15:13:18 | 28/3/2019
Đây là khẳng định của Chủ tịch VCCI- TS Vũ Tiến Lộc tại Lễ công bố báo cáo thường niên Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh – PCI 2018. Sự kiện do VCCI phối hợp với Cơ quan phát triển quốc tế Hoa Kỳ ( USAID) tổ chức ngày 28/3/2019 tại Hà Nội.
Mức cao nhất trong 14 năm qua
Theo TS Vũ Tiến Lộc,”bây giờ thì chúng ta đã quen với những tầm nhìn và thông điệp: Khu vực tư nhân là động lực quan trọng, kinh tế tư nhân là chìa khóa cho sự phát triển bền vững và tự chủ của nền kinh tế, phải tận tâm, tận lực phát triển kinh tế tư nhân … Nhưng 14 năm trước đây, khi chúng ta mới bắt đầu hành trình PCI thì đó là những điều xa lạ”.
PCI là tiếng nói của khu vực tư nhân, là cảm nhận và niềm tin của họ đối với môi trường kinh doanh và chất lượng điều hành kinh tế của chính quyền cấp tỉnh; là “Hàn thử biểu”của cải cách, là “thước đo”nỗ lực của chính quyền; là thể chế ở cấp địa phương - một trong ba mũi đột phá cho tăng trưởng: thể chế, cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực.
Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, Daniel J.Kritenbrink đánh giá, năm nay, chỉ số PCI đạt mức cao nhất kể từ khi Việt Nam bắt đầu thực hiện báo cáo từ năm 2005. PCI đã trở thành một báo cáo rất được coi trọng và có tác động to lớn, giúp thúc đẩy cải cách kinh tế, nhằm khuyến khích tính minh bạch, gia tăng đầu tư, thương mại và tăng trưởng kinh tế.
Năm nay, kết quả điều tra PCI 2018 nhận được sự phản hồi của 12.000 doanh nghiệp, trong đó có gần 11.000 doanh nghiệp tư nhân trong nước tại 63 tỉnh, thành phố và trên 1.500 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đang hoạt động tại 20 địa phương Việt Nam.
Trong bảng xếp hạng PCI 2018, Quảng Ninh tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu với thang điểm 70,36 điểm trên thang điểm 100. Đây là năm thứ hai liên tiếp, Quảng Ninh giữ vị trí đầu bảng nhờ sáng kiến, nỗ lực trong cải cách hành chính.
.jpg)
Sau nhiều năm liên tiếp trong top 3 bảng xếp hạng PCI, năm nay, Đà Nẵng phải nhường vị trí á quân cho Đồng Tháp (70,19 điểm). Kế đến là Long An (68,09 điểm), Bến Tre (67,67 điểm).
Các địa phương trong top 10 tỉnh, thành phố có chất lượng điều hành tốt nhất của năm 2018 tiếp theo lần lượt bao gồm: Vĩnh Long, Bình Dương, Quảng Nam, Hà Nội và TP Hồ Chí Minh.
Đăk Nông là tỉnh đứng cuối bảng xếp hạng PCI 2018 (58,16 điểm trên thang điểm 100) và cũng đứng cuối năm thứ 2 liên tiếp.
Nhiều lĩnh vực có sự thay đổi tích cực
Điều tra PCI 2018 cho thấy, một số lĩnh vực của môi trường kinh doanh có thay đổi tích cực hơn so với năm 2017. Chi phí không chính thức tiếp tục được cắt giảm, môi trường kinh doanh cho các doanh nghiệp tư nhân có xu hướng bình đẳng hơn và cải cách hành chính đang chuyển biến rõ nét.
Tuy nhiên, điều tra năm qua cũng cho thấy dấu hiệu gia tăng tỷ lệ doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong hoạt động, trong đó phần lớn là các doanh nghiệp tư nhân nhỏ và siêu nhỏ. Trong quá trình này, vai trò của các chính quyền cấp tỉnh đang ngày càng quan trọng.
Điểm đáng chú ý, theo ông Lộc, PCI 2018 đã có những cải thiện đáng kể so với những năm trước đây. Tỉnh trung vị đã đạt điểm số PCI 61,76 điểm, cao nhất trong hơn một thập kỷ qua, kể từ khi bắt đầu tiến hành PCI.
Điểm trung vị tăng lên và xu hướng hội tụ điểm số PCI giữa các các tỉnh, thành phố đi sau với các tỉnh, thành phố dẫn đầu đã cho thấy sức lan toả và bao trùm hơn trong nỗ lực cải cách và nâng cao năng lực điều hành kinh tế ở các địa phương.
“Các xu hướng nổi bật đáng mừng của năm 2018 là: chi phí không chính thức giảm, đặc biệt là tham những vặt đã giảm rõ rệt so với thời kỳ trước. Môi trường kinh doanh cũng trở nên bình đẳng hơn. Việc ưu ái doanh nghiệp Nhà nước và doanh nghiệp FDI so với doanh nghiệp tư nhân trong nước đã giảm đáng kể. Các cấp chính quyền tỉnh nhìn chung đã trở nên năng động và sáng tạo hơn. Cải cách hành chính tiếp tục có bước tiến. Đặc biệt việc thanh tra, kiểm tra trùng lặp đã giảm đáng kể so với mấy năm trước. Đó là các tín hiệu cho thấy các nỗ lực cải cách hành chính và chống tham nhũng đã phát huy tác dụng”, ông Lộc nói.
Mức độ lạc quan và niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp vào môi trường kinh doanh vẫn được duy trì ở mức tương đối cao. 49,3% doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết sẽ mở rộng sản xuất kinh doanh. 42,4% doanh nghiệp sẽ tiếp tục duy trì quy mô hiện tại. Chỉ có 8,3% dự kiến giảm quy mô sản xuất kinh doanh hoặc đóng cửa (riêng đối với FDI thì tỷ lệ có kế hoạch mở rộng sản xuất kinh doanh cao hơn đạt tới 56%).
Bức tranh tổng thể của môi trường kinh doanh là tích cực, nhưng vẫn còn nhiều điểm đáng quan ngại. Theo ông Lộc, chi phí không chính thức giảm nhưng vẫn còn ở mức cao. 58% doanh nghiệp trong nước vẫn còn bị nhũng nhiễu. 54% doanh nghiệp vẫn phải trả chi phí bôi trơn. Môi trường kinh doanh bình đẳng hơn nhưng vẫn còn không ít gập ghềnh. Vẫn có tới 40% doanh nghiệp cho biết các tỉnh còn ưu tiên, ưu ái doanh nghiệp Nhà nước và FDI hơn các doanh nghiệp tư nhân. Việc gia nhập thị trường vẫn còn nhiều khó khăn. Thủ tục hậu đăng ký kinh doanhvẫn là gánh nặng. Có tới trên dưới 30% doanh nghiệp cho biết họ gặp nhiều khó khăn khi xin các giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh và các giấy phép phù hợp với tiêu chuẩn và các giấy tờ quy định khác. Thủ tục hành chính còn nhiều phiền hà nhất là trong các lĩnh vực đất đai, thuế, bảo hiểm xã hội, quản lý thị trường, giao thông vận tải … Tính minh bạch, cũng theo phản ánh của doanh nghiệp còn ít được cải thiện. Chất lượng nguồn nhân lực và các dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp chưa cao. Các doanh nghiệp dân doanh, nhất là các doanh nghiệp siêu nhỏ, vừa và nhỏ đang rất khó khăn.
Báo cáo PCI năm nay cũng dành hẳn 1 chương riêng đánh giá khả năng hội nhập vào chuỗi giá trị toàn cầu của các doanh nghiệp tư nhân Việt Nam. Kết quả cho thấy, khả năng tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu của doanh nghiệp trong nước còn nhiêu fhanj chế. Một trong những yếu tố đang cản trở tiến trình này chính là sự thiếu vắng cơ chế hiệu quả để đảm bảo thực thi hợp đồng. Đây là lĩnh vực Việt Nam cần có những cải cách đột phá.
Giải pháp cần thực hiện trong thời gian tới, theo báo cáo, là thông tin rộng rãi hơn và hướng dẫn DN về các quy định pháp luật trong nước cũng như cam kết quốc tế về các cơ chế giải quyết tranh chấp sẵn có. Cần phát triển những hướng dẫn thân thiện, thuận lợi cho các DN về cách thức sử dụng trọng tài thương mại. Việt Nam cần xem xây dựng cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả là một ttuj cột trong chuỗi những giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh Việt Nam như cải thiện chất lượng cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực, cải cách hệ thống pháp luật và chất lượng điều hành trong nước.
Theo ông Lộc, để tiếp tục phát triển khu vực kinh tế tư nhân, việc khắc phục những điểm nghẽn thể chế và chính sách nêu trên vẫn cần là những ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự của Chính phủ và cơ quan chính quyền các cấp.
Anh Mai
English
