Sức ép tăng trưởng chậm

Kết quả điều hành kinh tế của Chính phủ quý I năm 2012 cho thấy nền kinh tế đang ổn định dần. Tuy nhiên, chỉ số tăng trưởng kinh tế, sản xuất công nghiệp giảm, lượng tồn kho tăng, số lượng các doanh nghiệp giải thể ngày một nhiều khiến gánh nặng trên vai Chính phủ vẫn rất lớn.

Tăng trưởng chững lại, tồn kho lớn

Tại cuộc họp báo thường kỳ Chính phủ ngày 1/4 tại Hà Nội, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ - ông Vũ Đức Đam nhận định: “Nền kinh tế đang được kiểm soát đúng hướng. Các cân đối vĩ mô lớn đều cho thấy nền kinh tế đang ổn định dần. Mặc dù tăng trưởng thấp nhưng CPI chỉ tăng nhẹ, thị trường ngoại hối ổn định, dự trữ tăng, thanh khoản ngân hàng cải thiện, nhập siêu thấp hơn nhiều chỉ tiêu điều hành mà Chính phủ đặt ra”.

Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong quý I/2012 đã có xu hướng giảm dần và có tốc độ tăng thấp nhất so với cùng kỳ các năm trước. So với tháng trước, CPI tháng 3/2012 chỉ tăng 0,16%. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là tăng trưởng GDP quý 1 ước đạt 4%, thấp hơn so với cùng kỳ các năm trước.

Tổng kim ngạch xuất khẩu những tháng đầu năm 2012 tiếp tục đạt tốc độ tăng trưởng cao trên 24,5 tỷ USD, tăng 23,6% so với cùng kỳ năm trước. Đây là kết quả đáng khích lệ trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều khó khăn, đặc biệt một số thị trường xuất khẩu lớn, truyền thống của Việt Nam như: Mỹ, EU,… bị suy giảm; thêm vào đó là giá cả xuất khẩu một số mặt hàng giảm so với trước.

Đáng chú ý là tình hình nhập siêu đã được cải thiện rõ rệt, quý I/2012 là 251 triệu USD, bằng 1% tổng kim ngạch xuất khẩu, là mức thấp nhất so với cùng kỳ nhiều năm gần đây. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội quý I/2012 ước đạt 197,7 nghìn tỷ đồng, tăng 12,8% so với cùng kỳ năm 2011 (cùng kỳ tăng 14,7).

Bên cạnh những kết quả tích cực, báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư tại cuộc họp báo “hé lộ” sự suy giảm đáng kể của chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) quý I năm 2012, chỉ tăng 4,1% so với với cùng kỳ năm 2011, là mức tăng thấp nhất so với cùng kỳ nhiều năm qua. Mức tăng trung bình các năm trước khoảng 12-14%. Khó khăn hiện nay của sản xuất công nghiệp là giá và chi phí đầu vào ở mức cao, sức mua giảm, tiêu thụ chậm, tồn kho tăng cao.

Liên quan đến chính sách tiền tệ, mặc dù lãi suất nói chung đã giảm so với thời gian trước nhưng vẫn còn ở mức cao. Đặc biệt, một diễn biến được cho là bất thường của nền kinh tế so với nhiều năm trước là tăng trưởng tín dụng giảm rõ rệt. Ông Vũ Đức Đam cho biết, Chính phủ đang yêu cầu Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ, tín dụng và lãi suất linh hoạt, phù hợp với yêu cầu kiềm chế lạm phát, tăng trưởng tín dụng, giải quyết thanh khoản để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Nhiều doanh nghiệp giải thể

Số liệu mà Bộ Kế hoạch và Đầu tư thống kê cũng cho thấy số doanh nghiệp làm thủ tục giải thể trong quí I là 2.200 và ngừng hoạt động có thời hạn, và 9.700 doanh nghiệp dừng thực hiện nghĩa vụ thuế.

Ông Vũ Đức Đam cho biết: “Việc ngày càng có nhiều doanh nghiệp phải giải thể trong thời gian vừa qua là có thật. Tuy nhiên, chủ yếu các doanh nghiệp này có quy mô nhỏ nên không ảnh hưởng nhiều đến lao động và việc làm, cũng như tăng trưởng của nền kinh tế”.

Bên cạnh đó, có hiện tượng một người hoặc một doanh nghiệp lớn lập ra rất nhiều doanh nghiệp, trong đó, nhiều doanh nghiệp đã ngưng trệ sản xuất từ trước hoặc không nộp thuế trong nhiều năm đến khi Chính phủ triển khai hàng loạt chính sách điều hành thì họ mới công bố ngừng hoạt động.

Ông Vũ Đức Đam khẳng định: “Hiện tượng thành lập mới doanh nghiệp hay đóng cửa, giải thể doanh nghiệp là chuyện bình thường. Số doanh nghiệp nhiều hay ít không quan trọng bằng tính hiệu quả của cả nền kinh tế. Chính phủ sẽ có nhiều giải pháp đồng bộ từ tiền tệ, đến thuế, thủ tục hành chính để giải quyết khó khăn cho các doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm phát triển kinh tế chung ”.

Cụ thể, Chính phủ đã giao Bộ Tài chính nghiên cứu, xem xét giải pháp giãn thuế, hoãn thuế cho doanh nghiệp, có tính đến cả các doanh nghiệp không có thu nhập phát sinh thuế để sắp tới sẽ trình Quốc hội quyết định. Thời gian tới, một số dự án, công trình giao thông sẽ sử dụng xi măng của các doanh nghiệp trong nước để giải quyết đầu ra và tồn kho cho các doanh nghiệp ngành này.

Đồng thời, Chính phủ cũng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo điều hành hệ thống các ngân hàng thương mại có những biện pháp tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng…

Hương Ly