Tìm cơ hội trong khó khăn

“Không cần là người thứ nhất nhưng là người thứ hai sáng tạo nhanh nhạy và khác biệt với người thứ nhất cũng sẽ làm nên thành công” - TS. Lê Đăng Doanh - Nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu kinh tế Trung ương nói về cách thức vượt khó của doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.

Ông Doanh cho biết, hàng loạt các DN lớn nhỏ Việt Nam đã và đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn mang tính chất toàn cầu.

Khó khăn ngày càng gay gắt hơn

Những khó khăn đó được ông Doanh điểm chỉ là: tình trạng lạm phát, biến động tỷ giá, lãi suất cao, khan hiếm nguồn vốn. Những khó khăn hiện nay được đánh giá là khắc nghiệt hơn năm 2008. Ông Doanh nhận định: lạm phát biến động mạnh, dưới quyết định của việc nâng tỷ giá, giá xăng, giá điện.

Vậy, hệ quả của của nó là gì, theo ông Doanh, là giá nguyên vật liệu, chi phí đầu vào tăng mạnh. Đơn cử, các DN vận tải với mức độ điều chỉnh giá xăng dầu mạnh như 3 tháng đầu năm, trong khi nhiên liệu chiếm tới 40-50%, chi phí đầu vào khiến họ không thể tính toán tăng giá đầu vào ảnh hưởng mạnh đến sức cầu. Trong đó, hệ quả lớn nhất là lãi suất tiết kiệm tăng cao bởi lẽ, hiện nay, lãi suất cho vay DN dao động trong khoảng 22-26%, trước đó lãi suất ngân hàng liên tục biến động và tăng từ mức 18%. Mức lãi suất này đã vượt ngoài khả năng chịu đựng của DN. Không những thế, chính sách hạn chế tín dụng ở mức 20% năm 2011, trong khi đó, năm tháng đầu năm mới chỉ đạt trên 6% khiến phần lớn các DN không thể tiếp cận với nguồn vốn ngân hàng. Vì thiếu vốn lưu động không có kênh đảo nợ, khiến nhiều DN phải bắt buộc tìm đến thị trường chứng khoán đen.

Do cắt giảm đầu tư, bên cạnh giá cả tăng đột biến khiến biến động thị trường và như cầu rất khó dự đoán. Theo báo cáo của Tổng cục thống kê cho biết, 5 tháng đầu năm nay trong số 136 sản phẩm và nhóm sản phẩm công nghiệp, hơn 2/3 số sản phẩm có mức tồn kho tăng so với thời điểm này năm ngoái.

Ông Phạm Thái Bình - Giám đốc phân tích thị trường, Cty chứng khoán Dầu khí bổ sung thêm: ngoài những khó khăn lớn như ông Doanh vừa nhận định còn có việc hàng hoá Việt Nam phải cạnh tranh gay gắt với hàng hoá từ Trung Quốc, Ấn Độ ngay trên thị trường nội địa và trên thị trường quốc tế.

Khó khăn là cơ hội

Tiến sĩ Lê Đăng Doanh cho biết, trước những khó khăn thách thức này, đòi hỏi các DN Việt Nam cần phải có những thay đổi trong hoạt động đầu tư cho R&D, sẵn sàng bỏ tiền ra nghiên cứu sâu hơn về các lĩnh vực lạm phát, lãi suất tỷ giá cạnh tranh để có chiến lược phù hợp hơn đối phó với những thay đổi biến động của kinh tế trong nước và thế giới.

Mặt khác, cũng theo ông Doanh, khó khăn sẽ là cơ hội để cải cách tái cơ cấu DN, tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả và vận dụng khoa học- công nghệ mới. Đồng thời khó khăn còn là cơ hội để doanh nghiệp điều chỉnh sản phẩm, thị trường phù hợp với điều kiện mới. Tăng cường liên doanh liên kết để giảm chi phí sản xuất.

Để tận dụng được cơ hội trong khó khăn đó, ông Doanh cũng khuyên các DN là cần phải làm phân tích SWOT cho tình hình hiện nay và tương lai. Suy nghĩ toàn cầu, hành động cụ thể, quyết đoán. Tốc độ, hiệu quả là quan trọng nhất là trong tình hình biến động hiện nay. Trên cơ sở đó, đề ra các chương trình hành động có thứ tự ưu tiên và tập trung hoàn thành từng bước. “đánh nhỏ, thắng nhỏ, đánh chắc, thắng chắc”, trong khi vẫn tiếp tục theo đuổi chiến lược lâu dàivà kiên trì thực hiện chiến lược bồi dưỡng nguồn nhân lực.

Lưu Hiệp