LÂM ĐỒNG

Khám phá vẻ đẹp Vườn Quốc gia Bidoup Núi Bà

16:03:51 | 12/7/2010

Với hệ sinh thái đa dạng và phong phú, cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, nét văn hóa dân tộc K’ho đặc sắc, Vườn Quốc gia (VQG) Bidoup Núi Bà đang trở thành điểm dừng chân lý thú cho du khách khi tới cao nguyên Đà Lạt.

Bidoup Núi Bà chứa đựng những giá trị nguyên sơ, kỳ thú và hấp dẫn cho những du khách muốn trải nghiệm và khám phá những bí ẩn của tự nhiên. Đến với VQG, du khách như lạc vào một câu chuyện cổ tích của những quần xã cây gỗ đại cổ thụ, quý hiếm duy nhất trên thế giới có nguồn gốc từ thời tiền sử hàng ngàn năm tuổi; với những cánh rừng bạt ngàn được tô điểm bởi những nhánh lan rừng đủ màu sắc, những âm thanh bất tận của rừng mưa nhiệt đới, của muông thú hòa quyện cùng những nét mộc mạc, đằm thắm và chân tình của cộng đồng dân tộc bản địa đã gắn bó bao đời nay với núi rừng Tây Nguyên.

Nằm giữa trung tâm cao nguyên Langbiang, cách thành phố Đà Lạt chừng 30 km và thành phố Nha Trang khoảng 80 km theo tỉnh lộ 723 Nha Trang - Đà Lạt phía Tây giáp VQG ChuYangSin, phía Đông giáp VQG Phước Bình. VQG Bidoup - Núi Bà quản lý 66.000 héc ta vùng lõi với 91% diện tích được thảm rừng che phủ và phần lớn là rừng nguyên sinh, Bidoup Núi Bà được các nhà khoa học đánh giá là một trong bốn trung tâm đa dạng sinh học của Việt Nam (Khu vực núi cao Hoàng Liên Sơn ở phía Bắc, khu rừng mưa ở Bắc Trung Bộ, cao nguyên Langbiang và vùng núi Ngọc Linh).

Theo thống kê chưa đầy đủ, VQG Bidoup - Núi Bà hiện có hơn 2000 loài thực vật có mạch và 365 loài động vật. Đặc biệt về thực vật có 62 loài quý hiếm thuộc 29 họ khác nhau nằm trong danh lục đỏ của IUCN1 và sách đỏ Việt Nam. Đã thống kê được 91 loài đặc hữu hẹp phân bố ở Lâm Đồng và các vùng phụ cận. Về động vật có 52 loài (chiếm 25% tổng số loài trong khu vực) được ghi trong danh mục các loài động vật quý hiếm, 36 loài được ghi trong sách Đỏ Việt Nam và 26 loài có trong danh lục đỏ của IUCN. Bidoup-Núi Bà còn là vùng địa lý sinh học của các loài cây hạt trần, là vương quốc của các loài lan rừng Việt nam với trên 250 loài. Theo Birdlife International2, Bidoup-Núi Bà là một trong 221 khu xem chim của thế giới với ba vùng chim quan trọng gồm Cổng Trời (VN056), Langbiang (VN037) và Bidoup (VN 036). Chính vì có những giá trị đa dạng sinh học nêu trên mà trong chương trình bảo tồn các dãy núi chính Nam Trường Sơn, Bidoup - Núi Bà được xác định là khu vực ưu tiên bảo tồn số một, khu vực SA3 (WWF)3.

Bidoup - Núi Bà còn là nơi xuất phát của hai dòng sông lớn, đó là sông Krông Nô và sông Đồng Nai. Với các nét đứt gãy, độ chênh cao của địa hình và lượng mưa lớn hơn 1700 mm/năm đã tạo nên một hệ thống các thác nước hùng vĩ theo các bậc thềm địa chất khác nhau. Nhờ khả năng phòng hộ, giữ đất, giữ nước, hấp thụ CO2 của thảm thực vật và các giá trị đa dạng sinh học, Bidoup - Núi Bà có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc duy trì và cung cấp các dịnh vụ của hệ sinh thái. Đồng thời, đây cũng nguồn tài nguyên quý giá để phát triển loại hình du lịch sinh thái của VQG Bidoup - Núi Bà nói riêng và du lịch Việt Nam nói chung.

Du lịch gắn với bảo tồn (các giá trị tự nhiên và văn hóa bản địa), du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng và du lịch gắn với giảm nghèo là định hướng lựa chọn của Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà. Các kế hoạch phát triển du lịch của VQG Bidoup - Núi Bà phải đảm bảo nguyên tắc của CBD4 “du lịch và đa dạng sinh học hỗ trợ lẫn nhau, thu hút sự tham gia của khu vực kinh tế tư nhân và các cộng đồng bản địa và địa phương, khuyến khích quy hoạch sử dụng đất và cơ sở hạ tầng dựa vào những nguyên lý về bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học”.

Để đảm bảo nguyên tắc của CBD, trong khuôn khổ Hiệp định hợp tác kỹ thuật giữa chính phủ Việt Nam và chính phủ Nhật Bản, một dự án hỗ trợ kỹ thuật của Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) đang được triển khai tại 5 thôn mục tiêu của vùng đệm Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà3. Với dự án này mô hình du lịch gắn với giảm nghèo để cải thiện sinh kế cho người dân và du lịch dựa vào cộng đồng sẽ được thiết lập và vận hành. Trong khuôn khổ dự án phát triển lâm nghiệp để cải thiện đời sống cho đồng bào dân tộc vùng Tây Nguyên (dự án FLICTH), hai hợp phần về lập quy hoạch và lập dự án phát triển du lịch sinh thái VQG Bidoup – Núi Bà do TFF5 cũng đang được hoàn tất các thủ tục cuối cùng để triển khai thực hiện. VQG Bidoup – Núi Bà cũng đang xây dựng Phương án thành lập Trung tâm Du lịch sinh thái và Giáo dục môi trường nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc hợp tác đầu tư với các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước trong lĩnh vực phát triển du lịch.

Để khai thác tiềm năng và thế mạnh của du lịch VQG Bidoup – Núi Bà, đa dạng hóa các sản phẩm du lịch của Đà Lạt, Lâm Đồng nhằm góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương, cải thiện đời sống cho đồng bào dân tộc, bảo vệ môi trường sinh thái, để làm hài lòng các du khách, Vườn quốc gia Bidoup Núi Bà cần có sự quan tâm hơn nữa của các cấp chính quyền, các ngành chuyên môn, và nguồn lực từ các nhà đầu tư thuộc mọi thành phần kinh tế và đặc biệt là sự tham gia tích cực của người dân vì một tương lai tốt đẹp hơn.

Lê Văn Hương

(Giám đốc VQG Bidoup - Núi Bà)

Chú thích:

1. Liên hiệp quốc tế bảo tồn thiên nhiên;

2. Tổ chức chim quốc tế;

3. Quỹ quốc tế bảo vệ thiên nhiên;

4. Công ước đa dạng sinh học;

5. Trust Fund for Forest.