Có tiền, mua chứng khoán

Những người chơi chứng khoán thua thiệt trong suốt năm qua mang một phần tâm lý cay đắng ngại ngùng của một kẻ thua bạc. Đó là những phản ứng tâm lý dễ hiểu nhưng có phần thái quá dành cho thị trường chứng khoán (TTCK). Tuy vậy, chứng khoán vẫn còn nguyên giá trị là một kênh đầu tư hấp dẫn dẫn.

Trong khi Chính phủ đưa ra các giải pháp tái cơ cấu nền kinh tế, có vẻ như thị trường vốn – thị trường chứng khoán đã bị bỏ quên. Vào những ngày cuối cùng của năm 2011, các chỉ số cần mẫn phá các mức đáy cũ, xuống quanh 350 điểm trên sàn TP HCM và 60 điểm trên sàn Hà Nội, nhà đầu tư rời bỏ sàn với tâm lý chán chường, số lượng tài khoản thường xuyên giao dịch chỉ còn 5% trên tổng số 24.000 tài khoản đã mở. Nhưng mỗi khi “có biến” chỉ cần có dấu hiệu một đợi sóng, hàng nghìn tỷ đồng có thể ngay lập tức trở lại thị trường, cho thấy tiền dành cho chứng khoán không thiếu, cái thiếu chính là niềm tin: Tin rằng thị trường sẽ thoát khỏi khủng hoảng, xác lập một xu thế mới, cùng với sự ổn định chắc chắn của kinh tế vĩ mô.

Tái cấu trúc TTCK ra sao?

Vào cuối năm 2011, UBCK công bố chi tiết gói giải pháp hỗ trợ TTCK đến hết năm 2012.

Chứng khoán được coi là lĩnh vực hàng đầu bị cắt giảm tín dụng, nguồn tiền đổ vào thị trường bị chặn đứng. Chủ tịch UBCK Vũ Bằng cho biết, UBCK đang tích cực tìm kiếm cơ chế phối hợp với Ngân hàng Nhà nước trong việc đưa ra các giải pháp phù hợp, nhằm hỗ trợ TTCK phát triển bền vững. Trong đó, tập trung rà soát kỹ lưỡng vấn đề tín dụng cho chứng khoán nhằm tạo nguồn hợp lý thay vì siết đồng loạt như hiện tại.

Để tăng lực cho thị trường, Chủ tịch UBCK cho biết, Bộ Tài chính sẽ kiến nghị Quốc hội, Chính phủ có hình thức hỗ trợ về thuế cho DN, NĐT, nhất là tiếp tục kéo dài việc miễn giảm thuế quy định tại Nghị quyết 08/2011/QH13 của Quốc hội về bổ sung một số giải pháp về thuế nhằm tháo gỡ khó khăn cho DN và cá nhân.

Để tránh tạo áp lực cho thị trường khi năm 2012 nhiều quỹ đóng đến hạn thanh lý, UBCK đang xây dựng phương án trình Bộ Tài chính cho phép chuyển từ quỹ đóng sang mở. UBCK cũng đềnghị cho phép thành lập công ty đầu tư chứng khoán, quỹ đầu tư BĐS, quỹ hưu trí tự nguyện… Năm 2010, vốn gián tiếp đầu tư vào Việt Nam khoảng 1 tỷ USD thuần, trước đó, năm 2008 chảy ra 2 tỷ USD. Năm 2011, dòng vốn này vẫn khả quan, khoảng 500 triệu USD, có điều chỉnh giảm trong những tháng cuối năm, nhưng được đánh giá vẫn dương.

Thu hút đầu tư nước ngoài tạo nguồn lực cho thị trường là một trong những giải pháp quan trọng. UBCK khẳng định sẽ chú trọng tái cấu trúc hàng hoá trên thị trường trái phiếu chính phủ, triển khai chương trình thí điểm hoán đổi trái phiếu kết hợp với phát hành lô lớn. Đề án phát triển TTCK phái sinh cũng đang được xây dựng để trình Chính phủ phê duyệt trong năm 2012.

TTCK cũng đứng trước nhiệm vụ tái cấu trúc. Đến1.4 tới đây, Thông tư 226 về chỉ tiêu an toàn toàn chính có hiệu lực, sẽ áp dụng các biện pháp xử lý mạnh đối với các tổ chứng kinh doanh chứng khoán không đáp ứng chỉ tiêu an toàn tài chính, trong đó có thể đình chỉ hoạt động đối với công ty chứng khoán.

Tiếp theo là giai đoạn tập trung tái cơ cấu toàn bộ công ty chứng khoán, kể cả các công ty lớn, dựa trên các chỉ tiêu: Bảo đảm an toàn tài chính, nâng cao năng lực quản trị và xử lý rủi ro.

Hy vọng mở ra lúc bi quan

Bất chấp kết quả tồi tệ của các thị trường chứng khoán thế giới từ đầu năm 2011 đến nay, hầu hết các nhà chiến lược của thế giới vẫn dự báo về đà tăng mạnh trong năm 2012 dù nền kinh tế toàn cầu phải đối mặt với nhiều vấn đề. Lý do được đưa ra là TTCK toàn cầu đang bị định giá thấp hơn so với các mức bình quân từ trước đến nay.

Một ví dụ cho thấy khủng hoảng luôn tạo ra các cơ hội đặc biệt, tên tuổi huyền thoại trên TTCK thế giới Warren Buffett đã có một năm bận rộn với các khoản đầu tư khi TTCK thế giới suy giảm. Với dự trữ tiền mặt khổng lồ, Buffett đã tích cực các vụ thôn tính trên thị trường toàn cầu. Thương vụ mua lại lớn đầu tiên phải kể tới vụ mua lại công ty sản xuất hóa chất Lubrizol với giá 9 tỷ USD. Sau vụ mua Lubrizol, Berkshire Hathaway tiếp tục tuyên bố sẽ mua nốt số cổ phần 19,9% của Wesco Financial với giá khoảng 548 triệu USD. Buffett mở hầu bao thêm 10 tỷ USD để mua cổ phần của tập đoàn IBM, sau đó là thươgng vụ mua lại tờ báo Omaha World-Herald, đồng thời mua thêm cổ phiếu trong lĩnh vực năng lượng mặt trời…

Tại VN, thị trường khó khăn tạo cơ hội để DN cơ cấu lại nguồn vốn và tập trung vào các hoạt động cốt lõi. Ở một khía cạnh khác, khi tâm lý bi quan bao trùm thị trường, nhiều cổ phiếu tốt cũng chìm cùng thị trường và bị thị trường định giá rẻ mạt. Rất nhiều người nắm tiền mặt giờ đây có thể âm thầm mua vào cổ phiếu lô lớn để thôn tính các công ty tiềm năng. Đây cũng là cơ hội thanh lọc thị trường, đồng thời qua đó tạo ra những doanh nghiệp mới mạnh mẽ hơn. M&A trong giai đoạn này với các DN có thị giá dưới mệnh giá đang diễn ra âm thầm nhưng mạnh mẽ. Về mặt tích cực, đây cũng là cơ hội giúp DN phát hành thêm cổ phiếu lô lớn giá cao trong khi thanh khoản thị trường còn ảm đạm.

Giờ đây nhà đầu tư trong nước không còn chạy theo nhà đầu tư nước ngoài như vài năm trước. Vai trò của các yếu tố kinh tế vĩ mô đóng vai trò quan trọng hơn. Mọi trái tim đều phập phồng theo dõi diễn biến vĩ mô với mong muốn một sự ổn định trong năm nay. Các yếu tố vĩ mô ổn định mới là yếu tố kéo các nhà đầu tư trở lại và thị trường chứng khoán sẽ phục hồi. Tuy vậy, niềm tin thì luôn mong manh và cần thời gian để khẳng định.

Bảo Châu