Những rủi ro đối với nền kinh tế toàn cầu năm 2010

Theo báo cáo mới nhất của Diễn đàn kinh tế thế giới, năm 2010 nền kinh tế thế giới sẽ phải đối mặt với không ít rủi ro và thách thức. Trong đó, 4 rủi ro lớn nhất được đa số các nước quan tâm là khủng hoảng nợ, thất nghiệp, thiếu hụt đầu tư cơ sở hạ tầng- đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và nông nghiệp và bệnh mãn tính.

Theo nhận định của các chuyên gia kinh tế, cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2009 đã bộc lộ rõ những nhược điểm của nền kinh tế toàn cầu. Chính vì thế, cần thiết phải thay đổi cách suy nghĩ về những rủi ro toàn cầu và cách thức giải quyết những rủi ro này đang được đặt lên hàng đầu.

Theo ông Robert Greenhill, Giám đốc quản lý kiêm trưởng bộ phận kinh doanh tại Diễn đàn kinh tế thế giới: “cuộc khủng hoảng tài chính mà theo sau là khủng hoảng kinh tế đã tạo ra môi trường bất ổn hơn khiến những nguy cơ chưa được giải quyết có thể trở thành những khủng hoảng của tương lai”.

Mặc dù bước sang năm 2010, sự phục hồi của nền kinh tế toàn cầu đã có được động lực thúc đẩy tăng trưởng, rủi ro của hệ thống tài chính cũng đã giảm bớt, tuy nhiên, các quốc gia phát triển lại ngày càng lo lắng về việc phát hành quá nhiều trái phiếu chính phủ nhằm cứu vãn các ngân hàng, chính phủ các nước cần phải thi hành những chính sách trung hạn đáng tin cậy để hạ thấp thâm hụt ngân sách, có một số nước cần phải tăng cường lưu thông tín dụng một cách linh hoạt, để kích thích tăng trưởng.

Theo Quỹ tiền tệ quốc tế, việc thu chi tài chính ngày một xấu đi và nợ công gia tăng một cách nhanh chóng đã thay đổi nét đặt trưng của rủi ro toàn cầu, những lo lắng do bảng cân đối nợ chính phủ gây ra cũng ngày càng trở thành căn nguyên của mọi sự biến động.

Các nhà đầu tư quan ngại, nếu khả năng hoàn trả nợ của các quốc gia phát triển có thể chuyển hoá thành áp lực về tiền vốn trong thời gian ngắn, thì sẽ khiến cho mức độ khó khăn cho các khoản vay ngắn hạn của ngân hàng các quốc gia phát triển tăng cao hơn, điều này sẽ gây ảnh hưởng bất lợi tới việc khôi phục tín dụng cá nhân.

Các chuyên gia kinh tế đều nhấn mạnh đến việc tình hình tài chính của các chính phủ quá xấu có thể sẽ khiến các nền kinh tế rơi vào khủng hoảng nợ quy mô lớn, đây là rủi ro lớn nhất mà thế giới phải đối mặt trong năm 2010. Trước đây, các nền kinh tế lớn của thế giới thông qua các biện pháp kích thích kinh tế và đảm bảo nợ dân sự để đối phó với khủng hoảng tài chính đã gây ra thâm hụt ngân sách. Mặc dù các biện pháp trên có thể giúp kìm chế suy thoái kinh tế nhưng thị trường tài chính ngày càng lo lắng về vấn đề nợ tăng cao. Chính vì thế các nước phát triển phải đối mặt với rủi ro cao hơn các nền kinh tế mới nổi.

Giám đốc điều hành Cơ quan tư vấn quản lý Oliver Wyman, John Drzik, cho biết “Các nỗ lực kích thích phát triển kinh tế và đấu tranh chống suy thoái kinh tế của các chính phủ khiến thâm hụt ngân sách tăng cao trước nay chưa từng thấy”.

Bên cạnh đó, tình trạng thiếu hụt đầu tư vào lĩnh vực cơ sở hạ tầng năng lượng là vấn đề đặc biệt ũng được nhấn mạnh trong bản nghiên cứu tại diễn đàn kinh tế thế giới 2010. Cũng theo ông John Drzik, sự sụt giám giá dầu gần đây là tín hiệu tốt cho người tiêu dùng, song thực trạng này cũng góp phần tạo nên sự cắt giảm đáng kể trong các khoản đầu tư vào lĩnh vực cơ sở hạ tầng năng lượng và các dự án năng lượng mới. Ông cũng nhấn mạnh thêm: “Tính dễ bị tổn thương của nền kinh tế toàn cầu khiến khả năng về những biến động giá dầu có thể xảy ra nếu tình trạng đầu tư yếu kém trong lĩnh vực này vẫn tiếp diễn.”

Vấn đề khiến các chuyên gia kinh tế tham gia tiến hành nghiên cứu tỏ ra quan ngại chính là khu vực cơ sở hạ tầng nông nghiệp. Ông Raj Singh, Trưởng nhóm nghiên cứu rủi ro tại Swiss Re cho rằng, thế giới cần phải tăng cường đầu tư vào lĩnh vực sản xuất lương thực để đảm bảo đủ lương thực cho một thế giới ngày càng đông dân, và một tỷ người đang trong tình cảnh thiếu dinh dưỡng trầm trọng. Các chính phủ cần phải hợp tác với khu vực tư nhân để đảm bảo điều mong muốn có thể xảy ra.

Tuy nhiên, những biến đổi thời tiết diễn ra ngày một sâu và rộng trên toàn thế giới khiến cho mục tiêu đảm bảo an ninh lương thực cho toàn thế giới ngày càng trở nên mong manh. Đảm bảo anh ninh lương thực trở thành điều kiện đủ, trong khi điều kiện cần đối với các quốc gia là phải chung tay góp sức gìn giữ môi trường và hạn chế những tác động từ biến đổi khí hậu đến đời sống con người.

Đối với những nước đang phát triển và phát triển, các chuyên gia cũng nhận định những “rủi ro từ từ” như sự phát triển và lan truyền của các căn bệnh nan y cũng đang không được đánh giá đúng mức. Trong khi đó, chi phí y tế sẽ tăng cao nhằm đối phó với tình trạng số người đang phải gánh chịu những căn bệnh như đái tháo đường hay bệnh ung thư. Song tình trạng này sẽ làm giảm năng suất cũng như tốc độ tăng trưởng kinh tế.

Cuối cùng, bản nghiên cứu khẳng định những chuỗi cung ứng và mạng lưới phân phối sản phẩm ngày càng phức tạp khiến cho các doanh nghiệp trở nên dễ bị tác động hơn bởi những vấn đề như làm hàng giả hay vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.