THỪA THIÊN - HUẾ

Vì mục tiêu phát triển bền vững

15:30:23 | 12/11/2020

Trên hành trình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, công tác bảo vệ cảnh quan, môi trường sinh thái, giảm nghèo và an sinh xã hội luôn được tỉnh Thừa Thiên Huế coi trọng. Với chức năng, nhiệm vụ được giao, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng (BVVPTR) đã thực hiện tốt chính sách chi trả phí dịch vụ môi trường rừng (DVMTR), qua đó góp phần bảo vệ tài nguyên rừng, tạo sinh kế cho người dân nông thôn, miền núi và sự phát triển bền vững của tỉnh. Sau đây là nội dung cuộc phỏng vấn của Vietnam Business Forum với ông Nguyễn Xuân Hiền, Giám đốc Quỹ BVVPTR tỉnh Thừa Thiên Huế.

Một vài chia sẻ của ông về kết quả nổi bật sau 9 năm thành lập Quỹ BVPTR tỉnh Thừa Thiên Huế (2011-2020)?

Theo quy định của Chính phủ, doanh nghiệp, cá nhân hưởng lợi từ nguồn tài nguyên rừng như: Nhà máy thủy điện, doanh nghiệp nước sạch, cơ sở du lịch sinh thái… phải trả phí DVMTR để chi cho công tác bảo vệ rừng và phát triển rừng. Quỹ BVPTR tỉnh Thừa Thiên Huế được thành lập năm 2011 để thực hiện chính sách trên (theo Quyết định số 1632/QĐ-UBND ngày 10/08/2011 của UBND tỉnh). Sau 3 năm đầu hoàn thiện tổ chức và cơ chế hoạt động, từ năm 2014, Quỹ bắt đầu thực hiện chi trả DVMTR cho các đối tượng, đến tháng 9 năm 2020, Quỹ đã chi trả 240 tỷ đồng cho 620 chủ rừng tại 45 xã/phường/thị trấn (6 huyện/thị xã) với tổng diện tích 153.000 ha.

Có thể khẳng định, trong bối cảnh nguồn ngân sách nhà nước còn eo hẹp, việc thực hiện chính sách chi trả DVMTR đã mang lại hiệu quả tích cực cả về kinh tế, xã hội lẫn môi trường. Từ kinh phí DVMTR, hàng nghìn hộ gia đình đã xây dựng thành công các mô hình sinh kế tạo việc làm và thu nhập ổn định; nhiều cộng đồng thôn, bản đã đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng thiết yếu và hình thành các thiết chế văn hoá. Người dân tại khu vực được hưởng lợi từ DVMTR đã thay đổi căn bản nhận thức và có hành động cụ thể bảo vệ và phát triển rừng; góp phần giữ độ che phủ rừng của tỉnh khá cao, đạt trên 57%.

Những năm gần đây, Quỹ đã có những đổi mới ra sao trong quản lý, sử dụng tài chính; xây dựng bản đồ chi trả; trả tiền DVMTR qua hệ thống ngân hàng, điện tử...?

Từ năm 2014 đến nay, hàng năm, Quỹ đều thực hiện và hoàn thiện việc xây dựng bản đồ chi trả DVMTR. Quỹ cũng phối hợp với Chi cục Kiểm lâm, các chủ rừng để xác định diện tích, rà soát hiện trạng làm căn cứ xây dựng; ứng dụng công nghệ GIS và viễn thám để theo dõi diễn biến tài nguyên rừng, giúp công tác xây dựng bản đồ chi trả DVMTR thuận lợi, hiệu quả và tiết kiệm nguồn lực. Quỹ còn áp dụng các hệ số K tạo công bằng trong quản lý, bảo vệ rừng; những khu rừng có hiệu quả môi trường lớn, mức chi trả cao hơn. Việc xây dựng bản đồ chi trả DVMTR chính xác đã góp phần nâng cao chất lượng thông tin, dữ liệu về ngành lâm nghiệp cũng như việc chi trả DVMTR.

Để đẩy mạnh việc chi trả DVMTR không dùng tiền mặt, Quỹ đã triển khai bằng 2 hình thức: Qua tài khoản ngân hàng và qua giao dịch điện tử. Để giải quyết các trường hợp các chủ rừng xa khu trung tâm, khó tiếp cận với tài khoản ngân hàng, năm 2019 Quỹ phối hợp với Chi nhánh Viettel Thừa Thiên Huế để chi trả qua hệ thống điện tử Viettel Pay với các bước thực hiện đơn giản, an toàn.

Để đảm bảo công khai, minh bạch và hiệu quả, Quỹ tỉnh đã xây dựng hệ thống giám sát, đánh giá và ứng dụng hệ thống WebGIS, sử dụng phần mềm, các thiết bị di động đơn giản trong tuần tra, bảo vệ và giám sát chi trả DVMTR.

Trên hành trình trở thành phố trực thuộc Trung ương, tỉnh Thừa Thiên Huế luôn quan tâm nhiều vấn đề như: Chênh lệch phát triển giữa các địa bàn, bảo tồn cảnh quan sinh thái... Với chức năng, nhiệm vụ được giao, Quỹ đã đóng góp cho mục tiêu phát triển bền vững của tỉnh nhà như thế nào?

Quỹ BVVPTR đã có nhiều nỗ lực trong việc bảo vệ tài nguyên rừng, chung tay vào công cuộc xoá đói giảm nghèo.

Tỉnh Thừa Thiên Huế hiện có 283.000 ha rừng trên tổng số 327.000 ha đất lâm nghiệp. Với nguồn ngân sách hạn chế trước đây, công tác bảo vệ, phát triển rừng gặp nhiều khó khăn. Từ khi triển khai chi trả DVMTR hiệu quả đã phát huy rõ: 9 năm qua có 153.000 ha rừng hàng được bảo vệ và phát triển; chất lượng rừng, môi trường sinh thái được cải thiện.

Nhờ có nguồn kinh phí DVMTR, các công ty lâm nghiệp, ban quản lý rừng phòng hộ, đặc dụng đã tăng cường lực lượng quản lý, bảo vệ xây dựng nên một lực lượng bảo vệ rừng chuyên trách hùng hậu; đồng thời đẩy mạnh giao khoán cho các cộng đồng, cá nhân, qua đó tạo thêm việc làm, cải thiện đời sống người dân sống ven rừng, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn. Hiện có hơn 4.780 chủ rừng là hộ gia đình, cá nhân tham gia quản lý bảo vệ rừng.

Thông qua việc thành lập, kiện toàn các Ban Quản lý Rừng cộng đồng, nhóm hộ, tiền DVMTR đã được các chủ rừng sử dụng đúng mục đích, chủ yếu chi hỗ trợ tuần tra, canh gác bảo vệ với mức chi phổ biến từ 200.000 - 300.000đ/ngày công. Ngoài ra, các cộng đồng, nhóm hộ đã góp một phần kinh phí làm đường, xây dựng nhà văn hóa, hỗ trợ các hộ mua cây giống trồng rừng.

Trân trọng cảm ơn ông!

Nguồn: Vietnam Business Forum