TÂY NINH

Thắng lớn từ cánh đồng mẫu lớn

16:01:15 | 23/12/2013

Năm 2008, Tây Ninh là tỉnh đầu tiên thí điểm mô hình "liên kết 4 nhà" (hay còn gọi là Cánh đồng mẫu lớn - CĐML) và đã gặt hái được những thành công đáng khích lệ. Từ đây CĐML nhanh chóng trở thành mô hình hấp dẫn, mang lại lợi ích kinh tế cao cho bà con nông dân.

Tây Ninh là tỉnh có diện tích sản xuất lúa lớn nhất vùng Đông Nam bộ với diện tích gieo sạ hàng năm khoảng 150.000 ha. Trước khi xây dựng mô hình CĐML, sản xuất lúa ở vùng Đông Nam bộ gặp các vấn đề trở ngại về thời vụ, cơ cấu giống lúa, ứng dụng các giải pháp kỹ thuật tiên tiến vào quy trình canh tác. Để nâng cao giá trị sản xuất lúa cũng như kéo giảm khoảng cách so với các tỉnh ĐBSCL, Bộ NN&PTNT chỉ đạo Tây Ninh xây dựng thí điểm "Mô hình liên kết 4 nhà trên cây lúa", dưới sự hỗ trợ tích cực của Cục Trồng trọt, Cục Bảo vệ Thực vật, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam cùng với sự phối hợp, hỗ trợ nhiệt tình của các công ty nông dược và phân bón. Mô hình đầu tiên thực hiện là vụ mùa năm 2008 với diện tích 36 ha (kế hoạch 500 ha) cùng 21 hộ nông dân tham gia. Sau đó mô hình tiếp tục được thực hiện và nhân rộng cho đến năm 2013 tại 6 huyện trồng lúa trọng điểm của tỉnh và đạt 5.400 ha/năm (riêng vụ Hè thu 2013 đạt 2.377 ha/vụ). Trải qua thời gian 6 năm 13 vụ, mô hình ngày được mở rộng về quy mô và tên gọi cũng được thay đổi theo từng thời gian để phù hợp với thực tế cũng như mục tiêu mô hình đề ra. Do áp dụng các tiến bộ về giống, kỹ thuật canh tác nên năng suất lúa ngày càng tăng. Bình quân năm 2012, năng suất lúa của Tây Ninh đạt gần 5 tấn/ha, sản lượng lúa đạt 776.118 tấn, đáp ứng yêu cầu sản xuất lương thực theo hướng hàng hoá lớn phục vụ nhu cầu tiêu dùng nội địa và tiến tới tham gia xuất khẩu.

Hiện Tây Ninh đang sản xuất 3 vụ lúa trong năm, bao gồm vụ đông xuân có diện tích biến động từ 42.000 - 45.000 ha, năng suất bình quân đạt 50,7 tạ/ha, sản lượng lúa đạt 219.267 tấn; vụ hè thu, diện tích biến động từ 51.000 - 52.000 ha, năng suất bình quân đạt 46,5 tạ/ha, sản lượng lúa đạt 241.575 tấn và vụ mùa, diện tích biến động từ 56.000 - 57.500 ha, năng suất bình quân đạt 45,8 tạ/ha, sản lượng lúa đạt 262.880 tấn. Việc tập huấn, tư vấn, hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân tham gia mô hình là vấn đề quan tâm hàng đầu của ngành nông nghiệp tỉnh. Trong suốt một vụ lúa, tổ chức nông dân họp mặt 5 lần, trong đó có 3 lần tập huấn về Quy trình canh tác, ứng dụng các giải pháp kỹ thuật, dịch hại và các biện pháp phòng trừ tổng hợp….Hàng tuần, cán bộ kỹ thuật cùng nông dân thăm đồng giúp nông dân nhận diện dịch hại trực tiếp trên đồng; tư vấn, hỗ trợ kỹ thuật, cùng nông dân giải quyết các vấn đề gặp phải trong sản xuất, qua đó nâng cao kỹ năng xử lý tình huống, quản lý đồng ruộng của nông dân.

Đến nay mô hình CĐML trên địa bàn tỉnh đã thực sự phát huy hiệu quả. Nông dân đã thay đổi tập quán canh tác trước đây, ứng dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật theo quy trình canh tác chung của mô hình, tiết kiệm chi phí sản xuất, cải thiện năng suất, chất lượng lúa, nâng cao lợi nhuận cho người trồng lúa, góp phần vào an ninh lượng thực nhằm hướng đến nền nông nghiệp bền vững.

Ông Phạm Văn Dư, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt, Bộ NN & PTNT cho biết: "Tây Ninh tham gia CĐML bắt đầu từ năm 2008 và đến nay tỉnh đã có nhiều cánh đồng lúa năng suất cao từ mô hình này. Cục Trồng trọt đánh giá rất cao về những thành quả này. Chúng tôi coi Tây Ninh là tỉnh khởi đầu, đồng thời đây cũng là “cái nền” để hỗ trợ phát triển CĐML trong khu vực Đông Nam bộ và các tỉnh khác".

Mặc dù đã gặt hái được những thành quả đáng khích lệ nhưng thực tế phát triển mô hình CĐML trên địa bàn tỉnh Tây Ninh vẫn còn vấp phải không ít khó khăn, thách thức; trong đó có thể kể đến: đầu ra sản phẩm cho nông dân chưa ổn định, còn phụ thuộc nhiều vào thương lái, giá cả thấp; thiếu lực lượng cán bộ kỹ thuật chuyên ngành hướng dẫn bà con tham gia CĐML…. Để khắc phục những hạn chế này, trong thời gian tới, tỉnh Tây Ninh chủ trương chỉ mở rộng diện tích của từng điểm đã xây dựng thành các CĐML; không mở rộng thêm điểm mô hình mới tại địa bàn xã, huyện khác. Từng bước chuyển giao điểm mô hình đã xây dựng và hoạt động ổn định cho cấp huyện quản lý thông qua Phòng NN&PTNT làm đầu mối điều hành; trước mắt năm 2014 sẽ thí điểm chuyển giao quản lý cho huyện Dương Minh Châu.

Ngoài cây lúa, tỉnh Tây Ninh đang bắt đầu xây dựng mô hình liên kết 4 nhà đối với các cây trồng khác như: mía, mì, thuốc lá …; kỳ vọng sẽ tạo nên những bước đột phá ngoạn mục cũng như mang lại diện mạo mới cho ngành nông nghiệp tỉnh nhà.

Minh Tuấn