LÂM ĐỒNG

Hướng phát triển bền vững cho quá trình đô thị hóa tại Lâm Đồng

14:48:25 | 14/7/2010

Sau nhiều năm đổi mới, các đô thị ở Lâm Đồng đã có những bước phát triển khá quan trọng và đây là tiền đề để thúc đẩy quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ hơn, tạo đòn bẩy thúc đẩy kinh tế phát triển; đồng thời tạo ra nhiều cơ hội đầu tư, thu hút nguồn lực xây dựng và đổi mới địa phương.

Từ năm 1986, sau Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VI và Đại hội Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng lần thứ IV, công cuộc đổi mới đã tạo ra những tiền đề quan trọng cho việc phát triển các đô thị tại Lâm Đồng. Tính đến thời điểm hiện nay, Lâm Đồng có 2 thành phố (Đà Lạt, Bảo Lộc), 1 đô thị loại 4 (thị trấn Liên Nghĩa) và các trung tâm huyện lỵ. Trong các đô thị, kết cấu hạ tầng kỹ thuật - xã hội bước đầu đã được cải thiện, bộ mặt kiến trúc, đường phố đã có những thay đổi rõ nét; nhiều công trình, đường phố mới đã được xây dựng theo quy hoạch, nhất là tại thành phố Đà Lạt và Bảo Lộc, đưa khối lượng đầu tư xây dựng mỗi năm tăng gấp nhiều lần so với các năm trước.

Cùng với sự phát triển mạnh, tốc độ xây dựng nhanh tại các đô thị Đà Lạt, Bảo Lộc và Liên Nghĩa, các đô thị còn lại cũng đang trong giai đoạn chỉnh trang, đẩy mạnh đầu tư xây dựng. Một đặc trưng của nhóm đô thị thị trấn, huyện lỵ là bộ mặt phố thị đã hiện rõ với mật độ cư trú tương đối cao. Tại đây đã hình thành các khu cơ quan nhà nước, các khu dân cư và các công trình công cộng khác có quy mô lớn như: Nhà văn hóa, trung tâm y tế, công trình trường học… khá khang trang, hiện đại. Và nếu có thể nhận diện sức sống của các phố thị này thì đó là việc các công trình được tập trung xây dựng tại các khu chợ, các ngã ba và nơi có quốc lộ đi qua với loại nhà liên kế kiểu phố từ 2 – 4 tầng vừa làm dịch vụ thương mại kết hợp với nơi ở. Việc cải tạo, nâng cấp hệ thống đường giao thông, mương cống thoát nước, vỉa hè, điện chiếu sáng, công viên… ở các khu trung tâm và một số khu vực phố chính được chú trọng đẩy mạnh. Việc chỉnh trang đô thị đã góp phần tạo ra bộ mặt mới cho các đô thị thêm sức sống trên vùng đất Nam Tây nguyên Lâm Đồng. Qua đó hàng năm từ nguồn ngân sách nhà nước, tỉnh đã quan tâm đến việc lập quy hoạch, đầu tư cải thiện hạ tầng kỹ thuật, chỉnh trang bộ mặt đô thị, thu hút đầu tư trong quá trình phát triển dịch vụ, du lịch cảnh quan môi trường. Đặc biệt trong những năm gần đây, công tác quy hoạch kiến trúc đã được chú ý, nhất là quy hoạch chi tiết. Hàng loạt các công trình nằm trong danh sách “bảo tồn kiến trúc” đã được đầu tư nâng cấp, bảo tồn. Theo nhận xét của một số kiến trúc sư, trong quá trình đô thị hóa tại Lâm Đồng, thành công nhất chính là mặt kiến trúc xây dựng, đặc biệt là mảng công trình đầu tư nước ngoài, các công trình khách sạn, khu du lịch phục vụ du lịch…

Sau hơn 20 năm đổi mới, các đô thị ở Lâm Đồng đã có những bước phát triển khá quan trọng và đây là tiền đề để thúc đẩy quá trình đô thị hóa. Tuy nhiên theo sau đó là rất nhiều vấn đề bất cập cần được giải quyết. Theo Hội Kiến trúc sư Lâm Đồng, nổi cộm trong quá trình phát triển đô thị, nhất là các đô thị Đà Lạt, Bảo Lộc và Liên Nghĩa chính là mảng nhà ở. Bởi đến nay ở mảng này vẫn tồn tại nhiều trường hợp vi phạm lộ giới, chỉ giới xây dựng; một số nơi hạ tầng giao thông, hệ thống thoát nước lại chưa được đầu tư đồng bộ. Đặc biệt tình trạng ô nhiễm môi trường, phá vỡ cảnh quan đô thị cũng gây ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển đô thị. Thực trạng này nếu không được giải quyết triệt để sẽ để lại hệ quả nghiêm trọng, gây không ít khó khăn cho việc cải tạo, sắp xếp, chỉnh trang đô thị.

Để đẩy nhanh tốc độ đô thị hóa trong thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa, theo khuyến nghị của các kiến trúc sư, cần phải xây dựng hoàn chỉnh, ổn định hệ thống các đô thị trong tỉnh có cơ sở kinh tế - xã hội vững chắc, kết cấu hạ tầng hiện đại, môi trường đô thị trong sạch, được phân bố và phát triển hợp lý trên toàn địa bàn tỉnh; bảo đảm cho mỗi đô thị theo vị trí, chức năng của mình phát triển ổn định, cân bằng, bền vững và lâu dài. Phát triển và phân bố hợp lý các đô thị trên toàn địa bàn, kết hợp chặt chẽ quá trình đô thị hóa nông thôn và xây dựng nông thôn mới. Đặc biệt trên địa bàn tỉnh, cần dành nguồn lực thích đáng cho việc đầu tư nâng cấp phát triển các đô thị nhỏ (thị trấn, thị tứ) để giữ được vai trò đầu tàu hoặc làm nhiệm vụ trung tâm tăng trưởng cấp huyện, của một xã, hay của một cụm xã làm điểm tựa thúc đẩy quá trình đô thị hóa. Và từ nay đến năm 2020, việc xây dựng - cải tạo cũng như việc hình thành mới các đô thị của tỉnh phải theo sát được các định hướng, các chỉ tiêu phát triển về qui hoạch tổng thể các đô thị Việt Nam, định hướng về cấp thoát nước các đô thị mà Chính Phủ đã ban hành.

Ngoài ra để diện mạo đô thị Lâm Đồng phát triển bền vững, cần phải bảo tồn các di tích kiến trúc, giữ gìn cảnh quan của đô thị, nhất là đối với đô thị Đà Lạt; đồng thời phải có các chỉ tiêu quy hoạch cho các đô thị về định mức, tiêu chuẩn xây dựng mới tạo ra nét riêng cho các đô thị, đặc biệt cần tăng cường quản lý đô thị trong quá trình hiện đại hóa đô thị ở Lâm Đồng. Trong xây dựng mới, phải gắn bó hữu cơ với thiên nhiên và khung cảnh kiến trúc văn hóa truyền thống, tạo nên vẻ đẹp hài hòa của tổng thể và cảnh quan đô thị. Từng bước cần có biện pháp khuyến khích sự đóng góp trí tuệ của các kiến trúc sư tài năng, nâng cao dân trí và sự tham gia tích cực của nhân dân vì nền văn hóa kiến trúc mới, hiện đại, đậm đà bản sắc dân tộc.

Thanh Hoàng