch cho sinh hoạt và sản xuất, để bảo đảm yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, BIWASE còn được giao nhiệm vụ thoát nước đô thị, xử lý môi trường. Dự án Khu xử lý rác thải Nam Bình Dương được thực hiện qua hai giai đoạn với vốn đầu tư 30,5 triệu USD, gồm vốn vay ODA và vốn đối ứng của tỉnh; riêng giai đoạn 2 có tổng mức đầu tư hơn 180 tỷ đồng, trong đó vốn ODA từ Phần Lan gần 131 tỷ đồng. Tháng 1/2018, giai đoạn 2 của dự án được khánh thành và đưa vào hoạt động, với các hạng mục công nghệ tái chế, xử lý rác thải khá hiện đại, bao gồm: nhà máy tái chế rác sinh hoạt làm phân compost với công suất 840 tấn/ngày, lò đốt rác công nghiệp và công nghiệp nguy hại công suất 320 tấn/ngày, lò đốt rác y tế công suất 3 tấn/ngày, hệ thống xử lý nước rỉ rác công suất 1.000 m3 và xử lý nước thải công nghiệp 50 m3/ngày, phát điện với công suất 4.000KVA.
Trong những năm qua, BIWASE không chỉ phát triển kinh doanh, phát triển doanh nghiệp xứng tầm với kỳ vọng của lãnh đạo địa phương mà còn liên tục có nhiều hoạt động cộng đồng ý nghĩa. Ngoài ra, với kiến thức hiện có, BIWASE sẵn sàng hợp tác phát triển, chuyển giao công nghệ xử lý chất thải và đào tạo, huấn luyện con người vận hành hiệu quả công nghệ, thiết bị mới về môi trường cho các địa phương trong cả nước.

Trong nhiều câu chuyện kinh doanh khác ở BIWASE, chúng tôi cũng được biết việc doanh nghiệp này miễn phí nước sạch cho hộ nghèo hay giảm tiền nước cho hộ khó khăn. Có thể nói, trách nhiệm của BIWASE hiện nay rất lớn: ngoài việc phải liên tục đầu tư nhà máy cung cấp nước, thu gom xử lý nước thải sinh hoạt cho toàn tỉnh, Công ty còn phải tiếp nhận 2.500 tấn rác thải sinh hoạt mỗi ngày. Theo ông Thiền, từ ngày còn chưa cổ phần hóa Công ty đã phải chịu áp lực rất lớn bởi Bình Dương là tỉnh có tốc độ công nghiệp hóa, đô thị hóa rất nhanh. Vì thế, Công ty phải liên tục đầu tư mới công trình cấp nước cũng như máy móc, thiết bị xử lý rác thải sinh hoạt, chất thải công nghiệp, nguy hại… đáp ứng nhu cầu phát triển của tỉnh.
Với nguồn rác Công ty tiếp nhận gần như được tái chế hết, kể cả tro xỉ lò đốt. BIWASE đã nghiên cứu biến phế phẩm thải thành chính phẩm như: sản phẩm phân bón hữu cơ vi sinh (từ rác hữu cơ), gạch bê tông tự chèn với công suất 350.000m2/năm, cấu kiện bê tông (từ tro xỉ lò đốt và bùn thải)... Trong đó, Nhà máy phân bón Con Voi Bình Dương được xây dựng trên diện tích hơn 3 ha, với tổng vốn đầu tư hơn 200 tỷ đồng, được đầu tư công nghệ hiện đại, đồng bộ từ châu Âu có khả năng tự động hóa cao để cho ra những sản phẩm phân bón hữu cơ có chất lượng tốt.

Sinh ra và lớn lên tại địa phương, bằng tâm huyết của một người con với quê hương Bình Dương, bằng con mắt nhìn xa trông rộng, ông Nguyễn Văn Thiền đã sớm nhận ra những thách thức của ô nhiễm môi trường, sự cấp bách trong việc bảo vệ môi trường, ông cũng là người tiên phong đầu tư xây dựng hệ thống cấp nước đến những vùng xa trung tâm gặp khó khăn về nước sinh hoạt. Những nỗ lực của ông đã góp phần quan trọng bảo vệ sức khoẻ cộng đồng, đảm bảo sự phát triển bền vững cho tỉnh Bình Dương. Ông Thiền tâm tình: “Tôi mong rằng các địa phương khác đừng vì chuyện lỗ lãi đơn thuần trong kinh doanh xử lý chất thải mà chậm trễ trong vấn đề bảo vệ môi trường sống của mọi người, bởi chỉ cần chậm trễ một thời gian ngắn, hậu quả về môi trường là rất lớn và dai dẳng về sau. Chúng ta hãy bắt tay ngay vào việc xử lý chất thải, bảo vệ môi trường hàng tháng, hàng năm, đừng nên để tồn lưu chất thải gây ô nhiễm môi trường dài hạn về sau”.

Song song với hoạt động sản xuất kinh doanh, Công ty CP Nước - Môi trường Bình Dương đặc biệt quan tâm đến hoạt động xã hội từ thiện. Hàng năm, Công ty phát động phong trào hướng về chủ quyền biển đảo và được toàn thể cán bộ công nhân viên hưởng ứng tích cực: Vận động góp đá xây dựng Trường Sa, góp quỹ tấm lưới nghĩa tình. Công ty cũng phối hợp với Đồn biên phòng Đắc Quýt (tỉnh Bình Phước) làm đường và sân chào tại cột mốc số 62, cột mốc số 63 - biên giới Việt Nam - Campuchia, xây dựng cầu bê tông thay cầu khỉ, cất phòng học nội trú cho trẻ em vùng cao. Ngoài ra, thực hiện công tác chăm lo các gia đình chính sách, Mẹ Việt Nam Anh hùng, ủng hộ học sinh nghèo hiếu học, xây dựng nhà nghĩa tình, tình thương, hiến máu nhân đạo, giúp trẻ em bệnh tật có gia cảnh khó khăn... với tổng giá trị cho các hoạt động xã hội từ thiện là 2,921 tỷ đồng.

Ghi nhận thành tích trong hoạt động sản xuất kinh doanh và các hoạt động xã hội, cá nhân ông Nguyễn Văn Thiền và tập thể Công ty đã vinh dự nhận được nhiều bằng khen, giải thưởng tiêu biểu như: Huân chương Lao động hạng Hai năm 2012, Huân chương Lao động hạng Nhất năm 2016, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ năm 2010; Cờ thi đua của Thủ tướng Chính phủ năm 2016. Nhiều năm liền Công ty được nhận bằng khen doanh nghiệp, doanh nhân tiêu biểu của UBND tỉnh Bình Dương; năm 2016 ông Nguyễn Văn Thiền vinh dự nhận Danh hiệu Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu - Cúp Thánh Gióng...

Quốc Hưng