THÁI NGUYÊN

Khoa học và công nghệ: Động lực chính thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội

16:04:24 | 30/11/2020

Nghiên cứu khoa học (NCKH) và chuyển giao các tiến bộ khoa học và công nghệ (CGCN) vào đời sống là nhân tố then chốt thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. Để hiện thực được mục tiêu đó, những năm qua, hoạt động nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ của tỉnhThái Nguyên luôn bám sát những yêu cầu thực tiễn cuộc sống đặt ra.

Dấu ấn nổi bật

Ông Phạm Quốc Chính, Giám đốc Sở KH&CN cho biết “ Hoạt động khoa học và công nghệ của tỉnh giai đoạn 2016-2020 đã có những đóng góp rất tích cực, hiệu quả vào phát triển kinh tế xã hội của tỉnh nhà. Theo số liệu tính toán, đóng góp của năng suất các yếu tố tổng hợp (TFP) trong tăng trưởng kinh tế của tỉnh giai đoạn 2016 – 2020 đạt trung bình 53,24%, cao hơn mức trung bình chung của cả nước”; điều đó cho thấy tăng trưởng kinh tế tỉnh Thái Nguyên đã đi vào thực chất hơn và đảm bảo được tính bền vững trong tăng trưởng và phát triển.


Ông Phạm Quốc Chính, Giám đốc Sở KH&CN

Thời gian qua hoạt động nghiên ứu, ứng dụng khoa học và phát triển công nghệ có chuyển biến tích cực theo hướng gắn với thực tiễn sản xuất kinh doanh và nhu cầu của đơn vị, địa phương. Trên 95% các nhiệm vụ KH&CN đã trực tiếp và hỗ trợ cho phát triển sản xuất, nâng cao năng suất chất lượng và giá trị của sản phẩm. Đặc biệt, trong hoạt động nghiên cứu khoa học và chuyển giao tiến bộ KH&CN giữa UBND tỉnh và Đại học Thái Nguyên đến năm 2020. Tổng kinh phí thực hiện chương trình là 100 tỷ đồng, trong đó ngân sách tỉnh chiếm 70%. Mục tiêu của của chương trình nhằm phát huy tiềm năng, lợi thế của tỉnh Thái Nguyên, tạo ra bước đột phá trong hoạt động ứng dụng, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, đóng góp thiết thực, hiệu quả vào phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Thái Nguyên.

Tổ chức thực hiện được 100% các nhiệm vụ KH&CN thuộc đề án quỹ gen cấp tỉnh giai đoạn 2014-2020 và được Bộ KH&CN đánh giá là một trong các tỉnh, địa phương làm tốt nhất công tác này. Hiện nay, đề án bảo tồn và phát triển nguồn gen giai đoạn 2021 – 2025 đã tiếp tục được UBND tỉnh phê duyệt.

Công tác hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ đối với các đặc sản của địa phương đã được đầu tư có hiệu quả. Hiện ny đã có 19 đặc sản địa phương được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ (01 chỉ dẫn địa lý, 16 nhãn hiệu tập thể và 02 nhãn hiệu chứng nhận). Đặc biệt, nhãn hiệu tập thể “Chè Thái Nguyên” đã được bảo hộ tại Mỹ, Trung Quốc và Đài Loan và hiện tại đang tiến hành đăng ký bảo hộ tại Nga, Hàn Quốc…góp phẩn nâng cao chất lượng, giá trị kinh tế và mở rộng thị trường tiêu thụ cho các đặc sản địa phương.

Hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo được thực hiện với nhiều hình thức đa dạng, có hiệu quả. Đã tổ chức thành công các hoạt động khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo trên địa bàn tỉnh như: Diễn đàn thắp lửa và kết nối khởi nghiệp, Cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp Đại học Thái Nguyên, Cuộc thi tìm kiếm ý tưởng khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo tỉnh Thái Nguyên…

Công tác cải cách hành chính của đơn vị được chỉ đạo và thực hiện tốt và được đánh giá cao, nhiều năm liền nằm trong tốp đầu về cải cách hành chính trong khối các Sở, ngành của tỉnh.

Đưa khoa học và công nghệ đi sâu, đi sát vào thực tế

Có thể khẳng định các hoạt động KH&CN tỉnh Thái Nguyên được thực hiện đều xuất phát từ yêu cầu thực tiễn sản xuất và đời sống, từ đề xuất của các Sở, ngành, Đơn vị.

Các đề tài, dự án KH&CN trong lĩnh vực nông lâm nghiệp, nông thôn bám sát định hướng phát triển nông nghiệp, nông thôn của tỉnh, nội dung nghiên cứu tập trung vào đổi mới giống cây trồng, vật nuôi có năng suất cao, kỹ thuật mới, đã góp phần chuyển dịch cơ cấu ngành nông nghiệp, tạo được các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, mang lại giá trị kinh tế cao. Tiêu biểu như: Ứng dụng công nghệ xây dựng thành công dự án nuôi trai nước ngọt lấy ngoc, đây là mô hình mới có giá trị kinh tế cao, gắn liền với phát triển du lịch của tỉnh và tạo ngành nghề mới cho tỉnh. Thực hiện thành công nhiều nghiên cứu ứng dụng đối với các giống cây trồng, vật nuôi mới trong nông nghiệp: Lúa, đậu tương, cá tầm, gà đồi…tạo ra được các sản phẩm nông nghiệp có giá trị góp phần chuyển dịch cơ cấu nông, lâm nghiệp.

Các nghiên cứu, ứng dụng, kỹ thuật mới trong lĩnh vực y dược tiêu biểu như: Ứng dụng phẫu thuật tim hở điều trị một số bệnh về tim, Nghiên cứu ứng dụng hỗ trợ sinh sản bằng kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm, Ứng dụng quy trình ghép thận từ người cho sống. Đặc biệt những tháng đầu năm 2020, đã nghiên cứu sản xuất thành công bộ sinh phẩm phát hiện SARS – CoV – 2  bằng kỹ thuật Realtime PCR trong thời điểm Việt Nam và thế giới đang phòng chống đại dịch COVID – 19. Trong thời gian sớm nhất, tỉnh Thái Nguyên sẽ đưa kết quả nghiên cứu này vào sản xuất phục vụ công tác chống dịch.

Kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học xã hội, nhân văn đã góp phần cung cấp luận cứ khoa học phát triển KT – XH của tỉnh, bảo tồn, lưu giữ và khai thác nhằm phát triển những nét tinh hoa, bản sắc riêng của vùng miền, dân tộc. Một số công trình nghiên cứu ứng dụng tiêu biểu như: Xây dựng Từ điển Thái Nguyên, Nghiên cứu các phương pháp giảng dạy mới đối với môn Địa Lý, Ngữ Văn cho giáo viên Trung học phổ thông, Sưu tầm tư liệu hóa các văn bia Hán Nôm, Xây dựng Luận cứ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, Đánh giá năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của tỉnh Thái Nguyên và vai trò của Samsung.

Phát huy những thành tích đã đạt được, mục tiêu của KH&CN tỉnh Thái Nguyên là tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của toàn Đảng bộ, xây dựng đội ngũ đảng viên, công chức, viên chức năng động, sáng tạo, chuyên nghiệp, tận tụy trong việc thực hiện nhiệm vụ chính trị; đổi mới cơ chế quản lý, tạo bước phát triển mạnh mẽ về KH&CN trong giai đoạn 2020-2025. Lãnh đạo, chỉ đạo các tổ chức đoàn thể quần chúng hoàn thành tốt nhiệm vụ, đẩy mạnh các phong trào thi đua trong công chức, viên chức và người lao động góp phần hoàn thành nhiệm vụ chính trị được giao. Thực hiện tốt công tác cải cách hành chính, tập trung trên cả 5 lĩnh vực: Tham mưu xây dựng cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy hoạt động KH&CN; kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu quả; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đổi mới trong quản lý và điều hành công tác tài chính, kế toán; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ quản lý tiên tiến, nâng cao chất lượng thực thi công vụ; phấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu Quy hoạch Phát triển KH&CN tỉnh giai đoạn 2017-2025. Thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp; hỗ trợ các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh các nội dung thuộc lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng; sở hữu trí tuệ; chuyển giao công nghệ…

Với sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, trước nhu cầu hội nhập và phát triển, các xu hướng và yêu cầu phát triển công nghệ gắn với xây dựng một nền sản xuất thông minh, hiện đại sẽ là định hướng chủ đạo cho hoạt động KH&CN. KH&CN, đổi mới sáng tạo sẽ là động lực chính cho quá trình tăng trưởng và phát triển. Với quyết tâm chính trị cao trong toàn Đảng bộ, tập thể lãnh đạo Sở KH&CN và đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động trong toàn Sở sẽ cùng nỗ lực, đổi mới tư duy, cùng bứt phá trong công tác tham mưu, triển khai tác nghiệp để đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Duy Bình (Vietnam Business Forum)