Thách thức của tăng trưởng cao

11:07:06 | 26/12/2017


Cổ phần hóa chất lượng hơn bù đắp những thâm hụt về ngân sách, đồng thời nâng cao hiệu quả của các DN sẽ là động lực rất tốt cho tăng trưởng.

Để thúc đẩy kinh tế Việt Nam trong năm 2018, ông Sebastian Eckardt - Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng Thế giới cho rằng, Việt Nam cần đẩy mạnh phát triển các lĩnh vực đã thành công như điện, tín dụng, thuế, xuất khẩu… Tuy nhiên, nếu phát triển kinh tế dựa trên tăng trưởng tín dụng rất rủi ro về nợ xấu, áp lực về mặt tài chính cần được giải quyết và điều chỉnh cho phù hợp với diễn biến của nền kinh tế Việt Nam.

2017 về đích mục tiêu tăng trưởng

Tăng trưởng kinh tế Việt Nam 2017 được World Bank nâng lên 0,5% so với dự báo trước đó (6,2%). Tại hội thảo “Kinh tế Việt Nam triển vọng 2018” TS Nguyễn Đức Kiên - Phó Chủ nhiệm Ủy ban kinh tế Quốc hội đánh giá, tính đến thời điểm này, nhiều tín hiệu cho thấy Việt Nam sẽ đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế 6,7% như mục tiêu đã đề ra từ đầu năm 2017.

Tốc độ tăng trưởng GDP trong quý III đạt 7,46% là một bước đột phá lớn, cao hơn rất nhiều so với quý I (5,15%) và quý II (6,28%). Có được kết quả đó, trước hết nhờ sự đóng góp của xuất khẩu và tiêu dùng trong nước. Yếu tố thứ hai là vốn đầu tư toàn xã hội tăng do đầu tư tư nhân và đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng cao, mặc dù vốn ngân sách nhà nước hạn hẹp và giải ngân chậm. Tổng đầu tư toàn xã hội 9 tháng đầu năm tăng 12,1%, cao hơn so với cùng kỳ và đạt 33,9% GDP, cao nhất so với nhiều năm trở lại đây.



Tăng trưởng cao còn có nguyên nhân từ nới lỏng tín dụng. Tín dụng đối với nền kinh tế tăng 11,02% so với tháng 12/2016 (cùng kỳ tăng 10,46%). Mặt bằng lãi suất tương đối ổn định, lãi suất cho vay giảm dần, góp phần giảm chi phí, hỗ trợ nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Mặc dù kinh tế quý III chuyển động theo chiều hướng tích cực, nhưng chưa thực sự bền vững, tiềm ẩn những yếu tố có thể ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng không chỉ cho năm 2017 và mà cả năm 2018 và những năm tiếp theo.

Trong Báo cáo Điểm lại kinh tế Việt Nam tổ chức mới đây, World Bank dự báo tăng trưởng kinh tế của Việt Nam sẽ đạt được 6,7% trong năm nay. Về trung hạn, tăng trưởng được dự báo ổn định ở mức 6,5%, lạm phát dự kiến vẫn ở mức thấp.

Tiếp đà tăng trưởng kinh tế 2018

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, nền kinh tế Việt Nam sẽ bước sang năm 2018 với nhiều thách thức. Một số thuận lợi có thể kể đến như tăng trưởng toàn cầu được dự báo khá lạc quan, tạo điều kiện via tăng xuất khẩu, thú đẩy tăng trưởng kinh tế. Các hiệp định thương mại tự do đã ký kết và có hiệu lực cũng hỗ trợ tăng trưởng nếu Việt Nam tận dụng được cơ hội. Kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định và môi trường kinh doanh tiếp tục được chính phủ cải thiện. Tiêu dùng trong nước được dự báo tiếp tục tăng cao tạo điều kiện thúc đẩy sản xuất.

Năm 2018, theo ông Nguyễn Đức Kiên, xuất khẩu sẽ được định hướng phát triển những mặt hàng có công nghệ trung bình và cao, đổi mới sáng tạo, chế biến sâu…; tiếp tục cải cách công tác quản lý hành chính, rà soát những danh mục hàng hoá hạn chế và cấm xuất khẩu. Nỗ lực đa dạng hoá thị trường, trên cơ sở nghiên cứu áp dụng phòng vệ thương mại cho thị trường nội địa, đồng thời kết nối nhà phân phối với nông dân. Bên cạnh đó, các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh được tập trung triển khai; thông qua sửa đổi một số luật như luật đầu tư, chuyên ngành, đấu thầu, xây dựng… để phù hợp yêu cầu phát triển kinh tế đất nước.

Thách thức 2018 đến từ chính kết quả tăng trưởng cao của năm 2017 trong bối cảnh cạn kiệt tài nguyên, khai khoáng giảm, công nghiệp chế tạo không có đột phá, nông nghiệp rủi ro thiên tai lớn. Việc tăng năng suất lao động, hiệu quả đầu tư và năng lực cạnh tranh của cả nền kinh tế cũng như của cộng đồng doanh nghiệp chưa có đột phá nào. Thêm vào đó, lợi thế về lao động giá rẻ đang mất đi nhanh chóng do tác động của cách mạng công nghiệp 4.0.

Bên cạnh cơ hội, các hiệp định thương mại tự do cũng là thách thức lớn. Xu hướng bảo hộ và đưa sản xuất về trong nước của một số nước phát triển đang diễn ra sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu và dòng vốn đầu tư vào Việt Nam, đặc biệt, việc cắt giảm thuế xuất nhập khẩu trong khối ASEAN đối với nhiều mặt hàng.

Trong bối cảnh nói trên, nhiều chuyên gia và tổ chức quốc tế dự báo kinh tế Việt Nam năm 2018 sẽ tiếp tục tăng trưởng khá cao, nhưng khó có thể vượt mức tăng trưởng 2017. Nếu duy trì được tốc độ tăng trưởng khoảng 6,5% - 6,7% . Theo đánh giá của WB, tăng trưởng GDP sẽ giảm nhẹ năm 2018. Theo ông Sebastian, trong năm 2018 và trung hạn, thách thức với Việt Nam chính là việc Việt Nam sẽ phải xoay chuyển để được hưởng lợi thực tế hơn từ các dòng vốn FDI, vốn được dự báo là nguồn tăng trưởng cho Việt Nam trong 5 năm tới. Theo chuyên gia này, vấn đề là Việt Nam sẽ tận dụng các cơ hội này như thế nào cũng như tiếp cận việc quản lý các dòng vốn này như thế nào. Các DN Việt đang thiếu năng lực để kết nối với các chuỗi và nhiệm vụ của cơ quan quản lý là tạo ra các môi trường thuận lợi để các DN có thể phát triển. Một vấn đề khác là làm thế nào để có các DN cổ phần hóa chất lượng hơn. Cần tiếp tục cổ phần hóa để bù đắp những thâm hụt về ngân sách, đồng thời nâng cao hiệu quả của các DN này. Đây sẽ là động lực cho Việt Nam và các DN đạt mức tăng trưởng cao.

Lê Minh