Cơ hội từ các kênh đầu tư thay thế

09:10:10 | 24/6/2011

Các kênh đầu tư thay thế cho những kênh truyền thống như cổ phiếu, trái phiếu hay tiền mặt, tiền gửi đã có ở VN từ rất lâu. Liệu với những khó khăn của các kênh đầu tư chứng khoán, vàng như hiện nay, đây là thời điểm để các nhà đầu tư tìm đến với các kênh thay thế ?

Theo ông Võ Tân Thành - Giám đốc VCCI Chi nhánh TP HCM, trong một cuộc khảo sát xu hướng đầu tư gần đây, tỉ lệ lựa chọn đầu tư thể hiện như sau: Hơn 80% người tham gia khảo sát chọn đầu tư chứng khoán, 9% chọn gửi tiền ngân hàng, 5% chọn bất động sản (BĐS), 3% chọn vàng.

Lựa chọn trong thời kỳ lạm phát

Mặc dù đây là một tỉ lệ khảo sát không phản ánh xu hướng đầu tư của tất cả mọi người dân và DN, nhưng cũng đã phần nào nói lên thói quen đầu tư vào các kênh truyền thống ở ta. Trong khi đó, đầu tư thay thế (alternative investment) lại không phải là khái niệm mới tại VN.

Nếu như các kênh đầu tư truyền thống được chia làm ba nhóm: cổ phiếu, trái phiếu, tiền mặt thì kênh đầu tư thay thế lại bao gồm hàng hóa, quỹ phòng vệ (Hedge Fund), đầu tư vốn tư nhân (PE) và một số loại hình đầu tư khác. Trong đó, BĐS là kênh đầu tư “trung gian” giữa truyền thống và thay thế.

Ông Trần Lương Thanh Tùng - Giám đốc điều hành Trung tâm Tài chính (CFE) nhận xét: Tại VN, kênh đầu tư hàng hóa đang rất có tiềm năng với các mặt hàng café, cao su, hạt điều... chiếm tỉ trọng cao trong tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa. Ông Tùng đưa ra một số so sánh về mức lợi nhuận khi đầu tư hàng hóa, so với đầu tư chứng khoán: Giai đoạn 2008, chỉ số VN-Index đã có tương quan cùng chiều với các chỉ số đầu tư hàng hóa (Composite Index – Sàn giao dịch hàng hóa NewYork). Nhưng khảo sát của CFE cho thấy nếu tính từ ngày 1/1/2010 đến tháng 5/2011, tỉ suất lợi nhuận từ đầu tư cao su đã cho + 87% - cao nhất trong các loại hàng hóa giao dịch, chỉ số Composite-Index cho tỉ suất sinh lợi + 40%, trong khi VN-Index -13%. Đặc biệt, trong mối tương quan với lạm phát, các chỉ số cũng đã có những biến động khác nhau: Lạm phát tăng 12% trong 5 tháng đầu năm, VN-Index -0,23%, Composite Index + 0,48%.

Như vậy, có thể nói một trong những cơ sở căn bản cho lý thuyết đầu tư thay thế, sẽ là: khi lạm phát cao, kênh đầu tư truyền thống (chứng khoán) khó có thể cho lợi nhuận kỳ vọng. Nhưng khi lạm phát cao, hàng hóa hầu như luôn duy trì xu hướng tăng giá và do đó lợi nhuận kỳ vọng sẽ có cơ sở khả quan hơn.

Kênh đầu tư hàng hóa : Lạ hay quen ?

Ông Lacroix Sebastien - Giám đốc khu vực Châu Á Hiệp hội đầu tư thay thế (CAIA) cho rằng từ sau cuộc khủng hoảng tài chính thế giới năm 2008, các quỹ đầu cơ đã có một sự thay đổi trong tiêu chí và điểm đến của dòng vốn đầu tư. Đặc biệt, với cuộc khủng hoảng nợ công Châu Âu đã và đang ngày càng có dấu hiệu xấu, các quỹ đầu cơ quốc tế vẫn chưa hoàn toàn phục hồi. Tuy nhiên, năm 2010, đã có khoảng 22 tỉ USD chảy vào các quỹ đầu tư lớn trên toàn thế giới. Bên cạnh các kênh đầu tư thay thế, nhiều quỹ đầu cơ cũng đã rót vốn vào thị trường trái phiếu. Sức hấp dẫn của các thị trường mới nổi như những năm 2005 - 2006 cũng đã giảm và việc tìm kiếm vốn cho các quỹ đầu cơ hoạt động trên những thị trường này ngày càng trở nên khó khăn. Theo đó, việc đầu tư của các quỹ đầu cơ trên thị trường VN tại thời điểm hiện nay khó có những đột biến về dòng vốn, quy mô hay mức độ đầu tư.

Không chỉ phụ thuộc vào bối cảnh kinh tế hay lợi thế của nền kinh tế, việc lựa chọn kênh đầu tư thay thế còn phụ thuộc nguồn vốn, nhân lực của DN, cũng như cơ sở của công cụ đầu tư thay thế. Trong bối cảnh hiện tại, với ưu thế của nền kinh tế đang trên đà công nghiệp hóa nông nghiệp, sở hữu lợi thế đa dạng nguồn nông sản, mặt khác, lại đã có những quy định cơ bản như Luật Thương mại, các nghị định của Bộ Công Thương cho phép sự ra đời của các sở, sàn giao dịch hàng hóa, thì đầu tư hàng hóa dường như là kênh thay thế hợp lý.

Trên thực tế, mặc dù các sàn giao dịch hàng hóa tại VN đã ra đời khá lâu như sàn giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột, sàn giao dịch sắt thép của tập đoàn tài chính SacomBank, sở giao dịch hàng hóa Triệu Phong..., nhưng thông tin về các công cụ giao dịch hàng hóa vẫn chưa được nhiều DN và nhà đầu tư chú ý. Mặt khác, sự liên thông với các sàn, sở giao dịch hàng hóa này với thị trường vẫn còn nhiều hạn chế. Do đó, dù được đánh giá là kênh đầu tư thay thế tiềm năng, nhưng có vẻ cơ hội cho giao dịch hàng hóa tại VN vẫn đang còn ở phía trước, và đang chờ sự chủ động từ nhiều phía.