THỪA THIÊN - HUẾ

Xây dựng Thừa Thiên Huế trở thành trung tâm KH&CN khu vực miền Trung và cả nước

14:40:32 | 12/11/2020

Trong những năm qua, Thừa Thiên Huế đã tập trung thực hiện nhiều giải pháp để phát triển khoa học và công nghệ (KH&CN), trong đó tập trung đầu tư vào các thiết chế phát triển tiềm lực - nhân lực KH&CN, đẩy mạnh nghiên cứu - thử nghiệm, phát triển và ứng dụng tiến bộ KH&CN vào nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội (KT-XH). Ngành KH&CN với vai trò quản lý nhà nước đã xác định nhiều chương trình hành động, tham mưu Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh ban hành một số chính sách nhằm khuyến khích, hỗ trợ cho các tổ chức, cá nhân doanh nghiệp (DN) ứng dụng tiến bộ KH&CN, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm hàng hoá, dịch vụ.

Tuy nhiên, việc triển khai ứng dụng và nhân rộng các mô hình, dự án ứng dụng công nghệ cao trong phát triển nông nghiệp, công nghiệp còn hạn chế. Công nghệ sản xuất tại phần lớn các DN của tỉnh chậm được đổi mới, tỷ lệ đổi mới công nghệ trong DN thấp. Việc ứng dụng các tiến bộ KH&CN, đầu tư đổi mới, nâng cao trình độ công nghệ sản xuất, áp dụng các hệ thống quản lý tiên tiến, công cụ cải tiến năng suất và chất lượng trong sản xuất kinh doanh, xác lập và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển các DN  chưa đáp ứng nhu cầu. Việc ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học, sản xuất nông nghiệp hữu cơ nhằm tạo ra sản phẩm nông nghiệp sạch, an toàn, năng suất và giá trị cao chưa thực sự hiệu quả. Sản phẩm thương mại hóa từ các kết quả nghiên cứu khoa học chưa được chú trọng. Hoạt động nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ KH&CN chưa gắn với DN, chưa xem DN là động lực để thúc đẩy ứng dụng KH&CN vào phát triển kinh tế xã hội.

Đầu tư cho phát triển KH&CN còn thấp, chỉ tiêu năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) của tỉnh vẫn chưa cao, tỷ trọng đóng góp của TFP vào tăng trưởng kinh tế đạt 27,3%, chưa đạt so với chỉ tiêu đến năm 2020 đạt trên 30%.

Với quan điểm “Khoa học phải từ sản xuất mà ra và phải trở lại phục vụ sản xuất, phục vụ quần chúng, nhằm nâng cao năng suất lao động và không ngừng cải thiện đời sống của nhân dân, bảo đảm cho chủ nghĩa xã hội thắng lợi”, ngành KH&CN tỉnh Thừa Thiên Huế xác định luôn đồng hành cùng với các ngành KT-XH, góp phần đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ KH&CN vào sản xuất và đời sống, đưa KH&CN thực sự trở thành nền tảng của tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa. 

Trước mắt, tập trung các nhiệm vụ, giải pháp để xây dựng Thừa Thiên Huế trở thành một trong những trung tâm KH&CN của khu vực miền Trung và cả nước theo tinh thần của Nghị quyết số 54 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế đến năm 2030. Theo đó, ngành KH&CN tập trung thực hiện các giải pháp trọng tâm sau:

1. Xây dựng và triển khai các cơ chế, chính sách phát triển khoa học công nghệ

- Triển khai đồng bộ có hiệu quả các quy định của pháp luật, các chương trình đề án quốc gia về KH&CN.

- Tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách của Nhà nước và ban hành một số chính sách đặc thù, thiết thực. Sớm ban hành chính sách hỗ trợ DN  đổi mới công nghệ, chuyển giao công nghệ, phát triển tài sản trí tuệ (TSTT) và chính sách hỗ trợ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (ĐMST) trên địa bàn tỉnh.

- Xây dựng kế hoạch 5 năm thực hiện Chương trình phát triển TSTT, phát triển thị trường KH&CN, kế hoạch phát triển vùng nguyên liệu dược liệu; dự án nâng cao năng suất chất lượng sản phẩm hàng hóa của DN tỉnh...

- Đề xuất đưa Chương trình phát triển ứng dụng tiến bộ KH&CN làm chương trình trọng điểm của tỉnh trong giai đoạn 2021 - 2025 và kế hoạch chương trình trọng điểm hàng năm. Gắn các nhiệm vụ phát triển KH&CN vào các quy hoạch, kế hoạch thực hiện nhiệm vụ phát triển KT-XH trên địa bàn tỉnh.

2. Về phát triển tiềm lực và nhân lực KH&CN

- Xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án thành lập Khu công nghệ cao (KCNC) Thừa Thiên Huế, từng bước hình thành và hoàn chỉnh hạ tầng thiết chế KCNC, chuẩn bị nguồn nhân lực để quản lý, vận hành, đưa KCNC sớm đi vào hoạt động.

- Tăng cường nguồn lực nhằm phát triển mạnh mẽ các thiết chế KH&CN, đầu tư trang thiết bị, cơ sở vật chất hiện đại nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu của các tổ chức KH&CN trên địa bàn, đáp ứng được nhu cầu nghiên cứu chuyên sâu, đủ sức để giải quyết các vấn đề của vùng và quốc gia.

- Ưu tiên nguồn lực và tạo điều kiện về nguồn vốn đầu tư phát triển để xây dựng và hoàn thiện các thiết chế quan trọng trên địa bàn như: Trung tâm Công nghệ sinh học quốc gia miền Trung; hình thành và phát triển Khu công nghệ thông tin tập trung, phát triển Trung tâm khởi nghiệp ĐMST quốc gia tại Huế; triển khai Đề án Phát triển Đại học Huế trở thành Đại học Quốc gia, đại học nghiên cứu của khu vực Đông Nam Á...

- Xây dựng và triển khai phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao hướng trọng tâm vào các lĩnh vực tiềm năng, có thế mạnh của tỉnh. 

3. Đẩy mạnh ứng dụng chuyển giao, đổi mới công nghệ, ứng dụng công nghệ cao, thương mại hóa các kết quả nghiên cứu.

Với quan điểm và định hướng phát triển KH&CN theo cơ chế thị trường, phát triển KH&CN phải hướng trọng tâm vào DN, nâng cao năng lực hấp thụ công nghệ của DN.

- Hoạt động nghiên cứu thử nghiệm sẽ ưu tiên lựa chọn triển khai các nhiệm vụ, dự án KH&CN nhằm hỗ trợ các lĩnh vực có thế mạnh như công nghệ thông tin - gắn với chương trình xây dựng đô thị thông minh, công nghệ sinh học, sản xuất nông nghiệp hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp, y dược, thực hiện đề án phát triển dược liệu, phát triển sản phẩm chủ lực, các sản phẩm mang thương hiệu Huế.

- Tập trung hỗ trợ các dự án thúc đẩy việc ứng dụng đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực hấp thụ công nghệ trong DN để tăng hàm lượng công nghệ trong sản phẩm hàng hóa, từ đó nâng cao năng suất chất lượng và tăng khả năng cạnh tranh của cộng đồng DN.

- Xây dựng và tổ chức thực hiện các biện pháp hiệu quả thu hút các DN đầu tư ứng dụng công nghệ cao; hỗ trợ, khuyến khích các DN trên địa bàn tỉnh đầu tư phát triển công nghệ cao.

- Triển khai các hoạt động thực hiện chính sách hỗ trợ ứng dụng và đổi mới công nghệ cho khu vực DN thông qua việc tổ chức điều tra, đánh giá trình độ và năng lực công nghệ sản xuất, thiết bị của DN trên địa bàn tỉnh.

-    Xây dựng và triển khai các chính sách, cơ chế thuận lợi nhằm hỗ trợ và thúc đẩy DN đổi mới công nghệ theo hướng tiên tiến hiện đại; Hỗ trợ xây dựng, áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc, ứng dụng mã số mã vạch và xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn, công cụ quản lý tiên tiến, góp phần nâng cao năng suất chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm hàng hóa của tỉnh.

4. Phát triển TSTT gắn với khai thác tài nguyên bản địa

Tiếp tục xây dựng và thực hiện Chương trình phát triển TSTT của tỉnh giai đoạn 2021-2025. Ưu tiên các giải pháp phát triển thương hiệu gắn với chuỗi giá trị các sản phẩm chủ lực của tỉnh. Đẩy mạnh hoạt động đăng ký, bảo hộ và khai thác các sáng chế, giải pháp hữu ích trên địa bàn; hỗ trợ đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu và giống cây trồng mới;
Hỗ trợ triển khai các dự án xây dựng, quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể, chỉ dẫn địa lý đối với các đặc sản, sản phẩm làng nghề, sản phẩm đặc thù của địa phương...

5. Thúc đẩy khởi nghiệp ĐMST đi vào thực chất và hiệu quả

Triển khai Đề án Cố đô Khởi nghiệp, gắn hoạt động khởi nghiệp ĐMST với khởi sự kinh doanh, những ý tưởng khởi sự kinh doanh có tiềm năng được lựa chọn sẽ áp dụng các chính sách hỗ trợ như các dự án khởi nghiệp ĐMST. Tổ chức cuộc thi khởi nghiệp ĐMST hàng năm gắn với hoạt động tìm ý tưởng khởi sự kinh doanh trong các tầng lớp nhân dân.
Đặt DN vào trung tâm của hệ thống ĐMST; đẩy mạnh các hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp ĐMST trong các DN, hỗ trợ các ý tưởng khởi nghiệp mới có điều kiện tiếp cận mặt bằng, vốn, xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường... để hình thành DN.

6. Thúc đẩy phát triển thị trường KH&CN

Triển khai Kế hoạch Phát triển thị trường KH&CN trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế, tập trung tuyên truyền, phổ biến các chính sách về phát triển thị trường KH&CN, tổ chức các hoạt động thúc đẩy hoạt động thương mại hóa các kết quả nghiên cứu và thành lập DN KH&CN; khuyến khích  các DN đổi mới công nghệ và chuyển giao công nghệ.

Nâng cao năng lực quản lý nhà nước về thị trường KH&CN, ngành KH&CN giữ vai trò kết nối giữa các nhà khoa học, tổ chức KHCN - yếu tố nguồn cung công nghệ và cộng đồng DN có nhu cầu công nghệ thông qua các sàn giao dịch công nghệ, các chính sách hỗ trợ DN đổi mới công nghệ và chuyển giao công nghệ trên địa bàn tỉnh.

Tạo điều kiện cho các DN huy động vốn từ bên ngoài để đầu tư cho hoạt động nghiên cứu và triển khai tại DN; hình thành, phát triển hệ thống các tổ chức KH&CN thích hợp. Hình thành tổ chức môi giới, chuyển giao công nghệ của tỉnh; tham gia mạng lưới các tổ chức môi giới công nghệ trong cả nước...

Tăng cường hoạt động hợp tác KH&CN, đặc biệt là hợp tác phát triển thị trường công nghệ; tổ chức, tham gia các chợ công nghệ thiết bị, phát triển các hoạt động hội chợ, xúc tiến mua bán công nghệ, phát triển thị trường cho sản phẩm KH&CN.

Thực hiện đồng bộ các giải pháp nêu trên, ngành KH&CN sẽ tiếp tục hợp tác với các cấp ủy Đảng, các sở ban ngành và các địa phương trên toàn tỉnh đưa KH&CN trở thành động lực thúc đẩy phát triển KT-XH, để Thừa Thiên Huế thực sự trở thành một trung tâm KH&CN của khu vực miền Trung và cả nước.

TS Hồ Thắng  
Giám đốc Sở KH&CN Thừa Thiên Huế

Nguồn: Vietnam Business Forum